Sygnatura
II GZ 820/25
Postanowienie NSA z 16 kwietnia 2026 r., II GZ 820/25 – opłaty eksploatacyjne
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 431/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 10 lutego 2025 r. nr PR.5432.11.2025/GB w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: oddalić zażalenie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 431/25, odmówił P. Sp. z o.o. w S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 10 lutego 2025 r. w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Sąd I instancji wskazał, że spółka zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie dnia 13 grudnia 2024 r., ustalającą opłatę podwyższoną w wysokości 462 880 zł. Skarżąca argumentowała, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem jej znacznej i nieodwracalnej szkody. Nałożona opłata podwyższona stanowi bowiem znaczący wydatek w budżecie spółki i nie pozostanie bez wpływu na jej bieżącą działalność. Spółka wskazała na coraz trudniejszą sytuację na rynku budowlanym, na którą wpływ ma zdecydowany wzrost kosztów prowadzonej działalności. W związku z tym, każda zatrzymana w budżecie spółki kwota pozwala na prowadzenie działalności w miarę płynny sposób, w tym regulowanie zobowiązań. Wnioskująca podniosła, że kwota objęta przedmiotem postępowania stanowi cenny wkład finansowy, który pozwala jej na należyte realizowanie kontraktów, a tym samym nienarażanie się na dotkliwe konsekwencje z tytułu niedopełnienia swoich zobowiązań w postaci kar umownych, roszczeń odszkodowawczych, czy też odstąpienia przez kontrahentów od umów, co oznaczałoby wymierny i nie do odzyskania uszczerbek finansowy. Spółka wskazała również, że zatrudnia aktualnie blisko [...] pracowników, a konsekwencje w postaci utraty przez nią na dłuższy czas płynności najdotkliwiej dotkną właśnie nich, bowiem przy skrajnie negatywnej kondycji finansowej grożą im zwolnienia. W ocenie WSA, skarżąca nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła, aby zaistniały ustawowe przesłanki przemawiające za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Sąd I instancji stwierdził, że spółka w żaden sposób nie uprawdopodobniła swoich stwierdzeń o negatywnym wpływie wykonania decyzji na utrzymanie płynności finansowej, realizację kontraktów i utrzymanie dotychczasowego poziomu zatrudnienia. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które obrazowałyby jej kondycję finansową i majątkową, a bez tych danych nie jest możliwa ocena tego, czy zapłata ustalonej opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji rzeczywiście może zagrozić dalszemu funkcjonowaniu Spółki. WSA uznał, że powołane przez skarżącą okoliczności są zbyt ogólne oraz mają charakter czysto potencjalny i hipotetyczny. Sąd I instancji podkreślił również, że nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony nie można utożsamiać samego faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Każda bowiem decyzja administracyjna, zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło P. Sp. z o.o. w S., zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) i wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sposób przekonywujący wskazała na konkretne relacje między brakiem udzielenia ochrony tymczasowej, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. i uprawdopodobniła spełnienie ustawowej przesłanki. W ocenie spółki, uiszczenie opłaty dodatkowej w wysokości blisko pół miliona złotych stwarza zagrożenie powstania szkody w postaci zwolnienia pracowników. W zażaleniu podniesiono, że sam fakt zatrudniania ok. [...] osób uprawdopodabnia koszty ponoszone z tytułu zatrudnienia oraz realny i destrukcyjny wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na zatrudnienie pracowników. Na potwierdzenie, że utrzymanie aktualnego poziomu zatrudnienia sprawia skarżącej trudność z racji niełatwej sytuacji ekonomicznej, do zażalenia dołączono ugodę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odroczenia terminu płatności składek w kwocie 970 786,53 zł. Ponadto, spółka wskazała również na wysokie koszty prowadzenia działalności i notoryczne opóźnienia w płatnościach ze strony kontrahentów. Na potwierdzenie tej okoliczności skarżąca załączyła wezwanie do zapłaty kwoty 2 500 815,69 zł wystosowane do kontrahenta oraz pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad [...] wzywające kontrahenta do podania powodu niewypłacenia należności skarżącej. Spółka stwierdziła, że brak planowanych wpływów powoduje poważne zatory płatnicze, co zakłóca stabilne funkcjonowanie i uniemożliwia terminowe regulowanie zobowiązań, w tym podatkowych. W związku z tym, jest ona zmuszona odraczać płatności skarbowe, na dowód czego załączyła pisma adresowane do urzędu skarbowego