II GZ 920/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1731/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., objętym zażaleniem postanowieniem, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Sąd I instancji wskazał, że J. P. w skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podał, że zapłata tak wysokiej kary spowodowałaby trudności w regulowaniu bieżących należności, co skutkowałoby powstaniem niepowetowanej szkody. Do wniosku skarżący nie załączył żadnych dokumentów, uprawdopodabniających przedstawione przez niego okoliczności, a wezwany przez Sąd do ich przedstawienia, nie uczynił zadość temu wezwaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając wniosek stwierdził, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji wskazał, przytaczając orzecznictwo, że warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku poza przytoczeniem treści art. 61 § 3 p.p.s.a. powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione Obowiązek wykazania, iż zaskarżona decyzja w razie jej wykonania mogłaby narazić stronę na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy. Sąd nie może działać w tym zakresie za stronę, a zgromadzona dokumentacja sprawy służy weryfikacji twierdzeń strony pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA podkreślił, że twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskodawcy. Odnosząc się do treści uzasadnienia wniosku, tj. stwierdzenia, że: "zapłata tak wysokiej kary spowodowałaby trudności w regulowaniu bieżących należności, a to spowodowałoby dla skarżącego niepowetowaną szkodę", niepopartego żadnymi dokumentami, Sąd uznał, że powyższe nie świadczy o wypełnieniu ciążącego na stronie obowiązku uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak możliwości skonfrontowania gołosłownego twierdzenia skarżącego z jakimikolwiek dokumentami obrazującymi jego sytuację finansową i majątkową uniemożliwiał pozytywną ocenę wniosku. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. II Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. P. wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu trudnej sytuacji finansowej. Wskazał, że jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku i w tej sytuacji "istnieje niebezpieczeństwo skierowania egzekucji do przedmiotów osobistych niezbędnych skarżącemu do egzystencji". W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł także, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie, gdyż "w ocenie skarżącego decyzja została wydana z naruszeniem prawa", bowiem "organ nie badał, czy zarówno bramka, jak i urządzenie viatol są sprawne", a według wiedzy skarżącego "jedno z tych urządzeń nie działało poprawnie" oraz "co istotne, skarżący nie uzyskał instrukcji obsługi do urządzenia". III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony o zaistnieniu takich okoliczności. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających na uznanie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 86/04, niepubl., że użycie w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął NSA w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811, stwierdzając, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10, niepubl.). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że to na skarżącym spoczywał obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Tymczasem w niniejszej sprawie, skarżący nie wykazał, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący, jako przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazuje trudną sytuację finansową, fakt, że jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku – na dowód czego przedstawia zaświadczenie z Urzędu Pracy w B., z którego wynika, że został z dniem [...] lutego 2012 r. zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jednak poza tym dokumentem, skarżący pomimo wezwania Sądu I instancji, nie przedstawiał uprzednio, ani nie dołączył do zażalenia żadnych innych dokumentów obrazujących jego sytuację materialną. Wobec tego, nie można uznać, że skarżący uprawdopodobnił, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest bowiem wystarczające samo twierdzenie strony o zaistnieniu takich okoliczności. W ocenie NSA Sąd I instancji trafnie stwierdził, że skarżący, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący w treści uzasadnienia zażalenia podał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie, gdyż "w ocenie skarżącego decyzja została wydana z naruszeniem prawa", bowiem "organ nie badał, czy zarówno bramka, jak i urządzenie viatol są sprawne", a według wiedzy skarżącego "jedno z tych urządzeń nie działało poprawnie" oraz "co istotne, skarżący nie uzyskał instrukcji obsługi do urządzenia". Otóż zarzut ten nie jest zasadny, gdyż uzasadnieniem dla wstrzymania wykonania aktu lub czynności nie mogą być okoliczności, odnoszące się do prawidłowości aktu lub czynności, której dotyczy wniosek o wstrzymanie. Ustawodawca nie wiąże, choćby w najmniejszym stopniu, wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. Tak więc, sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może badać, choćby wstępnie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r. Nr 4, poz. 77). Skarżący podniósł również, że wobec nieuwzględnienia jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji "istnieje niebezpieczeństwo skierowania egzekucji do przedmiotów osobistych niezbędnych skarżącemu do egzystencji". Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że potencjalna bezskuteczność egzekucji nie ma znaczenia dla oceny przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, których – jak zaznaczono na wstępie, zamknięty katalog ustawodawca zawarł w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, bowiem podniesione argumenty: ewentualna bezskuteczność egzekucji nałożonej kary oraz kwestionowanie merytorycznej zasadności decyzji organu we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie mieszczą się w treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.