Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 1478/19

II GSK 1478/19 - Wyrok NSA z 2023-06-15

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
15 czerwca 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 148/19 w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. w C. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 13 listopada 2018 r. nr DRP.WKP.46.1.2018.53 w przedmiocie nakazu wstrzymania działalności w zakresie świadczenia usług pocztowych bez wymaganego wpisu do rejestru operatorów pocztowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz D. Sp. z o.o. w C. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 148/19, po rozpoznaniu skargi D. Sp. z o.o. w C. (dalej: skarżąca) uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE) z 13 listopada 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z 12 lipca 2018 r. w przedmiocie wstrzymania działalności w zakresie świadczenia usług pocztowych bez wymaganego wpisu do rejestru operatorów pocztowych, umorzył postępowanie administracyjne oraz orzekł o kosztach postępowania na rzecz skarżącej. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Zaskarżoną decyzją Prezes UKE utrzymał w mocy decyzję własną z 12 lipca 2018 r. nakazującą skarżącej wstrzymanie działalności w zakresie świadczenia usług pocztowych bez wymaganego wpisu do rejestru operatorów pocztowych. Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia kontroli, która wykazała, że na podstawie umowy zawartej 18 maja 2017 r. z [...] Spółdzielnią Mieszkaniową w P. (dalej: spółdzielnia) skarżąca zrealizowała zamówienie na wykonanie książeczek opłat i dostarczenie ich lokatorom spółdzielni. Doręczenie wydrukowanych książeczek skarżąca powierzyła W. sp. z o.o. sp.k. w W. (dalej: podwykonawca), z którym zawarła 2 czerwca 2017 r. umowę na "kolportaż materiałów reklamowych" poprzez dystrybucję adresową 7500 książeczek wraz z pisemnym potwierdzeniem odbioru. Prezes UKE stwierdził, że skoro przedmiotem umowy ze spółdzielnią było wykonanie (wydrukowanie) książeczek opłat oraz ich posortowanie, przemieszczenie i doręczenie do adresatów oraz przekazanie kopii potwierdzeń odbioru, to w tych okolicznościach książeczki opłat należy uznać za "przesyłkę pocztową" w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 896 ze zm.; dalej: pr.poczt.). W ocenie Prezesa UKE zgromadzony materiał dowodowy świadczy, że skarżąca świadczyła usługi pocztowe stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1-5 i art. 3 pkt 21 pr.poczt., tj. wykonywała działalność reglamentowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r., poz. 221 ze zm.; dalej: "pr.przeds".) wymagającą wpisu do rejestru operatorów pocztowych – bez wpisu do tego rejestru, a więc z naruszeniem art. 6 ust. 1 pr.poczt. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę, w której zaskarżyła decyzję Prezesa UKE w całości wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw (dalej: Rzecznik) popierając skargę spółki dodał, że zaskarżona decyzja narusza nie tylko wskazane w niej przepisy prawa, ale również art. 10 ust. 2 i 3 oraz art. 12 pr.przeds. Zaskarżonym wyrokiem sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.). W ocenie WSA organ dokonując wadliwej wykładni art. 2 pkt 1 i art. 3 pkt 21 pr.poczt. błędnie uznał, że umowa zawarta pomiędzy skarżącą a spółdzielnią dotyczyła świadczenia usługi pocztowej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy. W konsekwencji doszło do bezpodstawnego zastosowania art. 124 ust. 1 pr.poczt., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia świadczenia usług pocztowych bez wymaganego wpisu do rejestru Prezes UKE wydaje decyzję nakazującą wstrzymanie działalności, która podlega natychmiastowemu wykonaniu. Zdaniem WSA ustalenia wymagało czym w istocie jest przesyłka pocztowa, bowiem to ona stanowić może (poza drukami bezadresowymi) przedmiot usługi pocztowej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 21 pr.poczt. przesyłka pocztowa jest rzeczą opatrzoną oznaczeniem adresata i adresem, przedłożoną do przyjęcia lub przyjętą przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi. W ocenie WSA nie można było wyprodukowanych przez skarżącą książeczek opłat uznać za przesyłkę pocztową i dlatego nie można było przyjąć, że doszło do świadczenia usługi