II GZ 728/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 600/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 sierpnia 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 600/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił Spółce A (dalej: skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z [...] maja 2017 r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku z [...] lutego 2017 r. o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. WSA wskazał, że skarżąca zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, podnosząc że uiszczenie kary może wyrządzić jej znaczną szkodę. Skarżąca dodała, że z uwagi na jej obecną sytuację finansową kara w wysokości 12 000 zł może skutkować utratą płynności finansowej, a w dalszej kolejności prowadzić do szybkiej upadłości skarżącej. Zdaniem skarżącej, ewentualne wygranie sporu z organem, czy późniejszy zwrot świadczenia nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy i nie naprawi powstałej w ten sposób szkody. Zdaniem WSA, skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, ponieważ wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został dostatecznie uzasadniony. WSA wskazał, że skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem żadnych dokumentów źródłowych, które mogłyby zobrazować jej stan majątkowy, a dopiero porównanie podnoszonych argumentów z aktualną sytuacją majątkową skarżącej mogłoby doprowadzić do uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA. Wniosła o uchylenie tego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a. przez błędne uznanie, że podniesione przez nią we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji okoliczności nie uprawdopodabniają przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej, w sytuacji gdy skarżąca wskazała we wniosku okoliczności świadczące o tym, że w przypadku wykonywania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz wykazała wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na jej sytuację majątkową. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła w szczególności, że nieprzedstawienie przez nią dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową nie wykluczało dokonania przez WSA merytorycznej oceny uzasadnienia jej żądania. Skarżąca przedstawiła bowiem konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na jej aktualną sytuację majątkową, które umożliwiały zweryfikowanie sytuacji skarżącej w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca podniosła również, że na skutek zatrzymania urządzeń do gier, nie mogąc ich eksploatować, utraciła przewidywany zysk. W tej sytuacji jednorazowa zapłata kary pieniężnej może spowodować utratę płynności finansowej skarżącej, a tym samym doprowadzić do utraty możliwości zarobkowania przez osoby, dla których działalność skarżącej stanowi źródło dochodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca nie wykazała stosownymi dokumentami, jak przedstawia się jej aktualna sytuacja majątkowa. Zdaniem WSA, o uprawdopodobnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. można byłoby mówić dopiero wówczas, gdyby było możliwe porównanie podnoszonych przez skarżącą argumentów z jej aktualną sytuacją majątkową. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. Zasadne jest stanowisko WSA, że z uwagi na brak wykazania sytuacji majątkowej skarżącej nie jest możliwa ocena, czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji, tylko z uwagi na wysokość nałożonej kary pieniężnej, byłaby znaczna oraz czy istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione stosownymi dokumentami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej skarżącej, jak np. bilans, rachunek zysków i strat, które obrazowałyby aktualną, rzeczywistą kondycję finansową skarżącej. Ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. posługuje się pojęciem "znacznej szkody", co oznacza, że dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie wystarcza samo jej wystąpienie, lecz jeszcze jej rozmiar dla zobowiązanego musi być co najmniej znaczny. Oznacza to, że sama wysokość określonej kary pieniężnej nie świadczy automatycznie o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kwota ta musi być bowiem odniesiona do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej skarżącej, w tym jej płynności finansowej (zob. postanowienia NSA: z 21 lutego 2017 r. o sygn. akt II GZ 106/17 i z 24 stycznia 2017 r. o sygn. akt II GZ 1360/16). Wbrew zarzutom skarżącej, także sama utrata przewidywanego zysku przez brak możliwości eksploatacji zatrzymanych urządzeń nie uzasadnia automatycznie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, sama utrata korzyści majątkowych nie uzasadnia bowiem automatycznie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (zob. postanowienia NSA: z 15 czerwca 2016 r. o sygn. akt II GZ 600/16 i z 30 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II GZ 613/17). Niezrozumiały jest podniesiony w załażeniu zarzut naruszenia art. 163 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi: "Postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem. Doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego.". Skarżąca nie wyjaśniła w zażaleniu, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu przez WSA. Natomiast z akt sprawy nie wynika, aby doszło do uchybień przy doręczeniu zaskarżonego postanowienia. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.