II GZ 774/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1440/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 31 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1440/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Sp. z o.o. w W. wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego (164.395 zł). Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca uzasadniła wniosek twierdzeniem, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje problemy z płynnością finansową, w tym brak środków na wypłaty dla osób zatrudnionych u skarżącej jak również szkody niemajątkowe w postaci do utraty przez skarżącą zaufania osób, które potencjalnie mogłyby korzystać z jej usług, oraz utraty przez skarżącą społecznej opinii podmiotu działającego zgodnie z przepisami i w granicach prawa. Zdaniem WSA skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła ani tym bardziej nie udowodniła przywołanych przez siebie argumentów. W szczególności nie przedstawiła dokumentacji księgowej, z której wynikałoby, czy i w jaki sposób uiszczenie nałożonej kary może wpłynąć na sytuację finansową spółki. Przytoczone przez skarżącą konsekwencje związane z możliwością wystąpienia szkód niemajątkowych związane są wprost z działaniami podejmowanymi przez spółkę i w żaden sposób nie mogą stanowić konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Co do zasady utrata przez skarżącą opinii podmiotu działającego zgodnie z przepisami i w granicach prawa zależy, bowiem wyłącznie od tego czy spółka stosuje się do powszechnie obowiązującego prawa. W konsekwencji Sad uznał, że spółka nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów dołączonych do zażalenia. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że łączna suma kar (188.275 zł) nałożona na skarżącą nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji, a w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała, że zmaga się z poważnymi problemami finansowymi, co jest spowodowane uzyskaniem ujemnego wyniku finansowego w poprzednim roku obrotowym. Konieczność natychmiastowej zapłaty nałożonej na spółkę kary doprowadzi do poważnego zachwiania sytuacji finansowej spółki najprawdopodobniej spowoduje wprowadzenie spółki na drogę upadłości. Spółka wskazała na społecznie użyteczny charakter swojej działalności(pośrednictwo prawy) i na okoliczność, że sąd powinien wziąć pod uwagę oddziaływanie zaskarżonej decyzji na gruncie wszystkich gałęzi prawa, w tym prawa cywilnego. Do zażalenia skarżąca dołączyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2016 r., informację o odliczeniach od dochodu za 2016 r., rachunek zysków i strat na koniec maja 2017 r., nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zobowiązujący B. S.A. zapłacić spółce 1.713.569,96 zła także audyt spraw sądowych prowadzonych przez pełnomocnika spółki. Naczelny Sad administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.) Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji musi zagrażać skarżącemu, co oznacza, że nie może stanowić przesłanki uwzględnienia wniosku, jeżeli odnosi się ono do osób trzecich, niebędących uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego (Ibidem, s. 380). Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa i doktryny to na skarżącym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że uzasadnienie wniosku musi w sposób przekonywający pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona we wniosku powinna więc odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających stwierdzić, czy są podstawy do jego uwzględnienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 375 i powołane w nim orzecznictwo). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie spółki pod kątem powyższych przepisów i poglądów, uznał, że postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest uprawdopodobnić, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że na etapie postępowania przed Sadem I instancji spółka nie udokumentowała w żaden sposób okoliczności świadczących zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Jak twierdzi skarżąca za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia jej trudna sytuacja finansowa, a odmowa zastosowania tej instytucji spowoduje konieczność wszczęcia postępowania upadłościowego. Do wniosku nie zostały jednak załączone żadne dokumenty obrazujące sytuację finansową spółki a tym bardziej sytuacja ta nie została w sposób konkretny powiązana z którąkolwiek z podstaw udzielenia ochrony tymczasowej, określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skoro zaś, jak zostało już wskazane, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to zaniechanie spółki w tym zakresie słusznie spowodowało wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z uwagi na niepoparcie wniosku stosownymi dokumentami, Sąd nie miał możliwości oceny spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Trafności postanowienia Sądu I instancji nie podważają dołączone do zażalenia dokumenty. Naczelny sąd Administracyjny stwierdza bowiem, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można w nim przedstawiać nowej argumentacji oraz załączać do niego obszernego materiału dowodowego, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego -–oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia w postępowaniu zażaleniowym nowych argumentów i przedstawiania nowych dowodów na poparcie wniosku zaprzecza funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stałby się podmiotem ponownie oceniającym wniosek tak: NSA w postanowieniu z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I FZ 115/17). Mając powyższe na uwadze, Naczelny sąd administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.