II GZ 663/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prokuratora Okręgowego w Szczecinie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1473/16 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1473/16 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 22 czerwca 2017 r. (sygn. akt II SA/Sz 1473/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA) odrzucił skargę kasacyjną Prokuratora Okręgowego w Szczecinie (dalej: skarżący) od wyroku WSA z 15 marca 2017 r., oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z [...] maja 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie przez L. W. pasa drogowego bez zezwolenia. WSA stwierdził, że zarządzeniem z 11 maja 2017 r. Przewodniczący Wydziału II WSA wezwał skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, braków formalnych skargi kasacyjnej przez podanie czy wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo nadesłanie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy – art. 176 § 2 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącemu 17 maja 2017 r. Natomiast 26 maja 2017 r. skarżący złożył osobiście w WSA oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Zdaniem WSA, skarżący uzupełnił brak formalny skargi kasacyjnej po terminie, który upłynął 24 maja 2017 r. Skarga kasacyjna, której braków skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie, podlegała odrzuceniu, stosownie do art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając je w całości. Wniósł o uchylenie tego orzeczenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 178 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, z pominięciem istoty i celu wymogu formalnego skargi kasacyjnej w postaci złożenia wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie lub złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy i przyjęcie, że usunięcie po terminie braku formalnego przez złożenie wniosku albo oświadczenia, o jakich mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a., jest przesłanką odrzucenia skargi kasacyjnej, podczas gdy powyższy wymóg formalny zmierza do umożliwienia zdecydowania skarżącemu o formie rozpoznania skargi kasacyjnej poza rozprawą, będącą zgodnie z art. 181 § 1 p.p.s.a. zasadniczą formą rozpoznawania skargi kasacyjnej, w związku z czym jego spełnienie po terminie nie skutkuje niemożliwością nadania skardze dalszego biegu i nie powinno skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej, a tym samym zamknięciem drogi do kontroli zgodności z prawem orzeczenia WSA. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że mimo iż faktycznie doszło do uchybienia terminu w uzupełnieniu braku formalnego skargi kasacyjnej, to jednak spełnienie tego wymogu po terminie nie skutkuje niemożliwością nadania skardze dalszego biegu i nie powinno skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej, tym bardziej, że uchybienie terminu było nieznaczne. Odrzucenie skargi kasacyjnej w takim przypadku dotknięte jest nadmiernym rygoryzmem i nie znajduje uzasadnienia w funkcjonalnej wykładni art. 176 § 2 i art. 178 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 176 p.p.s.a. zostały określone elementy, jakie musi spełniać skarga kasacyjna. W szczególności skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (zob. art. 176 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 177a p.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast na mocy art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna z 9 maja 2017 r. nie zawierała wniosku o rozpoznanie jej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Taki brak formalny podlegał uzupełnieniu w postępowaniu naprawczym określonym w art. 177a p.p.s.a. Zarządzeniem z 11 maja 2017 r. Przewodniczący Wydziału II WSA nakazał wezwać skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania braków formalnych skargi kasacyjnej przez podanie czy skarżący wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo nadesłanie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 17 maja 2017 r., a zatem termin na wykonanie wezwania mijał w dniu 24 maja 2017 r., który przypadał w środę. W zakreślonym terminie skarżący nie wykonał wspomnianego wezwania. Oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy zostało złożone w WSA dopiero 26 maja 2017 r. W takiej sytuacji WSA trafnie uznał, że skoro skarżący mimo wezwania nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi kasacyjnej, to skarga ta podlegała odrzuceniu, stosownie do jednoznacznej treści art. 178 p.p.s.a. Nie jest zasadne twierdzenie zażalenia, że nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci złożenia wniosku lub oświadczenia, o jakich mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a., nie powinno skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej. W art. 178 p.p.s.a. ustawodawca nie zróżnicował skutków nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w zależności od stwierdzonego braku. Podkreślić należy, że wymaganie złożenia wniosku lub oświadczenia, o jakich mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a., w siedmiodniowym terminie wynikającym z art. 177a p.p.s.a. nie jest nadmiernym wymaganiem, zwłaszcza że skarga kasacyjna jest sporządzana przez radcę prawnego lub adwokata bądź innego profesjonalistę wskazanego w art. 175 § 2 – 3 p.p.s.a. W związku z tym odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuzupełnienia powyższego braku formalnego skargi kasacyjnej nie może zostać zakwalifikowane jako nadmierny rygoryzm. Na koniec należy zauważyć, że w wyroku z 8 kwietnia 2014 r. o sygn. SK 22/11 (publ. OTK-A 2014/4/37) Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że postanowienia Konstytucji nie wykluczają ustanowienia określonych wymogów formalnych, zmierzających do przyspieszenia postępowania, a formalizm procesowy - sam w sobie - jest niezbędny w demokratycznym państwie prawnym dla zapewnienia sprawności i rzetelności postępowania, ponieważ brak rygorów formalnych niechybnie prowadziłby do arbitralności rozstrzygnięć i destrukcji wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. PG