pocztowej, gdyż przedmiot umowy zawartej ze spółdzielnią nie wypełnia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-5 pr.poczt. Niezależnie od tego sąd stwierdził, że skarżąca nie dokonywała sortowania ani przemieszczania w rozumieniu pr.poczt. Zdaniem sądu pierwszej instancji zawarta przez skarżącą umowa to w świetle przepisów art. 605 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.; dalej: k.c.) umowa dostawy. Jej przedmiotem było bowiem wytworzenie określonej ilości rzeczy i dostarczenie ich zamawiającemu. Nie obejmowała ona zaś przyjęcia bądź przedłożenia takich rzeczy – jak w usłudze pocztowej i zlecenia ich doręczenia. W ocenie WSA nie można również zaakceptować argumentacji organu, że skarżąca powinna odpowiadać za działalność podwykonawcy. WSA wskazał, że jeżeli zdaniem organu temu podmiotowi przypisać należy jakąkolwiek odpowiedzialność w sferze prawa publicznego, należy to uczynić w odrębnym postępowaniu w skonkretyzowany do tego podmiotu sposób. WSA wskazał, że świadczenie usług pocztowych stanowi działalność reglamentowaną podlegającą obowiązkowej rejestracji. Reglamentacja oznacza wyjątek od konstytucyjnie gwarantowanej swobody gospodarowania. Nie można zatem obowiązków w tym zakresie wykładać rozszerzająco i obejmować nakazem rejestracji stany faktyczne nieobjęte wyraźnie do tego zobowiązującą normą prawną, jak uczynił to Prezes UKE w tej sprawie. Z tego powodu zdaniem sądu pierwszej instancji nieuzasadnione było zastosowanie art. 124 ust. 1 pr.poczt. W ocenie WSA organ naruszył również zasady postępowania przewidziane w art. 7a § 1 i art. 8 § 1 k.p.a., a ponadto wydane w sprawie decyzje nie spełniają wymogów ustanowionych w art. 107 § 3 k.p.a. Skargę kasacyjną wniósł Prezes UKE, który zaskarżył powyższy wyrok i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, ewentualnie – w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona – o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku w zakresie używanych pojęć, tj. pojęcia "usługi pocztowej", "przesyłki pocztowej" – z powołaniem się na elementy nieujęte w legalnej definicji oraz pominięcie ustawowej definicji "przemieszczenia" – które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wpływając na błędną wykładnię ww. pojęć determinujących rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, a nadto poprzez niedostateczne przedstawienie przez WSA w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy, w szczególności bez należytego przytoczenia okoliczności faktycznych, jak również nienadanie odpowiedniego znaczenia okoliczności zdublowania korespondencji mailowej w aktach sprawy, jak również poprzez stwierdzenie przez WSA zbędnej obszerności obu decyzji Prezesa UKE, powtórzeń argumentacji, jej nieklarowności oraz niewłaściwego kompletowania akt sprawy, co miało doprowadzić, zdaniem sądu, do nadwyrężenia zasady budowania zaufania jednostki do organu i naruszenia przez Prezesa UKE art. 107 § 3 k.p.a. skutkującego naruszeniem "art. 8 §" i art. 11 k.p.a. oraz art. 12 pr.przeds.; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 21 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 pr.poczt. poprzez uznanie, że skarżąca realizując umowę ze spółdzielnią wykonała usługę niebędącą usługą pocztową co wynika z błędnej wykładni pojęć "przesyłka pocztowa" i "usługą pocztowa" dokonanej przez WSA, 3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 pr.poczt., art. 605 i art. 774 k.c. przez ich błędną wykładnię oraz w przypadku dwóch ostatnich przepisów, niewłaściwe zastosowanie skutkujące zakwalifikowaniem umowy skarżącej ze spółdzielnią jako umowy przewozu, a zarazem umowy dostawy w rozumieniu przepisów k.c., podczas gdy jest to umowa o świadczenie usługi pocztowej; 4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 pr.poczt. poprzez jego błędną wykładnię, a także niezastosowanie przez WSA art. 3 pkt 17 pr.poczt. w zakresie legalnej definicji "przemieszczenia", w konsekwencji przyjęcie przez WSA, że skarżąca, choć dokonała "sortowania" oraz "przemieszczenia" książeczek opłat przed ich doręczeniem członkom spółdzielni, to dokonała "sortowania" i "przemieszczenia", ale nie w rozumieniu przepisów pr.poczt.; 5. w konsekwencji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 pr.poczt. