II GZ 70/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 629/14 w zakresie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Stowarzyszania "C" na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia projektu programu zdrowotnego pt. "Gminny Program [...]." postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 629/14, odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania K. Przeciwko przyjęciu w Budżecie Miasta [...]następnych projektu [...]" (dalej zw. K.). Sąd wskazał, że pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. K. zgłosił wiosek o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi "C" na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia projektu programu [...]". Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2014 r. reprezentująca K. W.T. oświadczyła, że K. nie jest stowarzyszeniem, a adresem do korespondencji jest adres skarżącego Stowarzyszenia. W uzasadnieniu postanowienia WSA w S. podkreślił, że wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej w trybie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zw. p.p.s.a.) winien być oceniony pod kątem warunków formalno-prawnych tj. czy organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana. Sąd I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zgłoszenie udziału w postępowaniu wpłynęło od K. nie będącego, co wynika z oświadczenia jej przedstawiciela, ani stowarzyszeniem, ani fundacją, ani żadną inną organizacją społeczną, lecz niesformalizowaną grupą osób wspierających działania skarżącego Stowarzyszenia w kwestionowaniu zaskarżonej uchwały. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K., który zarzucił naruszenie art. 33 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że zgodnie z zasadą subsydiarności wyrażoną w preambule ustawy zasadniczej zgodnie z którą organy państwa winny umacniać uprawnienia obywateli i ich wspólnot przez tworzenie, stosowanie i interpretację porządku prawnego w kierunku zmierzającym do umocnienia uprawnień obywateli i organizacji grupujących obywateli. Zasada ta oznacza zarazem zobowiązanie się do samoorganizowania się przez obywateli jak też zakaz pozbawiania ich kompetencji samodzielności. Zasada pomocniczości nie narzuca sprecyzowanych rozwiązań legislacyjnych, których nie spełnienie zostało K. postawione jako zarzut w zaskarżonym postanowieniu, podczas gdy w obowiązującym prawie nie ma szczególnych przepisów, które dotyczyły by zakładania komitetów obywatelskich. Tak rozumianą zasadą subsydiarności kierował się K. składając wniosek o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania, a także ze względu na to, iż był on inicjatorem skierowanej skargi do Sądu, co w jej treści zostało wyraźnie podkreślone. K. zaznaczył również, że to "C" wspiera działania K. udzielając mu pomocy organizacyjnej w działaniach przez niego podejmowanych w celu przeciwstawianiu się forsowania przez Gminę S. procedur [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 33 § 3 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Ponadto zgodnie z art. 25 § 4 p.p.s.a. zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację Sądu I instancji, albowiem nie sposób uznać, że K. może zgłosić udział jako uczestnik w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie zgłoszenie udziału w postępowaniu wpłynęło od ww. K. nie będącego, co wynika z oświadczenia jej przedstawiciela stowarzyszeniem, lecz niesformalizowaną grupą osób wspierających działania skarżącego Stowarzyszenia. Z uwagi na powyższe Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego K. nie jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a., ponieważ nie dysponuje pewnym poziomem zorganizowania organów, nie posiada aktu statutowego, czy tzw. instytucji członkostwa jak również nie posiada trwałości organizacji w znaczeniu trwałości celu. Prawa strony przed sądem ma organizacja społeczna wpisana do odpowiedniego rejestru urzędowego, względnie spełniająca ustawowe warunki. Warunkiem uznania zdolności sądowej organizacji społecznej jest stwierdzenie, że jej działalność znajduje oparcie w przepisach rangi ustawowej, regulujących byt prawny określonej grupy podmiotów (zob. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt I OZ 822/12). Tym samym Komitet nie może uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasadnie odmówiono ww. K. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na postawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.