II GZ 790/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Po 520/13 w przedmiocie odrzucenia wniosków o przywrócenie terminu oraz odrzuceniu zażaleń w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na pismo w sprawie dotyczącej płatności do gruntów rolnych na 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 13 kwietnia 2017 r. w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na pismo w sprawie dotyczącej płatności do gruntów rolnych na 2005 r. postanowił w pkt 1 odrzucić wnioski o przywrócenie terminu, w pkt 2. odrzucić zażalenia na wezwania z [...] marca 2017 r. do wykonania prawomocnych zarządzeń o wezwaniu do uiszczenia wpisów sądowych od zażaleń, 3. odrzucić zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 26 stycznia 2016 r. odrzucające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, 4. odrzucić zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 maja 2016 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. W uzasadnieniu Sąd I instancji, odwołując się do treści art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że za niedopuszczalne uznać należy zażalenia na wezwanie do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału III Sądu z [...] września 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisów sądowych od zażaleń na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, a także na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. W ocenie WSA odrzuceniu podlegają także wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia powyższych zażaleń, bowiem nie jest dopuszczalne w drodze zażalenia zaskarżenie wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia, to nie może w tym względzie dojść do uchybienia terminu. Tym samym wnioski o przywrócenie terminu, jako z mocy ustawy niedopuszczalne, podlegają na podstawie art. 88 p.p.s.a. odrzuceniu, bez ich merytorycznego rozpatrzenia. Ponadto WSA wskazał, że zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd. Skoro zatem skarżący nie uiścił wpisu od zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a także od zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, zażalenia te na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. podlegały odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) zażalenie jest środkiem odwoławczym, który wnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego i przysługuje ono od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania; 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; 3) (uchylony); 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; 7) odrzucenie skargi kasacyjnej; 8) odrzucenie zażalenia; 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; 10) ukaranie grzywną. Zgodnie natomiast z art. 198 p.p.s.a. przepisy działu IV "Środki odwoławcze" stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Ponadto, zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Z treści tego przepisu wynika również, że strona może wnieść zażalenie na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego. Powyższe przepisy wprost zatem określają okoliczności, w których dopuszczalne jest wniesienie przez stronę środka zaskarżenia w postaci zażalenia. Co również istotne wskazane powyżej przepisy stanowią katalog zamknięty, w związku z czym za niedopuszczalne należy uznać wnoszenie zażalenia w innych przypadkach niż tam wskazane. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że w treści wniesionego środka zaskarżenia skarżący nie wskazuje ani wprost, ani w sposób dorozumiały na jego jakiejkolwiek uchybienia. Powyższa sytuacja niewątpliwie ma wpływ na skuteczność kontroli zaskarżonego postanowienia, bowiem o ile sam fakt niezadowolenia z jego wydania wynika z zażalenia, to jednak brak jest wskazania przez stronę argumentów, które kierunkowałyby działania w ramach kontroli NSA. W tej sytuacji, dokonując analizy zaskarżonego postanowienia, NSA nie dostrzega by orzeczenie WSA naruszało przywołane w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy. W ocenie NSA nie doszło również do naruszenia innych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zdaniem NSA naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów byłoby natomiast merytoryczne rozpatrzenie wniesionych przez skarżącego wniosków i zażaleń. Skoro zatem art. 194 § 1 i art. 227 § 1 p.p.s.a. stanowi zamknięty katalog przypadków, w których dopuszczalne jest wniesienie zażalenia, to wniesione przez skarżącego zażalenia na wezwania do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału III WSA z [...] września 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisów sądowych od zażaleń na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, a także na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, trafnie uznano za niedopuszczalne. Zasadnie zatem w tej sytuacji WSA na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucił te zażalenia. Również wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia wskazanych powyżej zażaleń nie mogły został merytorycznie przez WSA rozpoznane. Zawarta bowiem w postanowieniu WSA konkluzja o niedopuszczalności tych wniosków w związku z niedopuszczalnością samych zażaleń jest jak najbardziej trafna a w konsekwencji uzasadniająca zastosowanie w sprawie art. 88 p.p.s.a. Merytoryczne rozpoznawanie bowiem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia niedopuszczalnego zażalenia nie znajduje bowiem jakichkolwiek podstaw prawnych i prowadziłaby tylko do nieuzasadnionego wydłużenia prowadzone w sprawie postępowania. Za trafną należy również uznać tą część zaskarżonego postanowienia, w którym WSA odrzuca zażalenie na postanowienie WSA z dnia [...] stycznia 2016 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie WSA z dnia [...] maja 2016 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Na gruncie bowiem art. 220 § 3 p.p.s.a. oczywistym jest, że nieuiszczenie przez stronę, pomimo wezwania Sądu, wpisu od zażalenia będzie skutkowało jego odrzuceniem. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że skarżący złożył kolejny w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, został złożony już po terminie przewidzianym do uiszczenia powyższych wpisów, a ponadto [...] stycznia 2017 r. uprawomocniło się orzeczenie, którym odmówiono skarżącemu przyznanie prawa pomocy. Co istotne z punktu widzenia ostatniej z powyższej okoliczności skarżącemu umorzono kolejne postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy z powodu nadużywania tej instytucji w ramach niniejszej sprawy. W ocenie NSA suma powyższych okoliczności niewątpliwie doprowadziła WSA do trafnej konkluzji w rozpoznawanej sprawie, sprowadzającej się do odrzucenia wskazanych powyżej zażaleń. Reasumując, wydane przez WSA rozstrzygnięcie było trafne, natomiast wniesiony środek zaskarżenia z wskazanych powyżej powodów nie znajdował jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.