II GZ 851/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1884/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia niezgodnej z przepisami reklamy apteki i nałożenia kary pieniężnej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 września 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1884/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił Spółce A (dalej: skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] czerwca 2017 r., która utrzymała w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Warszawie z [...] lutego 2016 r. o nakazaniu skarżącej zaprzestania reklamy 11 aptek ogólnodostępnych oraz o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 22 000 zł. WSA wskazał, że skarżąca zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc że decyzja ta jest obarczona licznymi wadami, a przez to powinna być uchylona. Skarżąca dodała, że rygor natychmiastowej wykonalności niesie dla niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, ponieważ kondycja finansowa skarżącej nie pozwala na uregulowanie zobowiązania wynikającego z tej decyzji. Zdaniem WSA, skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca (reprezentowana przez adwokata) jedynie ogólnikowo stwierdziła, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody majątkowej, jednak na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawiła żadnych dowodów i w żaden sposób nie udokumentowała swojej aktualnej sytuacji majątkowej i ewentualnego wpływu wykonania decyzji na tę sytuację, co umożliwiłoby sądowi określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń wskazanych w art. 63 § 1 p.p.s.a. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA. Wniosła o zmianę tego orzeczenia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła: 1) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść postanowienia, polegający na uznaniu, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 ust. 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sprawie pomimo istnienia przesłanek dla jego zastosowania. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła w szczególności, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zostało wskazane, że sytuacja finansowa skarżącej nie pozwala jej na uregulowanie zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji, przy czym przepisy stanowiące o możliwości udzielenia tzw. ochrony tymczasowej nie obligują skarżącej do wykazania przesłanek wstrzymania wykonania aktu, a tylko ich uprawdopodobnienie. Skarżąca dodała, że jej sytuacja majątkowa daje podstawy do uznania, że egzekucja nałożonej na nią kary wpłynie znacząco na sytuację skarżącej i z dużym prawdopodobieństwem spowoduje poważne konsekwencje finansowe, w szczególności utratę płynności finansowej. Ponadto, zdaniem skarżącej, ocena wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinna zostać dokonana pod kątem prawdopodobieństwa uwzględnienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Należy podkreślić, że z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie można wywieść obowiązku wykazania przez stronę (udowodnienia), iż wykonanie zaskarżonej decyzji z pewnością doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nie można bowiem oczekiwać, że strona udowodni skutki zdarzeń, które mogą wystąpić w przyszłości. Zadaniem strony jest natomiast wyłącznie uprawdopodobnienie, że którakolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. może wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji w tej konkretnej sprawie i w stosunku do tej konkretnej strony. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie m.in. wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości 22 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca nie wykazała stosownymi dokumentami, jak przedstawia się jej aktualna sytuacja majątkowa. Zdaniem WSA, o uprawdopodobnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. można byłoby mówić dopiero wówczas, gdyby było możliwe porównanie podnoszonych przez skarżącą argumentów z jej aktualną sytuacją majątkową. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. Wbrew twierdzeniom zażalenia, WSA nie oczekiwał od skarżącej dowodów, że wykonanie zaskarżonej decyzji z pewnością doprowadzi do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nie jest bowiem możliwe dowodzenie zdarzeń przyszłych. WSA prawidłowo natomiast wywiódł z art. 61 § 3 p.p.s.a. obowiązek skarżącej w postaci uprawdopodobnienia wystąpienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, co - w przypadku decyzji na nałożeniu kary pieniężnej - mogłoby polegać na przedstawieniu dokumentów, obrazujących aktualną sytuację majątkową skarżącej. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kwoty 22 000 zł może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej skarżącej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżąca) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącej, że w jej przypadku zapłata wspomnianej kwoty doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej. Z tego względu za prawidłową należy uznać ocenę WSA, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż w tej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a umożliwiające zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej, że podczas oceny wystąpienia w sprawie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej dopuszczalna jest ocena legalności aktu administracyjnego, którego wykonanie miałoby zostać wstrzymane. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny zostały wyraźnie określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. i nie obejmują one badania zasadności skargi w toku postępowania wpadkowego, dotyczącego rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie. PG