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Prezes UKE bezpodstawnie go zastosował w sytuacji, gdy w ocenie WSA nie zachodzą ustawowe przesłanki zawarte w tym przepisie, a także poprzez powołanie się przez WSA na zasadę dwupodmiotowości władczego stosunku administracyjnoprawnego i przyjęcie, że podmiot zlecając usługę pocztową, będący stroną postępowania administracyjnego (skarżąca) nie odpowiada za działania podwykonawcy, któremu zostało zlecone wykonanie części usługi pocztowej, jak również poprzez nieuwzględnienie odrębności stosunków prawnych regulowanych przez pr.poczt. w kontekście wykładni wskazanej zasady. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Rzecznik w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości z powodu braku usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Skarżąca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna Prezesa UKE nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku. Skarga ta oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji rozpoznaje w pierwszej kolejności podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej dokonuje oceny zarzutów materialnych. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawana zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy stan faktyczny sprawy nie jest sporny albo nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie NSA nietrafny jest zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie prawa procesowego, a więc art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut ten należy rozpoznać jako pierwszy, dlatego że niewątpliwie jest to zarzut procesowy oraz o skutkach najdalej idących. Uznanie jego trafności musiałoby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku bez rozpoznawania pozostałych zarzutów kasacyjnych. Skutek taki wynikałby z tego, że wyrok wadliwie uzasadniony nie może być prawidłowo skontrolowany w postępowaniu kasacyjnym. Poza tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. ponad wszelką wątpliwość jest zarzutem procesowym, gdyż odnosi się do formalnej poprawności uzasadnienia wyroku. Zwrócenie uwagi na ten kontekst rozpoznawanego zarzutu jest istotne z tego powodu, że skarga kasacyjna Prezesa UKE wadliwie buduje zarzuty, a więc nie wskazuje jednoznacznie w jakiej są stawiane podstawie kasacyjnej. Rozpoznawana skarga przyjmuje jako podstawę tych zarzutów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. bez jednoznacznego wskazania przepisów naruszonych przez sąd pierwszej instancji właściwych dla danej podstawy kasacyjnej, a więc art. 145 § 1–3 p.p.s.a. lub art. 151 tej ustawy. Takie konstruowanie zarzutów jest wadliwe, a przecież skarga kasacyjna jest formalnym środkiem prawnym i dlatego jej sporządzenie prawo powierza profesjonalnemu pełnomocnikowi. Pomimo tych wad NSA może odnieść się do zarzutów kasacyjnych, bowiem w ich treści Prezes UKE wskazuje, o jakie naruszenia chodzi, a to pozwala przyjąć, że pomimo wadliwie zbudowanej podstawy kasacyjnej istnieją podstawy do rozpoznania skargi. Możliwość taka wynika z treści uchwały NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1. Nie zmienia to jednak ogólnej oceny o formalnej wadliwości zarzutów, bowiem sąd pierwszej instancji nigdy nie może naruszać przepisów właściwych stosowanych przez organ. Sąd ten może takie przepisy naruszać tylko na skutek wadliwej kontroli skarżonego działania lub aktu organu, a skoro tak to sąd taki narusza przepisy dotyczące tej kontroli znajdujące się w p.p.s.a. i właśnie te przepisy powinny być podstawą prawidłowo zbudowanego zarzutu kasacyjnego. Odnosząc się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zresztą przepisu, który może być samodzielną podstawą kasacyjną, stwierdzić należy, że zarzut obejmujący tę normę prawną jest nietrafny. