II GZ 593/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 206/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w G. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 220 § 3 oraz 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę P. w G. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie zwrotu przyznanych środków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że Spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dnia od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec niepodjęcia przesyłki sądowej w terminie Sąd zarządzeniem z dnia 23 marca 2016 r. uznał korespondencję za doręczoną w dniu 17 marca 2016 r. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi Sąd odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółka wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie Spółce terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu Prezes zarządu spółki podniósł, że nie został prawidłowo powiadomiony o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi oraz uiszczeniu wpisu sądowego. Spółka wniosła także o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Ponadto w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Niewątpliwie niepodpisanie skargi stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie pismu dalszego biegu. Brak podpisu pod skargą uniemożliwia bowiem stwierdzenie, że wolą osoby wskazanej jako skarżący jest zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt I GZ 539/16). Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji odrzucił skargę bowiem Spółka pomimo wezwania nie uiściła wpisu od skargi oraz nie nadesłała podpisanego egzemplarza skargi oraz dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Przede wszystkim należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie wezwania z dnia 25 lutego 2016 r. w wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku do uiszczenia wpisu od skargi, podpisania skargi oraz nadesłania dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej wraz z odpowiedzą na skargę zostały przesłane w jednej kopercie, która została prawidłowo zaadresowana do skarżącego (k. 19 akt sądowych). Jak wynika z adnotacji zawartych na ww. kopercie pierwsze awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej w dniu 3 marca 2016 r. Przesyłkę powtórnie awizowano w dniu 11 marca 2016 r., co poświadczają stemple pocztowe oraz adnotacja i podpis pracownika operatora pocztowego. Ponadto na kopercie wyraźnie zaznaczono, że przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej POK InPOST [...] (art. przemysłowe). Stosowanie do art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa powyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, tj po upływie 14 dni po dokonaniu pierwszego awizowania. Skoro zatem pierwsze zawiadomienie (awizo) pozostawiono w dniu 3 marca 2016 r., to ostatni dzień 14-dniowego terminu przypadał na dzień 17 marca 2016 r. W tym też dniu doręczono w tzw. trybie zastępczym, przesyłkę z wezwaniami do uzupełnienia braków formalnych skargi. W tym też dniu rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do uzupełnienia powyższych braków, który upływał w dniu 24 marca 2016 r. Skarżący dopiero na etapie wniesionego zażalenia złożył podpisaną skargę oraz informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców oraz wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec powyższego należy przyjąć, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. Powyższego stanowiska Sądu I instancji nie podważa argumentacja zawarta w zażaleniu. Odnosząc się do wniosku skarżącego w celu wyjaśnienia przez Sąd braku awizowania i doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia skargi, NSA stwierdza, że skarżący zmierza do obalenia domniemania skuteczności prawidłowego doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, że awizo nie zostało pozostawione, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Uwzględnienie argumentacji skarżącego prowadziłoby bowiem do niedopuszczalnego rozszerzenia możliwości obalenia skuteczności doręczenia zastępczego jedynie przez nie poparte niczym twierdzenie, że doręczyciel nie pozostawił awiza. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.