II GZ 881/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Spółki z o.o. w organizacji z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt III SA/Po 717/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w organizacji z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany danych we wniosku o wpis do ewidencji producentów postanawia odrzucić zażalenie

Postanowieniem z 26 października 2017 r. (sygn. akt III SA/Po 717/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA), działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5 i art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), odrzucił zażalenie [A.] Spółki z o.o. w organizacji z siedzibą w Z. (dalej: skarżąca) na postanowienie WSA z 21 września 2016 r. o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu postanowienia z 26 października 2017 r. WSA stwierdził, że zażalenie jest niedopuszczalne, ponieważ w dniu jego wniesienia skarżący nie miał zdolności sądowej. Wskazano, że pismem z [...] marca 2017 r. Przewodniczący IX Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu poinformował, że wniosek o wpis skarżącego ([A.] Spółki z o.o. w organizacji z siedzibą w Z.) do rejestru przedsiębiorców wpłynął do tego Sądu [...] listopada 2014 r., a zarządzenie o zwrocie wniosku z [...] listopada 2014 r. uprawomocniło się [...] grudnia 2014 r. W aktach administracyjnych znajduje się akt założycielski spółki z [...] maja 2014 r. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie ma zdolności sądowej, a jego zażalenie było niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W rozpoznawanej sprawie stroną wnoszącą zażalenie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W świetle przepisów ksh, tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 ksh) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 ksh), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 ksh). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Natomiast zgodnie z art. 169 ksh (w brzmieniu obowiązującym do 14 stycznia 2015 r.) jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. W aktach administracyjnych znajduje się kopia aktu założycielskiego [A.] Spółki z o.o. z [...] maja 2014 r. Z pisma z [...] marca 2017 r. Przewodniczącego IX Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego w Sądzie Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu wynika natomiast, że w dniu [...] listopada 2014 r. został złożony wniosek o wpis [A.] Spółki z o.o. do Krajowego Rejestru Sądowego, jednak zarządzeniem z [...] listopada 2014 r. wniosek ten został zwrócony na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 700 z późn. zm.), a zarządzenie to stało się prawomocne [...] grudnia 2014 r. Oznacza to, że [A.] Spółka z o.o. nie została wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w terminie określonym w art. 169 ksh (w brzmieniu obowiązującym w 2014 r.). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie wniesienia zażalenia na postanowienie WSA z 26 października 2017 r. skarżąca Spółka nie miała zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.