II GZ 784/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia O. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1969/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi O. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 maja 2025 r. nr KOC/1720/Ru/25 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie ustalenia kosztów usunięcia pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1969/25 w postępowaniu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie ustalenia kosztów usunięcia pojazdu, odmówił skarżącemu –O. T. (dalej: Skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z 15 kwietnia 2024 r. w sprawie ustalenia kosztów usunięcia pojazdu. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy (dalej: Prezydent, Organ I instancji) decyzją z 15 kwietnia 2024 r. ustalił wysokość opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki [...] nr. rej. [...] w kwocie 56.095,08 zł i zobowiązał solidarnie do zapłaty tej kwoty, m.in. Skarżącego. Skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta. Samorządowe Kolegium odwoławcze w Warszawie (dalej: Kolegium, SKO) postanowieniem z 12 maja 2025 r. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania. Na postanowienie Kolegium Skarżący złożył skargę do WSA, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta z 15 kwietnia 2024 r. Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, wskazując na przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935, dalej : p.p.s.a.), stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania aktu powinien posiadać odrębne uzasadnienie od uzasadnienia samej skargi, jako oddzielne od niej żądanie skierowane do sądu administracyjnego. Zasadność wniosku tego rodzaju ocenia się na podstawie przedstawionej w nim argumentacji, dlatego musi ona wykazać konkretne zależności pomiędzy wykonaniem aktu a wystąpieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a istnienia wskazanych przesłanek nie można domniemywać. Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu powinien być wnikliwie uzasadniony, gdyż nie można przenosić na Sąd obowiązku wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu. Natomiast, Skarżący nie uprawdopodobnił należycie, że wykonanie decyzji Organu I instancji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta nie zasługiwał na uwzględnienie i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Organu I instancji Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść postanowienia: a. art. 61 § 3 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd odmawiając wstrzymania wykonania decyzji, stwierdził brak uzasadnienia wniosku w tym zakresie natomiast w skardze z dnia 30.05.2025 r. Skarżący szczegółowo opisał swoją sytuację faktyczną uzasadniającą przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezależnie od powyższego fakt, że decyzja ustalająca zobowiązanie została skierowana do Skarżącego jako osoby niebędącej stroną postępowania administracyjnego, a realizacja obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej wobec osoby nieposiadająca przymiotu strony postępowania - prowadzi samo przez siebie do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie Skarżącego. W demokratycznym państwie nie powinno dochodzić do sytuacji w których osoby nie posiadające przymiotu strony są zobowiązane do odwrócenia skutków prawnych wadliwej decyzji (wobec której bez głębszej analizy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności). b. art. 141 § 4 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia, które nie zawiera wyczerpującego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez brak odniesienia się do argumentacji faktycznej przedstawionej w skardze, a dotyczącej przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Prezydenta z 15 kwietnia 2025 r. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik Skarżącego podniósł m.in., że Skarżący konsekwentnie wykazywał w swoich środach odwoławczych, że nigdy nie posiadał przymiotu strony postępowania administracyjnego w którym została ustalona odpłatność za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki [...] nr. rej. [...], co jego zdaniem oznacza, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien dokonać oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji również przez pryzmat jej nieważności Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, a rozstrzygnięcie Sądu I instancji należało uznać za odpowiadające prawu, mimo błędnego uzasadnienia. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, przy czym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, niezależnie od argumentów podniesionych przez Sąd I instancji o braku uzasadnienia przez Skarżącego zgłoszonego wniosku, przede wszystkim należało mieć na uwadze kwestię, że w sytuacji zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia procesowego i wniesienia o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, postanowienie o charakterze procesowym nie ma cechy wykonalności, w związku z tym nie może być wstrzymane jego wykonanie, natomiast co do możliwości wstrzymania wykonania merytorycznej decyzji organu I instancji uznaje się brak tożsamości spraw w znaczeniu materialnym, co w konsekwencji oznacza, że decyzja ta nie może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w postępowaniu, w którym zaskarżono postanowienie procesowe. Trzeba bowiem odróżnić orzeczenia w sprawie stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia nieważności od orzeczeń o odmowie wszczęcia samego postępowania w tym przedmiocie. Odmienność polega na tym, że decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym oraz postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zaskarżonym postanowieniu Kolegium nie odnosiło się bowiem do kwestii nałożenia na Skarżącego określonej sankcji, a jedynie stwierdziło, że istnieją przeszkody prawne do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta. Brak jest zatem tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym, co uzasadnia twierdzenie, że decyzja Prezydenta z 15 kwietnia 2024 r. nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszym postępowaniu. (por. postanowienia NSA z: 22 października 2025 r., sygn. akt II OZ 1611/25; 5 czerwca 2025 r., sygn. akt III OZ 841/25; 12 marca 2024 r., sygn. akt I GZ 57/24; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzygnięcia te, choć ze sobą związane, wydane zostały w dwóch odrębnie toczących się postępowaniach, decyzja Prezydenta - w trybie zwykłego postępowania administracyjnego, zaś drugie – postanowienie Kolegium jako rozstrzygnięcie procesowe odmawiające wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym. Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, mimo błędnego uzasadnienia. Natomiast zarzuty sformułowane w zażaleniu należało uznać za nieskuteczne. W tym stanie, na podstawie art. 184 in fine w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu zażalenia.