II GZ 477/22

POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2023 r. ` Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.W. H. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1639/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P.W. H. Sp. z o.o. w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 lutego 2022 r. nr Sp.168.2021 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1639/22, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P.W H. Sp. z o.o. w L.(dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 1 lutego 2022 r., nr Sp. 168.2021, w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 27 czerwca 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braku formalnego skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego ( ewentualnie pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4 aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 112) wydruku komputerowego strony skarżącej, obejmującego swym zakresem czasowym dzień wniesienia skargi oraz pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 1 lipca 2022 r. Pismem nadanym dnia 6 lipca 2022 r. pełnomocnik skarżącej częściowo uzupełnił braki formalne skargi, przysyłając jedynie pełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Odrzucając skargę WSA argumentował, że profesjonalny pełnomocnik skarżącej nie uczynił zadość wezwaniu i nie uzupełnił braku formalnego skargi polegającego na złożeniu pełnomocnictwa procesowego uprawniającego go do działania w imieniu skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik skarżącej przy piśmie nadanym dnia 6 lipca 2022 r. nadesłał jedynie pełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka wniosła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Spółki wezwanie Sądu I instancji z dnia 27 czerwca 2022 r. nie zostało sformułowane w sposób nakazujący złożenie dokumentu pełnomocnictwa. Pełnomocnik Skarżącej został wezwany do "(...) usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych skargi (...) poprzez "nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (...) wydruku komputerowego strony skarżącej, obejmującego swym zakresem czasowym dzień wniesienia skargi oraz pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi.". Wyrażenie po przecinku "obejmującego swym zakresem czasowym dzień", zgodnie z zasadami budowy zdania odnosiło się do całej pozostałej, końcowej części zdania, czyli do "wniesienia skargi oraz pełnomocnictwa". Strona uzasadniała, że w aktach sprawy znajdował się już dokument pełnomocnictwa z dnia 7 kwietnia 2016 r. oraz 10 lipca 2018 r., tak sformułowane wezwanie Sądu mogło zostać odczytane jako obowiązek złożenia pełnego odpisu z KRS obejmującego swym zakresem czasowym zarówno dzień wniesienia skargi jak i dzień wystawionego pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo z dnia 7 kwietnia 2016 r., jak również z dnia 10 lipca 2018 r. obejmowało zakres reprezentowania skarżącej również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnictwo nie zostało odwołane. Wezwanie z dnia 27 czerwca 2022 r. nie zawierało pouczenia, że skarga może być podpisana przez upoważnionego przedstawiciela spółki, jeśli pełnomocnictwo nie zostanie złożone. Ponadto po upływie zakreślonego przez Sąd terminu do złożenia pełnomocnictwa, nie zostało skierowane do spółki skarżącej wezwanie do osobistego podpisania skargi przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Z przepisu tego wynika zasada wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym, polegająca na tym, że strony same decydują o tym, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym będą występowały osobiście czy przez pełnomocnika (por. np. postanowienie NSA z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FZ 143/18, to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo kierowane do sądu administracyjnego powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku składania pisma przez pełnomocnika, zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, pełnomocnik obowiązany jest złożyć do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej (art. 37 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak też pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Braki w zakresie pisemnego dokumentu potwierdzającego istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 p.p.s.a. przewidującego, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). W odniesieniu do skargi przepisy przewidują rygor jej odrzucenia w razie nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Natomiast skarga poprawiona lub uzupełniona w terminie wywołuje skutki od dnia jej wniesienia (art. 49 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo upoważniające do występowania w imieniu skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Powołanie się przez pełnomocnika strony na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie bowiem z treścią art. 46 § 3 p.p.s.a. oraz utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych nie wypełnia dyspozycji z art. 37 § 1 zd. pierwsze oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie może być traktowane jako skuteczne złożenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej w sprawie przed sądem. Okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi wraz ze skargą, nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku dołączenia stosownego pełnomocnictwa na etapie postępowania sądowoadministracyjnego (por. m.in. wyroki NSA: z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2203/17; z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 241/15). Należy uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (por. postanowienie NSA z 6 października 2021 r., sygn. akt I OZ 331/21; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału prawidłowo wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału bądź poświadczonej kopii pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi. W terminie wyznaczonym do uzupełnienia braków formalnych skargi nie nadesłano wymaganego pełnomocnictwa, a zatem zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. WSA zasadnie zatem odrzucił skargę z powodu nieusunięcia w zakreślonym w wezwaniu terminie braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego uprawniającego do działania w imieniu skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącej, treść skierowanego do niego wezwania o przedłożenie pełnomocnictwa była jasna. Wyraźnie wskazano w nim, że przedmiotem wezwania jest oryginał lub odpis z KRS "oraz pełnomocnictwo do reprezentowania strony skarżącej przed sądami" (k. 16 akt). Nie zasługuje zatem na uwzględnienie argumentacja, że treść tego wezwania budziła wątpliwości. Obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa przy pierwszej czynności przed sądem jest w sposób wyraźny uregulowany w ustawie i reprezentujący stronę profesjonalny pełnomocnik – rzecznik patentowy, powinien wiedzieć o ciążącym na nim obowiązku. W tej sprawie, pomimo wezwania go przez Sąd, pełnomocnik tego obowiązku nie dopełnił. NSA nie podziela też poglądu wyrażonego w zażaleniu, że po nieuzupełnieniu braków formalnych pełnomocnictwa przez profesjonalnego pełnomocnika, strona powinna być wezwana do osobistego podpisania skargi. Utrwalony w orzecznictwie jest pogląd, że wezwanie skarżącej na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do podpisania skargi osobiście, prowadziłoby do uprzywilejowania strony korzystającej z usług profesjonalnego pełnomocnika względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają (por. postanowienie NSA z 23 maja 2017 r., II GZ 367/17). W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.