II GZ 707/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Po 1891/14 w zakresie umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Sp. z o. o. w organizacji na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Po 1891/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A." Sp. z o. o. w organizacji (dalej: skarżąca spółka) na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżącym w niniejszej sprawie jest "A." Sp. z o. o. w organizacji. Skargę spółki odrzucono postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Następnie R. P., reprezentując spółkę, wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, zwracając się jednocześnie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że R. P. nie jest stroną postępowania, a jedynie występuje jako podmiot działający za skarżącego. Prawo pomocy może być natomiast przyznane tylko stronie postępowania. Osoba działająca za stronę postępowania nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Skoro więc z wniosku o przyznanie prawa pomocy jednoznacznie wynika, że składa go R. P. w imieniu własnym, a nie w imieniu skarżącego, jego merytoryczne rozpoznanie jest zbędne. Orzekając na skutek wniesionego sprzeciwu Sąd I instancji uznał, że rozpoznanie wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy jest zbędne ponieważ nie jest on skarżącym ani uczestnikiem postępowania (art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). R. P. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenie w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym oraz budzącego niezadowolenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie podstawą umorzenia przez Sąd I instancji postępowania w przedmiocie wywiedzionego przez R. P. wniosku o przyznanie mu prawa pomocy, była zbędność rozpoznania wniosku, a więc druga z przywołanych przesłanek wskazanych w art. 249a p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy umarza się jeśli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela i za słuszną uznaje ocenę wniosku skarżącego, jakiej dokonał Sąd I instancji, a przed nim referendarz sądowy. Podkreślenia wymaga, że w toku rozpoznawania przez sąd administracyjny skargi "A." Sp. z o. o. w organizacji R. P. wystąpił w imieniu własnym o przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji w motywach orzeczenia słusznie wskazał, że w przedmiotowej sprawie R. P. nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania. Analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, iż z treści podlegającego ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. (k. 212 akt sądowych) wynika, że R. P. składa go w imieniu własnym a nie w imieniu będącej stroną "A." Sp. z o. o. w organizacji. Z akt sprawy wynika rownież, że postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1891/14 odmówiono "A." Sp. z o. o. w organizacji przyznania prawa pomocy. Zażalenie na to postanowienie zostało prawomocnie oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GZ 378/16 (k. 111 akt sądowych). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.