II GZ 742/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3507/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia 7 października 2024 r. nr DT-WLRRT.0204.10.2024 w przedmiocie usunięcia przedsiębiorcy turystycznego z listy przedsiębiorców turystycznych oraz organizacji pożytku publicznego mających prawo do przyjmowania płatności dokonywanych za pomocą bonu postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 lipca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3507/24, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi J. S. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z 7 października 2024 r. w przedmiocie usunięcia przedsiębiorcy turystycznego z listy przedsiębiorców turystycznych oraz organizacji pożytku publicznego mających prawo do przyjmowania płatności dokonywanych za pomocą bonu. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący został skutecznie wezwany do podpisania skargi oraz do nadesłania swojego numeru PESEL. Wezwanie prawidłowo doręczono 21 stycznia 2025 r., w związku z tym ostatnim dniem na uzupełnienie braków formalnych był 28 stycznia 2025 r. Skarżący jednak pomimo otrzymania prawidłowego pouczenia o konieczności uzupełnienia tych braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, usunął braki dopiero 4 lutego 2025 r. Sąd wyjaśnił, że skarżący w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący podał, że uzupełnienia dokonał 4 lutego 2025 r., ponieważ dopiero tego dnia otrzymał od syna przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazał, że syn nie pamiętał, kiedy dokładnie odebrał przesyłkę, mówił, że od jej odebrania nie upłynęło 7 dni. Skarżący podkreślił, że zawiadamiał Sąd o tym, że syn nie pamiętał, kiedy odebrał wezwanie. Nadmienił, że panie w sekretariacie poinformowały, że należy uzupełnić braki jak najszybciej, a Sąd sam ustali, czy zostało to dokonane w terminie. Wobec tego Sąd stwierdził, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi odebrał 21 stycznia 2025 r. C. S. w urzędzie pocztowym - placówce pocztowej Poznań 2. Korespondencja była adresowana do skarżącego, zatem C. S. musiał albo posiadać pisemne upoważnienie do odbioru korespondencji skarżącego, albo też być dorosłym domownikiem skarżącego, czyli zamieszkiwać pod tym samym adresem co skarżący. Sąd wskazał też, że wszystkie przesyłki kierowane do skarżącego w niniejszej sprawie były odbierane przez C. S. W ocenie Sądu skoro C. S. (jako osoba odpowiedzialna za przyjmowanie korespondencji) odebrał wezwanie Sądu w dniu 21 stycznia 2025 r. jednak przekazał je dopiero w dniu 4 lutego 2025 r., to było to konsekwencją niedostatecznej staranności w działaniu. Skarżący posługiwał się przy odbiorze korespondencji inną osobą. Miał zatem obowiązek takiego zorganizowania przepływu korespondencji, aby zapewnić ochronę własnych interesów. Sąd stwierdził, że zawinione błędy organizacyjne, skutkowały niedotrzymaniem ustawowego terminu. Zaistniał zatem brak należytej staranności w prowadzeniu własnej sprawy. Nie miały bowiem miejsca przeszkody, których strona nie mogłaby przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie zaistniały bowiem takie okoliczności jak problemy komunikacyjne, klęska żywiołowa (powódź, pożar), nagła choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W związku z tym - zdaniem Sądu - wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. II Skarżący od powyższego postanowienia WSA w Warszawie złożył zażalenie, zaskarżając to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie stanu faktycznego. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. W art. 86 i następnych p.p.s.a. prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których wystąpienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których zaistnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie jednolicie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uwaga 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446, nb 4; postanowienie NSA z 17 października 2019 r., sygn. akt I GZ 342/19). Oznacza to, że strona składająca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie SN z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679; postanowienie NSA z 21 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 211/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwie ocenił, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, bowiem skarżący nie wykazał, że w terminie otwartym do ich uzupełnienia wystąpiły niezależne od niego okoliczności uniemożliwiające wniesienie skargi. W niniejszej sprawie przesyłka sądowa zawierająca mi.in. powyższe wezwanie została nadana na adres skarżącego i odebrana w placówce pocztowej w dniu 21 stycznia 2025 r. – co bezspornie wynika z akt sądowych. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż według podpisu umieszczonego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki sądowej, korespondencja ta nie została doręczona skarżącemu. Z zamieszczonego w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej wynika zaś, że doręczenia dokonano po awizacji, w trybie zastępczym, wydając korespondencję z placówki pocztowej pełnomocnikowi pocztowemu –C.S. W przypadku awizowania przesyłki i pozostawienia jej w oczekiwaniu na odbiór w placówce pocztowej, a zatem przy doręczeniu uregulowanym przepisem art. 73 p.p.s.a., ustawa przewiduje możliwość doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi, który posługuje się przy odbiorze upoważnieniem do dokonania tej czynności w imieniu adresata. Skarżący nie kwestionuje tego, że syn C. S. takie upoważnienie pocztowe posiadał. Korespondencja dotycząca niniejszego postępowania była odbierana wyłącznie przez syna skarżącego, czyli C. S. Skarżący nie wykazał braku upoważnienia pocztowego pełnoletniego domownika do odbioru pism. Wobec tego ewentualne zaniechania pełnomocnika pocztowego, w tym polegające na nieoddaniu we właściwym czasie przesyłki sądowej adresatowi, obciążają adresata przesyłki. Staraniom strony postępowania pozostawić bowiem należy zapewnienie takiego odbioru korespondencji, który pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji upływu terminów procesowych. W rezultacie okoliczność zaniechania lub zwłoki pełnomocnika pocztowego w oddaniu przesyłki adresatowi nie może mieć wpływu na wykazanie przesłanki braku winy adresata. Skarżący w tej sytuacji winien liczyć się z konsekwencjami odbioru przez syna przesyłek pochodzących od Sądu pierwszej instancji, w tym odbioru przedmiotowej korespondencji. Z kolei okoliczność, że pełnomocnik pocztowy, który dokonał odbioru korespondencji, nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie, nie wyłącza winy adresata przesyłki w uchybieniu terminu. Zaniedbania lub braku staranności nie można kwalifikować jako braku winy będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie odmówił przywrócenia terminu, bowiem skarżący nie wykazał okoliczności świadczących o braku swojej winy w jego uchybieniu, tj. okoliczności, które mimo zaangażowania wszelkich sił i środków oraz należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiałyby mu uzupełnienie braków formalnych skargi w terminie. Zatem wymóg z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. nie został zachowany. W zażaleniu także nie przedstawiono okoliczności, które czyniłyby brak winy choćby prawdopodobnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.