II GZ 60/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1660/20 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P. M. na pisma Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] maja i [...] maja 2020 r. znak: [...] postanawia: oddalić zażalenie.

I Postanowieniem z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1660/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną P. M. (dalej jako: "skarżący") od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1660/20 o odrzuceniu skargi na pisma Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] maja i dnia [...] maja 2020 r. Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 4 lutego 2021 r. złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenia oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Starszy referendarz sądowy postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SPPA/Va 3/21 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Sąd na mocy rozstrzygnięcia z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SPP/Wa 3/21. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2021 r. WSA w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że z akt sprawy nie wynikało, aby skarżący był uprawniony do osobistego sporządzenia zażalenia. Sporządzenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez osobę niewymienioną we wskazanych przepisach jest brakiem nieusuwalnym skutkującym odrzuceniem zażalenia. Z tego bowiem względu zażalenie na postanowienie z dnia 4 lutego 2021 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej należało odrzucić. Zażalenie na ww. postanowienie z dnia 10 czerwca 2021 r. złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wszystkich poprzedzających postanowień sądowych i administracyjnych. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a.") zawiera nakaz sporządzenia zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, przez adwokata lub radcę prawnego, przy czym w takim przypadku odpowiednio stosuje się art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a., w których został określony katalog podmiotów zwolnionych od obowiązku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Obowiązek ustanowiony we wskazanym przepisie ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II OZ 970/11; z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 543/14). Powołany powyżej przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego albo przez osobę wskazaną w art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Niesporządzenie zażalenia we wskazany sposób jest nieusuwalnym brakiem, niepodlegającym konwalidowaniu i uzasadniającym odrzucenie zażalenia (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 713/04, z 11 marca 2021 r., sygn. akt II GZ 41/21; z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OZ 208/21). O obowiązku sporządzenia przez pełnomocnika profesjonalnego skargi kasacyjnej, a następnie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, skarżący został przez Sąd I instancji pouczony. Mimo to, wbrew prawidłowemu pouczeniu udzielonemu przez WSA, sporządził osobiście zażalenie na postanowienie, którym została odrzucona skarga kasacyjna. Skarżący nie wykazał, że należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego sporządzenia zażalenia w przedmiotowej materii, zgodnie z art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Posiadanie uprawnień do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej lub zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej musi być udokumentowane wraz ze złożeniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał przynależności do podmiotów mogących samodzielnie wnieść skargę kasacyjną i zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Pomimo obowiązku sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę, skarżący dokonał tej czynności osobiście. Działanie takie, w świetle przedstawionych przepisów prawa, musiało skutkować odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego, co prawidłowo uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zgodnie z treścią art. 178 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a. Ponadto należy zauważyć, że skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy i rozpoznano go pod sygn. akt VII SPP/Wa 3/21. Starszy referendarz sądowy postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SPPA/Va 3/21 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Sąd na mocy rozstrzygnięcia z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SPP/Wa 3/21. Z tych powodów Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zażalenie na postanowienie z dnia 10 czerwca 2021 r. było niedopuszczalne z uwagi na niespełnienie wymogów określonych w art. 175 § 1-3 p.p.s.a. i odrzucił je na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § p.p.s.a., orzekł jak w sentencji