II GZ 519/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1570/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr SKO.4204.170.2022 w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kalifikacje kierowcy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 21 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1570/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił Z.P. wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 30 sierpnia 2022 r. w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał we wniosku spełnienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a."). Skarżący nie wyjaśnił, na czym miałby polegać "bardzo dotkliwy" jego zdaniem skutek wykonania zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia ocenę przez Sąd, czy mieści się on w kategorii znacznej szkody lub czy jest on trudny do odwrócenia, jak wymaga tego art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd wskazał, że kwestia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozostawała bez wpływu na ocenę zasadności wstrzymania zaskarżonej decyzji. W ocenie WSA, z samych akt sprawy nie wynikało również, aby z wykonaniem zaskarżonej decyzji wiązało się niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie decyzji o skierowaniu na egzamin kontrolny w celu sprawdzenia kwalifikacji kierowcy nie skutkowało utratą przez skarżącego prawa jazdy. Taki skutek wiąże się dopiero z wykonaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, która nie jest przedmiotem skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, chociaż jej wykonanie wiąże się dla niego z wyrządzeniem znacznej szkody. Wskazał, że wykonanie decyzji będzie dla niego bardzo dotkliwe, a brak możliwości prowadzenia samochodu spowoduje znaczne utrudnienie w życiu skarżącego i jego rodziny, w szczególności dlatego, że żona skarżącego z uwagi na stan zdrowia wymaga regularnego wożenia do różnych placówek medycznych. Skarżący powołał również argumenty świadczące o wadliwości zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa i doktryny, to na skarżącym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że uzasadnienie wniosku musi w sposób przekonywający pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona we wniosku powinna więc odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających stwierdzić, czy są podstawy do jego uwzględnienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Op. cit., red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 375 i powołane w nim orzecznictwo). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie skarżącego pod kątem powyższych przepisów i poglądów, uznał, że postanowienie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. W złożonym wniosku skarżący nie zaprezentował bowiem wystarczającej argumentacji, która umożliwiła Sądowi pierwszej instancji uwzględnienie wniosku. We wniosku wskazał on jedynie, że skutek wykonania decyzji będzie bardzo dotkliwy dla skarżącego. Nie wyjaśnił przy tym, w czym ta dotkliwość będzie się przejawiać. Powołane we wniosku argumenty, że na skutek wykonania decyzji skarżący nie będzie mógł prowadzić samochodu nie są natomiast prawidłowe. Jak słusznie bowiem stwierdził Sąd pierwszej instancji, zaskarżona decyzja dotyczy jedynie skierowania skarżącego na egzamin kontrolny w celu sprawdzenia jego kwalifikacji, a nie utraty przez niego prawa jazdy. Podkreślenia wymaga, że wykonanie obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji nie skutkuje bezpośrednio utratą uprawnień do prowadzenia pojazdów. Egzamin kontrolny ma bowiem na celu jedynie stwierdzenie istnienia lub braku kwalifikacji do kierowania pojazdami. Natomiast wskazane przez skarżącego argumenty nie dowodzą, że nie może on przystąpić do przedmiotowego egzaminu, ani też, że wykonanie tego obowiązku wiąże się z wystąpieniem skutków określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że przystąpienie do egzaminu kontrolnego spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tylko ta kwestia jest istotna w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. Z tych powodów NSA uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności świadczących o ziszczeniu się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., zatem brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji