II GZ 667/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 4248/24 w zakresie oddalenia wniosku o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie skargi K. P. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r., oddalił wniosek M. O. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. Sąd I instancji wskazał, że wymienioną decyzją Bankowy Fundusz Gwarancyjny wszczął przymusową restrukturyzację wobec G. N. B. S.A. w W., umorzył według stanu na koniec dnia wszczęcia przymusowej restrukturyzacji, enumeratywnie wskazane instrumenty kapitałowe, wyemitowane przez Bank wraz z należnymi odsetkami (akcje i obligacje), zastosował wobec GNB instrument przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej, w ten sposób, że do instytucji pomostowej B. B. S.A. z dniem 3 października 2022 r. przeniesiono wskazane w decyzji składniki majątkowe z jednoczesnym enumeratywnym wskazaniem wyjątków, m.in. praw majątkowych wynikających z czynności faktycznych, prawnych lub czynów niedozwolonych dotyczących umów kredytów i pożyczek denominowanych we franku szwajcarskim (CHF) lub indeksowanych kursem franka szwajcarskiego (CHF), oraz roszczeń wynikających z tych praw majątkowych, w tym objętych postępowaniami cywilnymi, administracyjnymi, niezależnie od daty ich podniesienia; ustanowił w podmiocie w restrukturyzacji administratora, określając szczegółowo jego uprawnienia oraz zobowiązania wobec Funduszu. Skargę na tą decyzję wniosła Rada Nadzorcza GNB oraz K. P.. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 6 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 793 ze zm.; dalej: ustawa o BFG), do postępowania w sprawie skarg na decyzje, o których mowa w ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu I instancji, w ramach postępowania sądowego ze skargi Rady Nadzorczej G. lub skargi innego podmiotu na Decyzję BFG, nie powinien mieć zastosowania przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. Celem przyjętych w ustawie o BFG, rozwiązań prawnych jest szybkość postępowania, nawet kosztem odstąpienia od zapewnienia samemu Bankowi, jako stronie postępowania, realizacji szeregu gwarancji procesowych to tym bardziej na zachowanie pełni swoich praw i dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym na zasadzie art. 33 § 2 p.p.s.a., nie mogą liczyć osoby, które ochrony swojego interesu prawnego mogą poszukiwać w drodze zaskarżenia decyzji w sprawie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji, a także organizacje społeczne w sprawach innych osób, które to sprawy dotyczą zakresu statutowej działalności tych organizacji. W konsekwencji Sąd uznał, że w postępowaniu sądowym ze skargi K. P. na Decyzję BFG wnioskodawcy nie przysługuje, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a, prawo do skutecznego złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu. M. O., zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: a) art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 6 ustawy o BFG w stopniu mającym istotny wpływ na treść postanowienia poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek dla ich kumulatywnego zastosowania, w sytuacji gdy ograniczenie to nie wynika z treści przepisu oraz nie prowadzi do przewlekłości postępowania, zaś rozstrzygnięcie sprawy wpłynie w istotnym zakresie na sytuację prawną skarżącego; b) art. 33 § 2 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na treść postanowienia poprzez jego niezastosowanie pomimo, że zostały spełnione przesłanki udziału skarżącego w sprawie w charakterze uczestnika, który posiada bezpośredni interes prawny w rozstrzygnięciu postępowania; c) art. 134 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na treść postanowienia poprzez nieprzeprowadzenie pełnej i wszechstronnej analizy sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego, a w konsekwencji brak odniesienia się do dokumentów wykazujących, że rozstrzygnięcie postępowania wpłynie na prawa i obowiązki skarżącego; d) art. 11 ust. 6 ustawy o BFG poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy ustawy o BFG pozwalają na odstąpienie przez sąd administracyjny od stosowania art. 33 § 2 p.p.s.a.; e) art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej jego nieprawidłową wykładnię polegającą na niedopuszczeniu skarżącego do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika z uwagi na konieczność zachowania szybkości postępowania, w sytuacji gdy sąd oddalając wniosek pozbawił skarżącego prawa do "skutecznego środka prawnego przed sądem". Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze strony postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zażalenie okazało się nieusprawiedliwione z powodów natury formalnej. Jak wynika z art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Element, jakim jest uzasadnienie postanowienia nie jest składnikiem rytualnym, tzn. istotne dla sprawy zażaleniowej jest nie to czy pismo procesowe zawiera formalnie wyodrębnioną partię wskazującą na zawarcie w nim jakichkolwiek stwierdzeń żalącego się, ale to, czy realnie zawiera (prawidłowe lub nie) argumenty, racje żalącego się przemawiające za błędną oceną prawa lub faktów dokonaną przez Sąd I instancji co do okoliczności spornej. Istotą sporu w prowadzonym na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. postępowaniu incydentalnym było to, czy żalący się spełnił określone tym przepisem wymogi stawiane uczestnikowi postępowania sądowego, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Regulacja art. 33 § 2 p.p.s.a. wskazuje jednoznacznie, że dopuszczenie takiej osoby do udziału w postępowaniu jest uzależnione od tego, czy "wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego". Sąd I instancji wyłożył – jak zrelacjonowano wcześniej – szereg racji z jakich uznał, że taki interes M. O. nie przysługuje. Zażalenie odpowiadające wymogom art. 194 § 3 p.p.s.a. powinno zatem w realiach badanej sprawy wskazywać z jakich powodów (choćby jednego powodu) wynik sprawy toczącej się przed WSA (w przedmiocie legalności decyzji BFG z dnia 29 września 2022 r.) dotyczy interesu prawnego M. O.. Tekst zażalenia, pomimo znaczniej objętości, składa się jednak z samego żądania oraz relacji z dotychczasowego przebiegu postępowania. Wyłącznie na s. 8 zawarto jednozdaniowe stwierdzenie, iż "Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia nie odniósł się do dokumentów uzasadniających sytuację prawną skarżącego (tj. umowy kredytu oraz aneksu), które mają kluczowe znaczenie dla zagwarantowanego prawa do sądu i skutecznej ochrony interesu prawnego". Takie stwierdzenie w żadnym razie nie spełnia wymogów uzasadnienia w rozumieniu art. 194 § 3 p.p.s.a. bowiem nie zawiera najkrótszego choćby wywodu odnoszącego się do istoty prowadzonego postępowania incydentalnego, tzn. do istnienia lub nieistnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Stwierdzenie, które w realiach badanej sprawy mogłoby uchodzić za realne uzasadnienie zażalenia, powinno jednoznacznie wskazywać, jakie prawa i obowiązki żalącego się krzyżują się z prawami i obowiązkami adresata zaskarżonej do WSA decyzji i w jaki sposób wynik postępowania ze skargi sądowoadministracyjnej może wpłynąć na sytuacją prawną żalącego się, a więc na sytuację zakotwiczoną w konkretnym przepisie prawa. Tymczasem żalący się w całym tekście zażalenia nie zawarł choćby jednego argumentu, który wskazywałby, że jego sytuacja prawna jest tej natury, że przyrównując ją do treści i skutków decyzji, tworzy jego interes prawny. Uzasadnienie zażalenia wymagane przez art. 194 § 3 p.p.s.a. jest elementem zażalenia, który otwiera dostęp do II instancji sądowej. Uzasadnienie to nie może być rozumiane jako jakikolwiek tekst zamieszczony obok żądania zażalenia; uzasadnienie powinno choćby w najmniejszym stopniu logicznie nawiązywać do istoty regulacji stanowiącej podstawę zaskarżonego postanowienia (w badanej sprawie, do art. 33 § 2 p.p.s.a.) i przynajmniej podejmować (choćby nieuprawnioną) próbę wykazania, że konstrukcyjna dla wyniku sprawy okoliczność (w badanej sprawie - interes prawny) istnieje. Samo powołanie się na umowę kredytu, nie mówiąc już o ocenie wspólnych punktów relacji cywilnej (wywodzonej z tej umowy) i publicznoprawnej (inkorporowanej w zaskarżonej decyzji), jest oczywiście niewystarczające, aby mówić o wyposażeniu zażalenia w wymagane bezwzględnie przez art. 194 § 3 p.p.s.a. uzasadnienie. Podkreślenia wymaga, że nawet w tych wypadkach, w których żalący się (osoba ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu pomimo nie brania udziału w postępowaniu administracyjnym) zawarła w swoim środku odwoławczym minimalne wymogi stawiane zażaleniu (w tym sformułowała uzasadnienie) i podjęła próbę wykazania swojego interesu prawnego wynikającego z relacji krzyżujących się z materialnym stosunkiem prawa administracyjnego wynikającym z decyzji, nie jest w mechaniczny sposób włączana do katalogu uczestników postępowania (zob. postanowienie NSA z dnia 9 września 2025 r., sygn. akt II GZ 593/25, CBOSA). W badanej jednak sprawie żalący się nie podjął nawet próbny wykazania na czym polegały jego prawa i obowiązki, oraz że ich natura była taka, iż wynik postępowania ze skargi mógłby w ogóle oddziaływać na niego. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.