II GZ 449/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2447/17 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu notarialnego postanawia oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 6 grudnia 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2447/17) Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał R. P. (dalej zwanego "Skarżącym") do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z [...] września 2017 r. (nr [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu notarialnego. Przewodniczący wskazał, że kwotę tę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "ppsa") oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. Z art. 230 § 1 i 2 ppsa wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 ppsa), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 ppsa). W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności zwalniających Skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. W szczególności w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia Skarżący nie miał przyznanego prawa pomocy, które obejmowałoby zwolnienie od kosztów sądowych. Zauważyć też należy, że w zażaleniu Skarżący zawarł wprawdzie również wniosek o przyznanie mu prawa pomocy m.in. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jednak postanowieniem z 3 stycznia 2019 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a z akt sprawy nie wynika, aby od postanowienia tego został złożony sprzeciw. Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu art. 220 § 1 ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przewodniczący prawidłowo zatem wezwał Skarżącego do uiszczenia w terminie siedmiu dni wpisu sądowego od złożonej skargi, pod rygorem odrzucenia tejże skargi. Wspomniany rygor wynika z kolei z art. 220 § 3 ppsa. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu notarialnego. W związku z tym od skargi należało pobrać wpis stały, skoro zgodnie z art. 231 ppsa tego rodzaju wpis pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne. Wysokość wpisów sądowych została określona w wydanym na podstawie art. 233 ppsa rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z § 2 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia wynika, że wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi 100 zł w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym. Przewodniczący zasadnie zatem wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie. PG