II GZ 6/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A." Sp. j. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2100/18 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "A." Sp. j. w M. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 20 października 2020 r., VI SA/Wa 2100/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną "A." . Sp. j. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2100/18 w sprawie skargi spółki na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] września 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że odpis wskazanego wyżej wyroku z dnia 28 listopada 2019 r. wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 grudnia 2019 r. Natomiast skarga kasacyjna została złożona przez pełnomocnika skarżącej w dniu 28 września 2020 r. Mając na uwadze, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg 20 grudnia 20109 r., to ostatni, trzydziestodniowym dniem do wniesienia skargi kasacyjnej był 20 stycznia 2020 r. Złożenie jej w urzędzie pocztowym w dniu 28 września 2020 r. należało uznać za spóźnione. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 177 § 1 p.p.s.a, podczas gdy pełnomocnik skarżącej, mając na względzie art. 177 § 6 p.p.s.a. wniósł skargę kasacyjną w przewidzianym ustawą terminie, - art. 177 § 6 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że termin na złożenie skargi kasacyjnej biegł względem aktualnego pełnomocnika strony skarżącej od dnia 20 grudnia 2019 r., tj. od dnia doręczenia byłemu pełnomocnikowi skarżącej orzeczenia wraz z uzasadnieniem, podczas gdy strona skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo byłemu pełnomocnikowi z dniem 20 grudnia 2019 r. (informacja o wypowiedzeniu pełnomocnictwa została skierowana do WSA w Warszawie w dniu 7 stycznia 2020 r.), a następnie w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, a zatem bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie mógł rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie ostatecznego postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w powyższym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Stosownie do przepisów art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyroku lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W rozpoznawanej sprawie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi w dniu 19 grudnia 2019 r. Słusznie Sąd I instancji zauważył, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg 20 grudnia 2019 r. i upływał w dniu 20 stycznia 2020 r. Dodać należy, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem prawidłowo został doręczony poprzedniemu pełnomocnikowi, ponieważ Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa został powiadomiony już po doręczeniu tego odpisu wyroku. Zgodnie z art. 42 p.p.s.a. wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Natomiast w myśl art. 42 § 2. adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych. Zatem zawiadomienie sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, po doręczeniu temu pełnomocnikowi odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji, gdy strona dokonuje wypowiedzenia pełnomocnictwa pełnomocnikowi, to tym bardziej powinna sama wykazać staranność i podjąć działania celem ochrony własnego interesu prawnego (tutaj: dochowania terminów dla dokonania czynności procesowych) i to niezależnie od faktu, że pełnomocnik ma obowiązek działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie od daty wypowiedzenia pełnomocnictwa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, po wypowiedzeniu pełnomocnictwa, w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, strona w pierwszej kolejności ubiegała się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. Natomiast wniosek rozszerzony o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata został złożony już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.