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. określa formalne wymogi uzasadnienia wyroku. Jego naruszenie, co do zasady, może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku tych elementów nie zawiera. Treść tego przepisu nie odnosi się do merytorycznej strony uzasadnienia, a więc oceny trafności poglądów lub twierdzeń wypowiadanych przez sąd pierwszej instancji co do ustaleń faktycznych i oceny stanu prawnego sprawy. Jeżeli w tym zakresie sąd pierwszej instancji popełnia błędy lub jego twierdzenia są wadliwe, to mogą być one zwalczane tylko w drodze prawidłowo postawionych zarzutów materialnych lub procesowych, a nie przez odwoływanie się do treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Na marginesie tych uwag należy zauważyć, że w pełni jest trafne stanowisko sądu pierwszej instancji na temat uzasadnienia decyzji objętej skargą. Każde uzasadnienie administracyjne czy sądowe powinno być jasne, komunikatywne i w miarę syntetyczne. Uzasadnienia obszerne tych założeń nie realizują. Z przedstawionych wcześniej powodów rozpoznawany zarzut należało uznać za chybiony. Zdaniem NSA niezasadne są również zarzuty materialne skargi kasacyjnej, które zostały ujęte w czterech punktach i w istocie sprowadzają się do błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 3 pkt 21 pr.poczt.., a w konsekwencji do błędnego przyjęcia, że w sprawie kontrolowanej przez sąd pierwszej instancji nie miał zastosowania art. 124 ust. 1 pr.poczt., a więc w stosunku do strony skarżącej nie można było wydać decyzji nakazującej wstrzymanie działalności. Odnosząc się do tak ujętego problemu prawnego NSA stwierdza, że sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do wydania decyzji wstrzymującej działalność skarżącej, bowiem nie świadczyła ona usług pocztowych w rozumieniu przepisów prawa. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 1 pr.poczt. usługa pocztową jest zarobkowe przyjmowanie, sortowanie, doręczanie przesyłek pocztowych oraz druków bezadresowych. Zatem aby dana usługa mogła być uznana za usługę pocztową musi być odnoszona do przyjmowania, sortowania, doręczania przesyłek pocztowych. Pojęcie przesyłki pocztowej definiuje ustawa w art. 3 pkt 21 pr.poczt. Trafnie przyjmuje sąd pierwszej instancji, że ustalenie zakresu treściowego usługi pocztowej musi być powiązane z przesyłką pocztową, skoro ta usługa może być świadczona tylko co do przesyłek pocztowych. Zgodnie z art. 3 pkt 21 pr.poczt. przesyłka pocztowa to rzecz oznaczona adresem i danymi adresata przedłożona do przyjęcia lub przyjęta przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi. Oznacza to, że to taki rodzaj rzeczy, który jest oznaczony adresatem i adresem oraz ma być przemieszczony i doręczony adresatowi przez operatora pocztowego. Zatem dla prawidłowej wykładni pojęcia usługi pocztowej niezbędne jest sięgnięcie do znaczenia przesyłki pocztowej jako świadczenia przez podmiot kwalifikowany, czyli operatora pocztowego, zatem tego, kto spełnił wymogi z rozdziału 2 pr.poczt. Innymi słowy usługi pocztowej nie może realizować inny podmiot niż operator pocztowy, nawet wówczas, gdy przedmiotowo te usługi nie różnią się. Konsekwencją przyjętych przez pr.poczt. rozwiązań prawnych jest ścisłe połączenie usługi pocztowej z określonym podmiotem. Inaczej rzecz ujmując usługa pocztowa jest powiązana z operatorem pocztowym i tylko on może świadczyć taką usługę. Powyższy wniosek jest konsekwencją wykładni art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 2 pkt 2 pr.poczt. Artykuł 2 ust. 2 pkt 2 stanowi, że nie są usługami pocztowymi takie, które polegają na przewozie rzeczy innych niż korespondencja wykonywanych na podstawie odrębnych przepisów. Ustawa pr.poczt. nie definiuje pojęcia przepisów odrębnych, zatem należy przyjąć szerokie ich znaczenie, zgodnie z którym są to wszystkie przepisy, na podstawie których może być świadczony przewóz rzeczy, w tym także przepisy cywilne. Wprawdzie nie do końca można zgodzić się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, że przy definiowaniu usługi pocztowej (jej zakresu) należy dokonywać oceny charakteru umowy będącej podstawą przyjęcia, sortowania i przemieszczania przesyłki, to jednak należy przyznać rację, że pomimo odrębności prawa cywilnego i administracyjnego nie jest wykluczone ich wzajemne oddziaływanie, a ściślej rzecz biorąc uznanie doniosłości prawnej faktów prawnych powstałych w ramach jednej regulacji dla skutków prawnych regulowanych w drugiej czy źródeł prawa tworzących określone skutki prawne. Zatem NSA nie widzi powodów, by za przepisy odrębne nie uznać przepisów cywilnych, a więc umowy na podstawie której dochodzi do przewozu rzeczy innych niż korespondencja, jako usługi, która nie jest usługą pocztową w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 2 pr.poczt. Zwrócić należy