dotyczące odroczenia terminu płatności podatku od towarów i usług oraz udzielenia ulg. W ocenie spółki, wszystkie te okoliczności przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Wnosząca zażalenie zwróciła także uwagę, że opłata dodatkowa sięgająca blisko pół miliona złotych nie jest "dolegliwością", ponieważ może doprowadzić do upadłości spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie szkody należy rozumieć jako szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej wynikającej z przywołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej, zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej, gdyż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek złożony w tym przedmiocie. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających uznać, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji słusznie uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. O ile spółka przytoczyła we wniosku argumenty w jej ocenie przemawiające za udzieleniem ochrony tymczasowej, to jednak nie poparła swoich twierdzeń żadnymi dowodami obrazującymi jej sytuację finansową. W związku z tym WSA nie miał możliwości ocenienia zasadności twierdzeń spółki, a w konsekwencji także zweryfikowania, czy istnieją podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 12.03.2026 r., sygn. akt II GSK 515/26). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę WSA, że zawarte we wniosku twierdzenia spółki były zbyt ogólne i gołosłowne. Skarżąca załączyła dokumenty na poparcie swojej argumentacji dopiero na etapie zażalenia, w związku z czym Sąd I instancji nie miał możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się z kolei do przedstawionej w zażaleniu argumentacji oraz załączonych dowodów, należy wskazać, że one również nie są wystarczające do udzielenia ochrony tymczasowej. Załączone przez spółkę dokumenty obrazują bowiem jedynie wycinek jej sytuacji finansowej. Z załączników tych wynika, że skarżąca domaga się od jednego kontrahenta spłaty długu, a nadto ma zaległości w uiszczaniu zobowiązań podatkowych. Dokumenty te nie pozwalają jednak na ustalenie, jaka jest ogólna kondycja finansowa spółki. Ocena spełnienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej wymaga zaś odniesienia kwoty nałożonej zaskarżoną decyzją opłaty do sytuacji majątkowej spółki. Dopiero wówczas można dokonać konkretnych ustaleń, czy wykonanie zaskarżonej decyzji leży w zakresie możliwości płatniczych spółki, czy też stwarza zagrożenie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości ciążącego na podmiocie zobowiązania i majątku, jakim on dysponuje) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia wnioskodawczyni, jakoby uiszczenie opłaty miałoby mieć realny i destrukcyjny wpływ na jej sytuację finansową, w tym na poziom zatrudnienia, w ostateczności prowadząc do upadłości (por. postanowienie NSA z dnia 21.03.2024 r., sygn. akt II GZ 84/24). Przedstawienie jedynie częściowo kondycji finansowej skarżącej nie pozwala na ustalenie pełnego obrazu jej zdolności płatniczych w relacji do ciążących na niej zobowiązań. Ponadto należy wskazać, że wysokość nałożonej opłaty nie świadczy sama w sobie o ziszczeniu się przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. O ile nałożona opłata podwyższona w kwocie 462 880 zł może być istotnym obciążeniem finansowym, a w indywidualnych przypadkach nawet stwarzać zagrożenie upadłości, o tyle w praktyce wniosek o faktycznym ryzyku wystąpienia takiego skutku zależy od wykazanej, rzeczywistej sytuacji majątkowej spółki. W związku z tym, dla spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji decydujące znaczenie ma nie sama kwota nałożonej opłaty, a wpływ wykonania decyzji czyli jej wyegzekwowania na ogólną sytuację materialną spółki. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Jeśli więc skarżąca uważa, że spełnia przesłanki do uzyskania ochrony tymczasowej, może przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Z tych względów, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6063 Opłaty eksploatacyjne
- Hasła tematyczne
- Wstrzymanie wykonania aktu
- Skarżony organ
- Urząd Górniczy
- Sędziowie
- Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 61 § 3 · Dz.U. 2026 poz. 143
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VI SA/Wa 2937/25 · 1 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 1 kwietnia 2026 r., VI SA/Wa 2937/25 – opłaty eksploatacyjne
Sygnatura: III SA/Gl 454/25 · 20 marca 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 20 marca 2026 r., III SA/Gl 454/25 – opłaty eksploatacyjne
Sygnatura: II GSK 2154/22 · 19 marca 2026
Wyrok NSA z 19 marca 2026 r., II GSK 2154/22 – opłaty eksploatacyjne
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny