II GZ 799/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 359/17 w zakresie pozostawienia skargi bez rozpatrzenia oraz zwrotu wpisu od skargi w sprawie ze skargi [...] na uchwałę Zarządu Województwa P. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odrzucić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 359/17 pozostawił bez rozpatrzenia skargę [...] na uchwałę Zarządu Województwa P. z dnia 29 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: [...] – dalej: skarżąca lub spółka - wniosła skargę na uchwałę Zarządu Województwa P. z dnia 29 maja 2017 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "[...]". Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2017 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia wpisu sądowego od złożonej skargi w kwocie 100 złotych, pod rygorem pozostawienia jej bez rozpatrzenia. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 26 czerwca 2017 r. Skarżąca nadała w dniu 3 lipca 2017 r. (data stempla pocztowego) pismo, w którym wskazała, że oryginał dowodu wpłaty znajduje się w aktach sprawy – został załączony do skargi. Do pisma skarżąca dołączyła fotokopię dowodu wpłaty kwoty 100 zł, która znajdujące się w aktach sprawy (k.16), nie uzupełniając tym samym wpisu w kwocie 100 zł. Uzasadniając pozostawienie skargi spółki bez rozpatrzenia WSA w Rzeszowie wskazał, że skarżąca uiściła wraz ze skargą tylko części wpisu stałego w kwocie 100 zł. W związku z nie wykonaniem zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2017 r., i nie uzupełniania wpisu stałego brak formalny skargi w postaci uiszczenia wpisu stałego nie został uzupełniony, aby mógł spełniać wymogi określone w art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2016r., poz. 217 ze zm., dalej: u.z.r.p.). WSA uznał, że w sprawie zastosowanie ma przepis art. art. 61 ust. 6 pkt 3 u.z.p.r., który stanowi, że wniesienie skargi bez uiszczenia wpisu stałego w terminie, powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu I instancji domagając się jego uchylenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 64 u.z.p.r., w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zatem u.z.p.r. reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w p.p.s.a. Wprowadza, bowiem pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w p.p.s.a., m.in. skrócone zostały terminy do wniesienia skargi i skargi kasacyjnej, wprowadzono termin do rozpatrzenia skargi kasacyjnej, a także przewidziano tryb jej wniesienia bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Modyfikacji uległa również forma rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd administracyjny. W myśl art. 61 ust. 6 u.z.p.r. wniesienie skargi po terminie 14 dni (pkt 1), bez kompletnej dokumentacji (pkt 2) lub bez uiszczenia wpisu stałego w terminie, o którym mowa w ust. 2 tego przepisu (pkt 3), powoduje pozostawienie takiej skargi bez rozpatrzenia, z tym jednak zastrzeżeniem, że w przypadku wniesienia skargi bez kompletnej dokumentacji lub bez uiszczenia wpisu stałego sąd wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji lub uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Wezwanie wstrzymuje bieg terminu, o którym mowa w ust. 5. Z powyższych regulacji wynika, zatem, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego pozostawiającego skargę bez rozpatrzenia z przyczyn wymienionych w art. 61 ust. 6 u.z.p.r. - przysługuje środek odwoławczy w formie skargi kasacyjnej, a nie zażalenia (por. postanowienie NSA z 28 września 2017 r. sygn. akt II GZ 716/17). W orzecznictwie sądowym utrwalony jest zaś pogląd, że zażalenie wniesione od orzeczenia, od którego służy skarga kasacyjna, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne (por. postanowienia NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 383/04, 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I OZ 445/07 i z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 1777/06). Wobec powyższego zażalenie [...] na postanowienie Sądu I instancji o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Jednakże w rozpoznawanej nie sposób nie dostrzec, że w piśmie przewodnim o doręczeniu odpisu zaskarżonego postanowienia (k. 291 akt sądowych), Sąd I instancji zawarł błędne pouczenie o możliwości wniesienia przez skarżącego zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczania postanowienia, za pośrednictwem WSA w Rzeszowie. Zatem skarżąca działająca bez profesjonalnego pełnomocnika, miała prawo pozostawać w przekonaniu o tym, że uzyskana pisemna informacja jest prawidłowa. Natomiast Sąd I instancji miał obowiązek prawidłowo wskazać stronie właściwy tryb wniesienia środka odwoławczego od doręczanego postanowienia. W tak zaistniałej sytuacji spółka może skorzystać z prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu I instancji. Błędne pouczenie strony działającej samodzielnie w postępowaniu sądowym (bez fachowego pełnomocnika) stanowi, bowiem o braku zawinienia w dochowaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 409/17). Wymaga podkreślenia, że wadliwe pouczenie strony w postępowaniu sądowym powoduje szereg nieodwracalnych konsekwencji, strona zaś działa w zaufaniu do Sądu, że informacje, które uzyskuje są wiarygodne. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosowanie zaś do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna powinna zostać wniesiona bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 62 ust. 1 zd. 1 u.z.p.r.). Zatem pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną należy wnieść bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przy czym moment ustania przyczyny uchybienia terminowi do wywiedzenia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. - powinien być liczony od dnia doręczenia skarżącemu postanowienia NSA o odrzuceniu jego zażalenia. Wymaga także podkreślenia, że skarga kasacyjna zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz w zw. art. 64 u.z.p.r., postanowił jak w sentencji.