II GZ 59/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt III SA/Po 252/13 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 27 listopada 2014 r. w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., postanowieniem objętym zażaleniem, odrzucił zażalenie R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego. Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2015 r. skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 19 lutego 2015 r., tj. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 27 listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia referendarza sądowego. W odpowiedzi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 504/14 oddalił zażalenie skarżącego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał, że kolejny wniosek złożony w tym samym zakresie przez skarżącego pozostaje oparty na tych samych argumentach co poprzedni wniosek w sprawie rozpoznany przez NSA. Nie ma zatem podstaw do ponownego podjęcia postępowania w przedmiocie udzielenia prawa pomocy. Tym samym Sąd przyjął, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przerwał terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia, który upłynął dnia 10 września 2015 r. Opłata sądowa w tym terminie nie została uiszczona. W konsekwencji zaskarżone zażalenie jako nieopłacone Sąd odrzucił na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). II Zażalenie wniósł skarżący zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym wniosek w tym przedmiocie można składać na każdym etapie postępowania. Jeżeli w sprawie złożono kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy to podlega on rozpoznaniu z uwzględnieniem art. 165 p.p.s.a., a więc Sąd powinien ustalić czy nastąpiła taka zmiana okoliczności, która uzasadniałaby korektę wcześniejszego rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 504/14 oddalił zażalenie skarżącego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Jednakże skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazał, że jego sytuacja uległa pogorszeniu. Zatem Sąd I instancji powinien najpierw prawomocnie rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 165 p.p.s.a., a dopiero później rozstrzygnąć sprawę, co do istoty. Natomiast Sąd najpierw odrzucił zażalenie z powodu nieuiszczenia wpisu, stwierdzając, że nie ma podstaw do ponownego podjęcia postępowania w przedmiocie udzielenia prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta przez Sąd I instancji kolejność rozpatrywania powoduje niebezpieczeństwo pozbawienia strony prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP). W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie należało uchylić, a wniosek skarżącego powinien zostać merytorycznie rozpoznany. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.