II GZ 526/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Ke 108/25 w zakresie odrzucenia skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 23 stycznia 2025 r. nr SKO.RD-52/3920/650/2024 w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację przyłącza kanalizacji sanitarnej oraz nałożenia opłaty za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 108/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 23 stycznia 2025 r. w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację przyłącza kanalizacji sanitarnej oraz nałożenia opłaty za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący został wezwany do usunięcia braków złożonej skargi poprzez podanie nr PESEL oraz uiszczenie wpisu od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie była dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy w dniu 15 kwietnia 2025 r. i powtórnie w dniu 23 kwietnia 2025 r. Skarżący nie odebrał przesyłki wobec czego przyjęto tzw. fikcję doręczenia opisaną w art. 73 p.p.s.a. Za dzień doręczenia przesyłki uznano 29 kwietnia 2025 r. na podstawie art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. Termin do uzupełnienia braków skargi upłynął w dniu 6 maja 2025 r., a skarżący nie dokonał tych czynności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. D., wskazując w uzasadnieniu, że przyczyną nieodebrania przesyłki był pobyt poza granicami Polski w okresie od 15 kwietnia 2025 r. do 21 maja 2025 r. Ponadto przedstawiono argumentację odnoszącą się do treści wydanej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jednocześnie w myśl art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową, którą stosownie do treści art. 212 § 1 p.p.s.a. jest właśnie wpis, należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Wspomniany art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przepisy te składają się na regulację, zgodnie z którą strona wnosząca skargę do sądu administracyjnego jest obowiązana uiścić od niej wpis sądowy. Zaniedbanie tego obowiązku, pomimo prawidłowego wezwania sądu do uzupełnienia braku fiskalnego, skutkuje zastosowaniem rygoru przewidzianego w przepisach prawa, przy czym jak powyżej wskazano, z art. 220 § 3 p.p.s.a. wynika, że skarga nieopłacona pomimo wezwania podlega odrzuceniu. Należy również zwrócić uwagę na treść art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., zgodnie z którym pismo strony powinno zawierać – oprócz elementów wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. - w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zaś w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z powyższych przepisów wynika obowiązek strony do podania w pierwszym piśmie procesowym w sprawie numeru PESEL, jeżeli strona taki numer posiada. W sytuacji zaniedbania tego obowiązku, sąd wzywa wnoszącego pismo do uzupełnienia tego braku formalnego. Niewywiązanie się przez stronę z tego obowiązku we wskazanym w wezwaniu terminie, w sytuacji prawidłowego doręczenia jej wezwania do uzupełnienia braku formalnego, skutkuje odrzuceniem skargi. Jak wynika z akt sprawy skarżący, składając skargę na decyzję SKO w Kielcach z dnia 23 stycznia 2025 r., nie zawarł w niej swojego numeru PESEL, ani też nie uiścił od niej wpisu sądowego. Zasadnie zatem Sąd I instancji wezwał stronę do uzupełnienia braku fiskalnego (karta akt sądowych nr 12) i braku formalnego (karta akt sądowych nr 13) skargi w terminie 7 dni od doręczenia tych wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że skoro przesyłka była dwukrotnie awizowana (w dniach 15 kwietnia 2025 r. oraz 23 kwietnia 2025 r.), należało przyjąć fikcję doręczenia opisaną w art. 73 p.p.s.a., z datą 29 kwietnia 2025 r. Stosownie bowiem do treści art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 366) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z § 2 tego przepisu zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi § 4 cytowanego przepisu. Tym samym po upływie 14 dni od dnia pierwszego awizowania przesyłki, czyli w dniu 29 kwietnia 2025 r. przesyłka sądowa została uznana za skutecznie doręczoną adresatowi. Od tej daty należało zatem liczyć przysługujący stronie siedmiodniowy termin na uzupełnienie wskazanych braków skargi, co prawidłowo uczynił Sąd I instancji. Jak wynika z akt sprawy, termin ten bezskutecznie upłynął w dniu 6 maja 2025 r., bowiem braki skargi nie zostały uzupełnione. Na okoliczność tę zasadnie zwrócił uwagę WSA, wydając zaskarżone postanowienie. Wskazać jeszcze należy, że brak fikcji prawnej doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być wykazany, gdy adresat pisma udowodni, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością i nie mógł w ogóle odebrać przesyłki pocztowej (wyrok NSA z 10.05.2018 r., II OSK 2755/17, LEX nr 2501043). Przy czym zdecydowanie nie chodzi tutaj o brak możliwości odbioru przesyłki na przykład z powodu dłuższej nieobecności adresata pod wskazanym adresem, którą to okoliczność wskazuje wnoszący zażalenie, lecz niemożność taka musi być przykładowo konsekwencją wadliwie wypełnionego awizo. Skarżący w zażaleniu nie wskazał na nieprawidłowość w doręczeniu wezwań z Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przy tym, że przesyłka sądowa została skierowana do strony na adres podany w treści skargi, zaś w aktach sprawy nie ma oświadczenia skarżącego o zmianie adresu do doręczeń. Sąd I instancji doręczenia wezwań dokonał zatem w sposób prawidłowy. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braku formalnego i fiskalnego jest prawidłowe. Na marginesie wskazać należy, że argumentacja przedstawiona w treści zażalenia odnośnie przebywania poza granicami Polski we wskazanym okresie mogłaby mieć zastosowanie ewentualnie jako argumentacja wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, natomiast w zakresie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.