II GZ 535/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 522/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 522/17, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), odrzucił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia: A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka), reprezentowana przez radcę prawnego, w prawidłowym trybie i terminie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: GIJHAR-S). Wraz ze skargą został uiszczony od niej wpis Zarządzeniem z dnia 9 marca 2017 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej oraz odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (k. 1 akt sądowych). W wykonaniu powyższego zarządzenia - z zachowaniem terminu, pełnomocnik skarżącej nadesłał do akt odpis z KRS skarżącej (k. 24 akt sądowych) oraz nieprawidłowe pełnomocnictwo, tj. upoważniające do zastępowania skarżącej w sprawie ze skargi na postanowienie GIJHAR-S w sytuacji, gdy przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja GIJHAR-S (k. 33 akt sądowych). Wobec nieprawidłowego brzmienia pełnomocnictwa – "ze skargi na postanowienie", Sędzia referent ponownie wezwał pełnomocnika skarżącej do nadesłania w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, pełnomocnictwa - tym razem prawidłowo brzmiącego, oraz odpisu z KRS skarżącej, obejmującego swym zakresem dzień udzielenia tego pełnomocnictwa. Jednocześnie w wezwaniu wskazano na czym nieprawidłowość przesłanego do akt pełnomocnictwa polegała. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone na adres pełnomocnika skarżącej dnia 12 kwietnia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 37 akt sądowych). W dniu 21 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej nadał na adres Sądu prawidłowo brzmiące pełnomocnictwo wraz z odpisem z KRS skarżącej. Sąd I instancji wskazał, że ostatnim dniem ustawowego, siedmiodniowego terminu do uzupełnienia ww. braków skargi był 19 kwietnia 2017 r. Natomiast prawidłowe pełnomocnictwo wraz z odpisem z KRS skarżącej zostało nadane na adres Sądu dnia 21 kwietnia 2017 r., zatem bez wątpienia z uchybieniem terminu, co skutkuje odrzuceniem skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne wezwanie skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, podczas, gdy nie było podstaw do formułowania takiego wezwania; - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione odrzucenie skargi; - art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że żaden z przepisów nie obligował skarżącej, będącej podmiotem podlegającym wpisowi do KRS, do złożenia dodatkowego oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii odpisu KRS, celem wykazania zasad reprezentacji spółki. Kwestia reprezentacji spółki może być bowiem w każdej chwili zweryfikowana i ustalona przez Sąd samodzielnie poprzez wgląd do KRS i ewentualnie pobranie odpisu w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1203; dalej: ustawa o KRS). Ponadto spółka podniosła, że w aktach znajdowało się już prawidłowo sporządzone pełnomocnictwo, które zostało złożone wraz z odwołaniem skarżącej od decyzji organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim nie można podzielić stanowiska skarżącej, która w istocie twierdzi, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu prawidłowego pełnomocnictwa (por. postanowienia NSA z dnia: 14 października 2016 r., sygn. akt II GZ 1022/16; 6 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 679/16; 25 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 512/16). Ten ostatni przepis stanowi (po jego nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2015.658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r.), że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Przepis ten nie tylko usprawnia postępowanie przed sądem administracyjnym (przez umożliwienie wniesienia wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa), ale także powinien wyeliminować rozbieżności występujące w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące omawianego zagadnienia. Przy czym wymaga podkreślenia, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona w czasie obowiązywania art. 46 § 3 p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Odnosząc się do twierdzenia zawartego w zażaleniu, iż pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych trzeba stwierdzić, że nie ma ono znaczenia dla sprawy. Treść przepisów art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Zatem obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z "pierwszą czynnością procesową". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt II GZ 50/16). Na tle art. 46 § 3 p.p.s.a. nie budzi wątpliwości, że załączenie dokumentu pełnomocnictwa do pisma procesowego, w sytuacji określonej w tym przepisie, stanowi warunek formalny tego pisma. Należy przy tym mieć na względzie, że warunek formalny w postaci załączenia do pisma (w tym wypadku do skargi) pełnomocnictwa może być spełniony tylko w razie załączenia takiego dokumentu, z którego wynika skuteczne umocowanie osoby podającej się za pełnomocnika, do występowania w imieniu mocodawcy w danej sprawie. Tylko złożenie takiego dokumentu pełnomocnictwa może być ocenione jako dochowanie warunku formalnego (por. Uchwała SN z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt III CZP 74/03, publ. OSNC 2005/1/6). Z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. należy więc wyprowadzić wniosek, że przy pierwszej czynności sądowej pełnomocnik ma obowiązek złożyć pełnomocnictwo, do akt sprawy sądowoadministracyjenej jako sprawy nowej i odrębnej od sprawy administracyjnej, której rozstrzygnięcie jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym (por. postanowienia NSA z dnia: 19 lipca 2016 r., sygn. akt I GZ 415/16; 13 czerwca 2016, sygn. akt I FZ 141/16). Jak wynika z akt sądowych rozpoznawanej sprawy, pełnomocnik skarżącej w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2017 r. - z zachowaniem terminu, nadesłał odpis z KRS spółki (k. 24 akt sądowych) oraz pełnomocnictwo do działania w jej imieniu. Przy czym rację ma Sąd I instancji, że przedłożonego pełnomocnictwa nie można było uznać za prawidłowe, gdyż upoważniało ono do zastępowania skarżącej w sprawie ze skargi na postanowienie GIJHAR-S w sytuacji, gdy przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja tego organu. Treść dokumentu upoważniającego do występowania w imieniu mandanta nie może bowiem budzić wątpliwości. Oznacza to, że treść pełnomocnictwa musi być na tyle precyzyjna, żeby w sposób jednoznaczny można było z niej wywieść zakres udzielonego umocowania (por. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 34/06). Wobec nieprawidłowego brzmienia pełnomocnictwa – "ze skargi na postanowienie", Sędzia referent ponownie wezwał pełnomocnika skarżącej do nadesłania w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, pełnomocnictwa - tym razem prawidłowo brzmiącego, oraz odpisu z KRS skarżącej, obejmującego swym zakresem dzień udzielenia tego pełnomocnictwa. Jednocześnie w wezwaniu wskazano na czym nieprawidłowość przesłanego do akt pełnomocnictwa polegała. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone na adres pełnomocnika skarżącej dnia 12 kwietnia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 37 akt sądowych). Natomiast prawidłowe pełnomocnictwo wraz z odpisem z KRS skarżącej zostało nadane na adres Sądu dnia 21 kwietnia 2017 r., zatem z uchybieniem terminu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska spółki, że żaden z przepisów nie obligował skarżącej do złożenia dodatkowego oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii odpisu KRS, celem wykazania zasad reprezentacji spółki, a kwestia reprezentacji spółki mogła być w każdej chwili zweryfikowana i ustalona przez Sąd samodzielnie poprzez wgląd do KRS. Z treści powoływanego już art. 37 § 1 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z kolei stosownie do art. 29 w związku z art. 28 § 1 p.p.s.a., organ osoby prawnej powinien wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Aby zatem sąd mógł ocenić skuteczność umocowania osób składających pisma procesowe konieczne jest, aby osoba składająca pismo wykazała swoje umocowanie poprzez dostarczenie odpowiedniej dokumentacji. Jeżeli zatem pierwszą czynnością procesową dokonywaną przez pełnomocnika strony skarżącej było wniesienie skargi, to należy dołączyć do niej prawidłowe pełnomocnictwo (lub jego wierzytelny odpis) stosownie do art. 46 § 3 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. Z tych samych względów pełnomocnik powinien dostarczyć do sądu również dokumenty potwierdzające skuteczność takiego umocowania przez podmioty uprawnione do reprezentowania spółki (art. 29 p.p.s.a.). Do takich dokumentów należy m.in. wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego. Brak udokumentowania prawidłowości umocowania do reprezentowania spółki niewątpliwie stanowi brak formalny skargi, gdyż uniemożliwia weryfikację prawidłowej reprezentacji strony skarżącej, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 powołanej ustawy pod rygorem odrzucenia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I FZ 368/16). Mając na uwadze powyższe rozważania należało przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie postanowił o odrzuceniu skargi, której braków formalnych skarżąca nie uzupełniła w terminie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.