uwagę, że pr.poczt. nie definiuje pojęcia korespondencji. Określa tylko przesyłkę listową i przesyłkę z korespondencją (art. 3 pkt 20 i 25). Oznacza to, że pojęcie musi być rozumiane słownikowo, jako utrzymywanie kontaktu przez wymianę listów albo zbiór otrzymanych lub wysłanych listów, przy czym dla oceny nie ma znaczenia nośnik, na którym utrwalono informację będącą przedmiotem korespondencji. Skoro tak należy rozumieć pojecie korespondencji, to konsekwentnie należy przyjąć, że na gruncie art. 2 ust. 2 pkt 2 pr. poczt. niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że usługą pocztową nie jest przewóz listów (korespondencji) i że ten typ usługi może być wyłączony z pojęcia usług pocztowych w drodze jakichkolwiek przepisów odrębnych. Natomiast przyjęcie, sortowanie, doręczanie innych rzeczy niż korespondencja może mieć miejsce o ile możliwość taką dopuszczają inne przepisy niż pr.poczt., w tym także przepisy prawa cywilnego. Na tle przedstawionych powyżej ustaleń należy odczytywać treść art. 124 ust. 1 pr.poczt. Przepis ten może być stosowany do kontroli przestrzegania przepisów i decyzji z zakresu działalności pocztowej, bo takie uprawnienia kontrolne przyznano Prezesowi UKE. Przy czym na podstawie art. 122 ust. 2 pr.poczt. Prezes UKE sprawuje kontrolę działalności pocztowej, a więc tej, którą świadczą operatorzy pocztowi, zatem podmioty wpisane do rejestru operatorów. Przedmiot takiej kontroli wynika z treści art. 122 ust. 2 pkt 1 pr.poczt. Jednocześnie na podstawie art. 122 ust. 2 pkt 2 pr.poczt. Prezes UKE sprawuje kontrolę w celu wykrywania działalności wykonywanej bez wymaganego wpisu do rejestru. Sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że przepis art. 122 pr.poczt. wyraźnie odróżnia kontrolę działalności pocztowej (ust. 2 pkt 1) i działalności bez wpisu, która formalnie nie jest działalnością pocztową, a faktycznie za taką może być uznana. Prowadzenie tak rozumianej faktycznej działalności pocztowej jest niedopuszczalne na gruncie obowiązującego prawa. Z tego też powodu Prezes UKE może kontrolować taką działalność i podejmować prawem przewidziane środki. Jednak dla takich sytuacji nie można przyjmować, że mamy do czynienia z (działalnością)pocztową wykonywaną na podstawie ustawy. Ustalenie w czasie kontroli, że przedsiębiorca prowadzi działalność, której przedmiotem są usługi, które mogą być świadczone tylko przez operatora pocztowego uzasadnia zastosowanie art. 124 ust. 1 pr.poczt. Natomiast brak jest podstaw do twierdzenia, że przemieszczenie (przewóz) rzeczy innych niż korespondencja wykonywanych na podstawie odrębnych przepisów jest także tym rodzajem usługi, do której można stosować art. 124 ust. 1 pr..poczt. Stanowisko takie jest konsekwencją treści art. 2 ust. 2 pkt 2 pr.poczt. Zatem w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie świadczyła usługi pocztowej i z tego powodu nie mógł do niej mieć zastosowania art. 124 ust. 1 pr.poczt. Oznacza to, że stanowisko sądu pierwszej instancji odnoszące się do tej kwestii jest prawidłowe, pomimo tego że NSA nie do końca podziela argumentację sądu, która odnosi się do kontekstu cywilistycznego sprawy. Reasumując stwierdzić należy, że art. 124 ust. 1 pr. poczt. stanowi podstawę wydania decyzji nakazującej wstrzymanie prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług pocztowych w stosunku do podmiotów realizujących usługi pocztowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz przepis ten ma zastosowanie do działalności, która nie jest prowadzona przez operatora pocztowego, jeżeli jej przedmiotem jest świadczenie usług, które mieszczą się w pojęciu usług pocztowych. Natomiast przepis ten nie może być podstawą wydania decyzji w zakresie usług, które nie są usługami pocztowymi w rozumieniu art. 2 ust. 2 pr.poczt. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Zasądzona kwota 360 zł stanowi zwrot kosztów za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika skarżącej, który występował przed sądem pierwszej instancji (pkt 2 sentencji).

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 grudnia 2019
Symbol z opisem
6257 Powszechne usługi pocztowe
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Wojciech Sawczuk Zbigniew Czarnik /sprawozdawca/

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny