II OPP 39/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Jacek Chlebny, Sędziowie NSA: Zofia Flasińska (spr.), Marek Stojanowski, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 376/16 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skarga J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 5 kwietnia 2016 r. Postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2016 r. Sąd utrzymał w mocy to postanowienie. Zarządzeniem z dnia 4 lipca 2016 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2016 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie go od wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt II OPP 16/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę J. J. na przewlekłość postępowania w tej sprawie. W dniu 12 października 2016 r. skarżącemu przesłano do wypełnienia formularz wniosku o prawo pomocy. Wypełniony formularz skarżący nadesłał 27 października 2016 r. Zarządzeniem z dnia 2 listopada 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do wskazania nowych okoliczności związanych z jego sytuacją majątkową, które uzasadniałyby zmianę postanowienia z 27 czerwca 2016 r. Skarżący odpowiedział na to wezwanie pismem z dnia 8 listopada 2016 r. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2017 r. Sąd utrzymał w mocy to postanowienie. Zarządzeniem z dnia 2 lutego 2017 r. Przewodniczący Wydziału ustalił wpis od skargi w wysokości 100 zł i wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 4 lipca 2016 r. i uiszczenia wpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismami z dnia 15 lutego 2017 r. skarżący wniósł o zwolnienie go od opłaty kancelaryjnej w kwocie 168 zł za sporządzenie kopii dokumentów z akt sprawy oraz o zwolnienie go od wpisu od skargi. W dniu 24 lutego 2017 r. skarżącemu przesłano do wypełnienia formularz wniosku o prawo pomocy. Wypełniony formularz skarżący nadesłał 9 marca 2017 r. Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do wskazania nowych okoliczności związanych z jego sytuacją majątkową, które uzasadniałyby zmianę postanowienia z 4 stycznia 2017 r. Skarżący odpowiedział na to wezwanie pismem z dnia 18 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z dnia 9 maja 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 29 maja 2017 r. Sąd utrzymał w mocy to postanowienie. W piśmie z dnia 2 czerwca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II OPP 26/17 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. J. na przewlekłość postępowania w tej sprawie, gdyż nie upłynęło 12 miesięcy od wydania postanowienia z dnia 22 września 2016 r. oddalającego poprzednią jego skargę na przewlekłość postępowania. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017 r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącego z dnia 2 czerwca 2017 r. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r. Sąd odrzucił skargę J. J.. Skarżący wniósł zażalenia na te postanowienia. W dniu 17 sierpnia 2017 r. J. J. ponownie wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w tej sprawie. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2017 r., II OPP 37/17. W dniu 26 września 2017 r. J. J. ponownie wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w tej sprawie, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania w tej sprawie oraz o zasądzenia na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł. Postanowieniem z dnia 12 października 2017 r., II OZ 1076/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 7 sierpnia 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy, a postanowieniem z dnia 12 października 2017 r., II OZ 1077/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 8 sierpnia 2017 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. J. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 376/16 nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. z 2016 r., poz. 1259 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych (przewlekłość postępowania). Stosownie do art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tej sprawie od dnia wniesienia skargi (5 kwietnia 2016 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania z 26 września 2017 r. trwało 18 miesięcy. Przedłużenie się tego postępowania spowodowane było koniecznością rozpoznania przez Sąd kilku wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, iż skarżący, pomimo tego, że jest stroną w licznych postępowaniach sądowodaministracyjnych i zna przebieg procedury sądowej, trzykrotnie dopiero na wezwanie Sądu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, co spowodowało wydłużenie postępowania w sprawie. Skarżący nie nadsyłał ponadto wszystkich dokumentów niezbędnych do rozpoznania jego wniosków o prawo pomocy, co skutkowało trzykrotną odmową przyznania mu prawa pomocy przez Sąd I instancji. Ponadto skarżący, po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 22 września 2016 r. oddalającego jego skargę na przewlekłość postępowania w tej sprawie, jeszcze dwukrotnie wystąpił ze skargą na przewlekłość postępowania, mając świadomość tego, że - zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2016 r., poz. 1259 ze zm.), skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy, od daty wydania przez sąd orzeczenia, o którym mowa w art. 12 ustawy (o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania lub o stwierdzeniu przewlekłości postępowania). Skargi te zostały odrzucone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2017 r. i z dnia 13 września 2017 r. Ich załatwienie wiązało się z koniecznością przekazania akt do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co nie pozostało bez wpływu na przedłużenie się postępowania w te sprawie. W tej sprawie nie można więc stwierdzić, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, gdyż Sąd podejmował czynności terminowo, a przedłużenie się postępowania spowodowane było działaniem strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.