II GZ 772/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Spółki z o.o. sp. k. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 1394/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. sp. k. w T. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 3 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 1394/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A. Sp. z o.o. Sp. k. w T. wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji (842.129 zł). Sąd I instancji stwierdził, że poza stwierdzeniami zawartymi w skardze nie przedłożono żadnych dowodów na potwierdzenie tezy o ryzyku niewypłacalności w razie egzekucji opłaty podwyższonej nałożonej zaskarżoną decyzją. W toku postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy ustalono, że spółka osiągnęła zysk za ubiegły rok obrotowy w kwocie 1.491.210 zł a przykładowe przychody miesięczne roku wyniosły 3.647.836 zł (wrzesień 2016 r.) i 1.174.672 zł (listopad 2016 r.) Powyższe okoliczności, zdaniem WSA, podają tezę o grożącej niewypłacalności w wątpliwość, skoro kwota podwyższonej opłaty jest niższa od bieżących przychodów skarżącej spółki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzuciła: - błąd w ustaleniach faktycznych mających znaczenie dla sprawy, polegający na przyjęciu, że wykonanie decyzji zobowiązującej ją do zapłaty kwoty 842.129 zł nie spowoduje naruszenia płynności finansowej skarżącej, która doprowadzi do jej upadłości; - naruszenie przepisów postępowania art. 133 § 1 w związku z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia materiału dowodowego zalegającego w aktach sprawy, a w szczególności rachunków zysków i strat skarżącego, jej komplementariusza oraz zestawienia środków trwałych. Zdaniem spółki Sąd dysponował wystarczającym materiałem dowodowym umożliwiającym mu ocenę, czy wykonanie decyzji spowoduje utratę płynności finansowej spółki, a co za tym idzie, czy dojdzie do realizacji przesłanki określonej w art. 10 Prawa upadłościowego. Spółka podniosła, że Sąd I instancji nie jest zwolniony z obowiązku zbadania okoliczności podniesionych przez nią tylko i wyłącznie z przyczyny ich ogólności. W ocenie skarżącej obciążenie jej kwotą prawie 900.000 zł, która to kwota jest równowartością znacznej części środków trwałych oraz aktywów spółki, a tymsamym ich zablokowanie, uniemożliwi realizację bieżących zobowiązań. W Przypadku sprzedaży środków trwałych skarżąca musiałaby ogłosić upadłość. Brak maszyn służących do realizacji bieżących kontraktów skutkowałby koniecznością zerwania realizowanych zleceń, co generowałoby kolejne straty. Zdaniem spółki nieodwracalność skutków powstałych w wyniku wyżej wskazanych okoliczności jest oczywista. Spółka wskazała, że prowadzi bieżącą działalność gospodarczą, zaciąga zobowiązania w celu realizacji inwestycji, zatrudnia pracowników i obowiązana jest z tego tytułu do wypłaty odpowiednich świadczeń oraz danin publicznych. Spółka uznała, że twierdzenie Sądu, że podmiot gospodarczy o parametrach wynikających z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy jest w stanie jednorazowo pokryć zobowiązanie w ww. kwocie, bez spowodowania swojej niewypłacalności, jest sprzeczne z zasadami ekonomii. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.) Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji musi zagrażać skarżącemu, co oznacza, że nie może stanowić przesłanki uwzględnienia wniosku, jeżeli odnosi się ono do osób trzecich, niebędących uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego (Ibidem, s. 380). Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa i doktryny to na skarżącym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że uzasadnienie wniosku musi w sposób przekonywający pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona we wniosku powinna więc odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających stwierdzić, czy są podstawy do jego uwzględnienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 375 i powołane w nim orzecznictwo). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie spółki pod kątem powyższych przepisów i poglądów, uznał, że postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest uprawdopodobnić, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W niniejszej sprawie skarżąca nie powołała się na takie okoliczności, które świadczyłyby o tym, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może wyrządzić jej znaczną szkodę bądź spowodować trudne do odwrócenia skutki. Jak słusznie bowiem stwierdził Sąd I instancji, analiza znajdujących się w aktach sprawy, a złożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, dokumentów prowadzi do wniosku, że spółka osiągnęła zysk za 2015 r. w kwocie 1.491.210 zł i osiągała wysokie miesięczne przychody. Okoliczności – jak zasadnie uznał Sad I instancji – stanowiły podstawę do oceny, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca nie udokumentowała trudnej sytuacji finansowej, która świadczyłaby o tym, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo powstania stanu upadłości spółki w przypadku wykonania decyzji. Poza fakturami wskazującymi, że skarżąca ponosi koszty prowadzenia działalności gospodarczej i obrazującymi ich wysokość, nie ma w aktach sprawy dokumentów obrazujących zobowiązania skarżącej. Wobec tego twierdzenia o wysokich odsetkach od kredytów skarżącej, ratach leasingu czy karze umownej, do zapłaty której zobowiązana jest skarżąca (okoliczności powołane w złożonym w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy) nie mogły zostać uznane za wystarczająco udokumentowane, a tym samym nie mogły stanowić podstawy wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W konsekwencji powyższych ustaleń Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji za prawidłowe i oddalił złożone zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.