II GZ 91/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 148/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania działalności w zakresie świadczenia usług pocztowych bez wymaganego wpisu do rejestru operatorów pocztowych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 marca 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 148/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odmówił Spółce A (dalej zwanej "Skarżącą") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej zwanego "Prezesem UKE") z [...] listopada 2018 r. (nr [...]), którą - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - utrzymano w mocy decyzję Prezesa UKE z [...] lipca 2018 r. nakazującą Skarżącej wstrzymanie działalności w zakresie świadczenia usług pocztowych bez wymaganego wpisu do rejestru operatorów pocztowych. WSA stwierdził, że w skardze Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji może wyrządzić znaczną szkodę w postaci braku możliwości prowadzenia dalszej działalności gospodarczej, ponieważ Skarżąca nie będzie mieć wiedzy, ani pewności, w jaki sposób może prowadzić działalność gospodarczą, która - w ocenie Skarżącej - nie jest działalnością pocztową. Skarżąca dodała, że następczo w wyniku wykonania decyzji może dojść do wymierzenia Skarżącej znaczącej kary w wysokości prawie 200 000 zł, co oznacza, że konieczne będzie albo istotne zredukowanie działalności, albo finansowanie tych wydatków długiem, co będzie dodatkowym obciążeniem finansowym. Zdaniem WSA, we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Skarżąca nie wykazała istnienia konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie to jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej (a nie jakiejkolwiek) szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca powinna była sprecyzować, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, a także przedstawić na potwierdzenie dokumenty źródłowe dotyczące swojej sytuacji finansowej i majątkowej. WSA zauważył, że z analizy akt administracyjnych wynika, że przedmiotem działalności Skarżącej są szeroko rozumiane usługi poligraficzne i drukarskie. Natomiast nakaz wstrzymania działalności w zakresie świadczenia usług pocztowych bez wymaganego wpisu do rejestru operatorów pocztowych (będący przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie), po pierwsze, nie rozstrzyga kwestii związanej z wymierzeniem kary pieniężnej, a po drugie - nie dotyczy zasadniczej działalności Skarżącej. Wobec tego WSA uznał, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarżącej. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA. Wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzucił zaskarżonemu postanowieniu błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że nie wykazano niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a w konsekwencji do naruszenia art. 61 § 3 ppsa i odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo istnienia ku temu przesłanek. W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła w szczególności, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącą - z uwagi na fakt uznania standardowej działalności Skarżącej jako działalności pocztowej, podlegającej regulacji ustawy z 23 listopada 2012 r. Praw pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm.). W zaskarżonej decyzji Prezes UKE uznał bowiem, że Skarżąca powinna wstrzymać działalność w zakresie świadczenia usług pocztowych bez wymaganego wpisu do rejestru operatorów pocztowych. Decyzja dotyczy zatem całości działalności gospodarczej Skarżącej - drukarni, która drukuje i dystrybuuje materiały poligraficzne. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie wiązał się z trudnymi do odwrócenia skutkami w postaci zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, co jest równoznaczne nie tylko z koniecznością wypowiedzenia umów z dotychczasowymi kontrahentami, ale nadto realnie grożącym brakiem możliwości ponownego nawiązania współpracy z dotychczasowymi kontrahentami. W odpowiedzi na zażalenie Prezes UKE wniósł o oddalenie zażalenia w całości jako bezzasadnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, WSA prawidłowo ocenił, że złożony przez Skarżącą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadniał zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Po pierwsze, we wniosku Skarżąca nie podała konkretnych okoliczności świadczących, że zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie sposób zatem wywieść, jakie bezpośredni skutek wykonania zaskarżonej decyzji (dotyczącej nakazu wstrzymania działalności w zakresie świadczenia usług pocztowych bez wymaganego wpisu do rejestru operatorów pocztowych) może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Po drugie, wbrew stanowisku Skarżącej, za taki bezpośredni skutek nie może być uznana możliwość wszczęcia innego postępowania administracyjnego, którego celem będzie wymierzenie Skarżącej kary pieniężnej. Trafnie WSA w tym zakresie uznał, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga kwestii związanej z wymierzeniem kary pieniężnej. Po trzecie, niezasadne jest stanowisko, że wykonanie zaskarżonej decyzji uniemożliwi Skarżącej prowadzenie działalności gospodarczej. W zaskarżonej decyzji skierowano do Skarżącej nakaz wstrzymania działalności polegającej na świadczeniu usług pocztowych bez wymaganego wpisu do rejestru operatorów pocztowych. Zatem z zaskarżonej decyzji nie wynika obowiązek zaprzestania całej działalności Skarżącej, a jedynie określonego tam zakresu. Trafnie stwierdził WSA, że - w świetle dokumentów znajdujących się aktach - zasadnicza działalność Skarżącej polega na świadczeniu szeroko rozumianych usług poligraficznych i drukarskich. Tej działalności nie dotyczy natomiast obowiązek wynikający z zaskarżonej decyzji. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji. PG