II GZ 579/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia V. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 871/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi V. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 4 marca 2025 r. znak 2001-IOD.4823.36.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 18 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 871/25, odrzucił skargę V. R. (dalej zwanego: "skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 4 marca 2025 r., w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi przez jej podpisanie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 2 czerwca 2025 r. (k. 36). W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił ww. braku formalnego skargi, a zatem zachodziła podstawa do jej odrzucenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przeprowadzenie dowodu z treści pisma z 17 kwietnia 2025 r. wysłanego do organu II instancji, na fakt złożenia podpisu pod skargą, a także o przywrócenie terminu do uzupełnienia skargi poprzez złożenie pod nią podpisu. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 i art. 49 § 1 Pr. i art. 167 w zw. z art. 139 § 4 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskutek pominięcia przez Sąd pierwszej instancji okoliczności, iż pismo wnoszące skargę do organu z 17 kwietnia 2025 r. zawierało podpis pełnomocnika, a dokument skargi stanowił wyłącznie załącznik do tego pisma, a także, że doręczenia wezwania do uzupełnienia skargi nastąpiło w sposób nieczytelny dla strony, w szczególności poprzez nie doręczenie dokumentu odpisu zarządzenia przewodniczącego (art. 167, 139 § 4 p.p.s.a.) o wezwaniu do uzupełnienia skargi, a jedynie przesłano informację o wydaniu takiego zarządzenia i to w sposób sprzeczny z dotychczasową praktyką Sądu i z naruszeniem ww. przepisów. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego wskazał m.in., że otrzymał samo pismo przewodnie, zaś nie doręczono mu prawidłowo wezwania do podpisania skargi drogą elektroniczną. Wystosowawszy do Sądu wiadomość w tym zakresie nie otrzymał odpowiedzi zwrotnej. Wobec czego pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, że żadnego zarządzenia czy też wezwania odebrana przez niego w dniu 2 czerwca 2025 r. wiadomość nie zawierała. Widząc jeden załącznik - odpowiedź na skargę, uznał że w tytule przesyłki zaszła pomyłka, a doręcza się mu wyłącznie odpowiedź na skargę, której plik widział i który silnie sugerował dołączenie wyłącznie jednego dokumentu do wiadomości. Wskazał, że nie miał i nie mógł mieć świadomości nałożonego na skarżącego obowiązku uzupełnieniu braku formalnego skargi poprzez złożenie podpisu, zaś sam obowiązek wyrażony został w sposób niejasny, nieczytelny i sprzeczny ze znaną mu utrwaloną praktyką dołączania zarządzeń w formie załączników. Dopiero po otrzymaniu postanowienia z 18 czerwca 2025 r, które zresztą było widocznym załącznikiem do wiadomości, zgodnie z utrwalona praktyką, pełnomocnik skarżącego powziął wiedzę o, w jego ocenie wadliwie, nałożonym obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z uwagi na argumentację w nim zawartą. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że skarga V. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 4 marca 2025 r., została wniesiona przez jego pełnomocnika w formie dokumentu elektronicznego, co nie jest w sprawie sporne. W myśl art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Kwestię przekazywania skarg wniesionych w postaci dokumentu elektronicznego normują przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. z 2019, poz. 1003, dalej zwanego: "rozporządzeniem"). I tak na podstawie § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia - organ przekazuje skargę w formie lub postaci, w jakiej została ona sporządzona, przy czym skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego organ przekazuje do elektronicznej skrzynki podawczej sądu. W przypadku gdy forma lub postać skargi i odpowiedzi na skargę różnią się, organ, przekazując dokument elektroniczny, załącza uwierzytelnioną kopię, w formie dokumentu elektronicznego, skargi lub odpowiedzi na skargę sporządzonej w postaci papierowej (ust. 3). Tymczasem w niniejszej sprawie do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu nie została prawidłowo przekazana skarga w rozumieniu oryginału dokumentu elektronicznego, jaki strona wniosła za pośrednictwem drogi elektronicznej na elektroniczną skrzynkę podawczą organu. Przy piśmie z 16 maja 2025 r. zostały przekazane do Sądu pierwszej instancji dokumenty stanowiące co prawda skargę wraz z załącznikami, a także pismem przewodnim, jednakże w formacie "pdf" (vide k. 3 akt sądowych). Organ nie przekazał zatem prawidłowo pisma przewodniego w formacie "xml", do którego załącznikiem była skarga w formacie "pdf", a także pozostałe dokumenty dołączone do skargi. Tym samym uniemożliwił Sądowi pierwszej instancji dokonanie w sposób jednoznaczny weryfikacji, czy nadesłane na elektroniczną skrzynkę podawczą organu dokumenty zostały opatrzone podpisem elektronicznym pełnomocnika skarżącego, a zatem czy faktycznie skarga była podpisania, czy też nie. Wobec powyższego postanowienie z 18 czerwca 2025 r. zostało wydane przedwcześnie. Sąd pierwszej instancji nie mógł skutecznie wezwać pełnomocnika skarżącego do podpisania skargi, a także jej odrzucić, jeżeli ta nie została mu prawidłowo przez organ przekazana. Tym samym koniecznym stało się jego uchylenie, zaś rzeczą Sądu pierwszej instancji będzie zwrócenie się do DIAS w Białymstoku o przekazanie mu skargi w takiej formie, w jakiej trafiła ona na elektroniczną skrzynkę podawczą organu. Jednocześnie NSA zwraca uwagę, że wobec uchylenia zaskarżonego postanowienia z ww. powodów, na obecnym etapie postępowania odnoszenie się do okoliczności podniesionych w zażaleniu również byłoby przedwczesne. Wobec powyższego działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.