II GZ 479/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Wojewody Śląskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2022 r. sygn. akt II SO/Gl 10/22 w zakresie odrzucenia wniosku Wojewody Śląskiego o wymierzenie Radzie Gminy Jasienica grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 7 listopada 2022 r., sygn. akt II SO/Gl 10/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił wniosek Wojewody Śląskiego o wymierzenie Radzie Gminy Jasienica grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a."). Sąd pierwszej instancji wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku doręczono Wojewodzie 22 września 2022 r. Wezwanie to nie zostało wykonane w ustawowym terminie, co stanowiło podstawę odrzucenia wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Wojewoda, wnosząc o jego zmianę lub uchylenie. Wskazał, że zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40; dalej "u.s.g.") postępowanie sądowe w przedmiocie nadzoru nad działalnością gminy jest wolne od wpisu. Wniosek Wojewody został zaś złożony w związku z nieprzekazaniem przez Gminę skargi organu nadzoru na uchwałę Rady Gminy Jasienica. Został więc złożony w ramach postępowania sądowoadministracyjnego uruchomionego na podstawie przysługującego środka nadzoru, o którym mowa w art. 93 ust. 1 u.s.g. Z tego powodu Wojewoda stwierdził, że jego wniosek korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 100 u.s.g. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. | |Zgodnie z art. 100 u.s.g. postępowanie sądowe, o którym mowa w artykułach poprzedzających, jest wolne od opłat sądowych. Przepis ten | |dotyczy postępowań prowadzonych na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. (skarga organu nadzoru na uchwałę lub zarządzenie organu gminy), art. 98| |ust. 1 u.s.g. (skarga na rozstrzygnięcie organu nadzorczego) oraz art. 98a ust. 3 u.s.g. w zw. z art. 98 u.s.g. (zaskarżanie zarządzeń | |zastępczych wojewody). Od opłat sądowych we wskazanych sprawach zwolnione są podmioty uprawnione do wniesienia skargi do sądu | |administracyjnego. W przypadku skargi wnoszonej w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. jest to organ nadzoru. | |Wojewoda Śląski na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na uchwałę Rady Gminy Jasienica z dnia 23 | |marca 2018 r. w sprawie zaliczenia drogi położonej w B. na d. [...]do kategorii publicznej drogi gminnej. W związku z nieprzekazaniem przez | |organ tej skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę Wojewoda wystąpił do Sądu z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny,| |o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. | |Sąd pierwszej instancji jednak uznał, że wniosek ten podlega opłacie, co nie znajduje akceptacji Naczelnego Sądu Administracyjnego. | |Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2008 r., II FPS | |1/08 (publ. ONSAiWSA 2008/3/42) przyjęto, iż wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., | |jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pobiera się| |wpis sądowy. | |W orzecznictwie podnosi się jednak, że postępowanie o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., pomimo tego, że jest postępowaniem| |odrębnym, to jest powiązane z postępowaniem głównym, w którym organ nie wypełnił obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt | |sprawy. Skoro postępowanie sądowe ze skargi organu nadzoru wniesionej na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. jest wolne od opłat sądowych, to | |postępowanie z wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., które jest niejako konsekwencją postępowania nadzorczego w | |przypadku, gdy organ gminy nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., jest również objęte zwolnieniem od tych opłat na | |podstawie art. 100 u.s.g. (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2018 r., sygn. akt II OZ 78/18, postanowienia WSA w Poznaniu z 21 lutego 2017 | |r., sygn. akt IV SO/Po 1/17, 23 października 2018 r., sygn. akt IV SO/Po 20/18). | |Akceptując powyższe stanowisko, NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw, by wezwać Wojewodę do uiszczenia wpisu od wniosku. | |Nie było więc również podstaw do odrzucenia wniosku w przypadku nieuiszczenia wpisu od tego wniosku. | |Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. |