II GZ 521/22

POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2023 r. ` Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1263/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 10 maja 2022 r. nr SKO. 4121/5/2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1263/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił D. N. wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie z dnia 10 maja 2022 r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty Łańcuckiego z 31 stycznia 2022 r. nr KT.5430.1.23.2022.II. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: D. N. (dalej: strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie z dnia 10 maja 2022 r. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji wyjaśniając, że brak wstrzymania wykonania tych decyzji może doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego. Argumentował, że z uwagi na charakter pracy zawodowej (zatrudniony w charakterze murarza) i częste podróże służbowe do miejscowości oddalonych o kilkaset kilometrów od domu oraz opieka nad chorą matką i dowożenie jej do lekarza, powodują konieczność wstrzymania obu decyzji, gdyż musi być mobilny i mieć możliwość sprawnego przemieszczania się. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie przywołał konkretnych okoliczności, które świadczyłyby o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek nie został przez stronę wystarczająco uzasadniony w kierunku uprawdopodobnienia okoliczności, które przemawiałyby za jego uwzględnieniem. Niemożliwe było zatem dokonanie merytorycznej oceny tego wniosku w kierunku zasadności wstrzymania wykonania decyzji, także w tym zakresie, w jakim Sąd miał z urzędu obowiązek uwzględnienia okoliczności przemawiających za ich wstrzymaniem lub odmową ich wstrzymania. Sąd nie mógł w oparciu o zaoferowane przez skarżącego uzasadnienie wniosku stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec tego, Sąd I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji, na podstawie których skarżący utracił uprawnienie do kierowania pojazdami mechanicznymi, podczas gdy w skardze uprawdopodobnił okoliczności, iż brak wstrzymania decyzji, ze względu na charakter pracy i sytuacji zdrowotnej rodziców, doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Rzeszowie. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonego do pisma dokumentu w postaci "Karty Informacyjnej Leczenia Szpitalnego" Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w L. z 26.10.2022 r. na okoliczność stanu zdrowia psychicznego jego mamy i potrzebę zapewnienia jej dostępu do placówek służby zdrowia, a także na okoliczność, iż jego mama, ze względu na zaburzenia psychiczne, nie jest w stanie korzystać z transportu publicznego. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji, wskazując, że złożony wniosek nie zawiera argumentacji, która przedstawiałaby możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, które muszą zostać we wniosku wskazane i uprawdopodobnione. Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest tym zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych związany (por. Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2003/5, s. 18 i n.). Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest zatem wykazanie przez niego, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawnienie strony do skorzystania z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej wiąże się więc z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Użycie w art. 61 § 3 zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Definiując przesłankę wyrządzenia znacznej szkody w orzecznictwie NSA przyjmuje się, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10). Mając na uwadze przywołane wymogi, ciążące na stronie domagającej się zastosowania wobec niej instytucji ochrony tymczasowej, za prawidłową należy uznać ocenę wniosku skarżącego, jakiej w tej sprawie dokonał Sąd I instancji. W istocie wniosek skarżącego sprowadza się do lakonicznego i nie popartego szerszą argumentacją wskazania, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego. W takiej sytuacji niemożliwa była pozytywna ocena wniosku. Sąd, podejmując rozstrzygnięcie, musi opierać się na materiale pozwalającym zająć stanowisko co do zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W tej sprawie Sąd I instancji rozpoznając złożony wniosek, nie miał podstaw do uznania, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższej oceny nie mogła zmienić podnoszona w uzasadnieniu zażalenia argumentacja, że brak możliwości prowadzenia pojazdu uniemożliwia skarżącemu dojazd do pracy i dowóz chorej matki do lekarza oraz przedłożony na tę okoliczność dokument. Niewątpliwie cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami wiąże się z uciążliwościami, jednakże są to normalne następstwa utraty uprawnień do kierowania pojazdami, które – same w sobie – nie wypełniają przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I OZ 1297/18). Skarżący nie wykazał, aby w jego przypadku cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami przekraczało powyższe typowe następstwa w stopniu pozwalającym uznać, że zaistniały okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie istnieje zatem bezpośredni związek pomiędzy utratą uprawnienia do kierowania pojazdami a pozbawieniem go możliwości zarobkowania. Jakkolwiek posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami znacznie ułatwia komunikację, to jednak zasadnie uznał Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie wykazał, by cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami spowodowało niebezpieczeństwo utraty dotychczasowej pracy w charakterze murarza, bo jedynie w takim przypadku można byłoby w kontekście utraty możliwości zarobkowania rozpatrywać niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący dojeżdżając do pracy może skorzystać z innych środków komunikacji. Również pomoc rodzinie przy wożeniu na wizyty lekarskie może być zapewniona innymi środkami komunikacji. Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że w tej sprawie skarżący nie wypełnił spoczywającego na nim obowiązku wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on być uwzględniony, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a., regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.