II GZ 38/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1431/20 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi A. S.A. w G. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 28 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1431/20, działając w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi A. S.A. w G. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że opisaną wyżej decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE), uchylił swoją poprzednią decyzję z [...] stycznia 2012 r. w części dotyczącej odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczonych usług wchodzących w skład usługi powszechnej za rok 2010 r. i orzekł co do istoty sprawy. Skargi na powyższą decyzję wniosły: B. S.A., Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji oraz Polska Izba Komunikacji Elektronicznej. Skargi te Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nieprawomocnym wyrokiem z 2 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1300/19, oddalił. Jednocześnie skargę na decyzję z [...] kwietnia 2019 r. złożyła również A. S.A. w G. (dalej: skarżąca). Opisanym na wstępie postanowieniem z 28 września 2020 r., WSA w Warszawie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie wskazując, że sprawa ze skargi A. S.A. w G. (sygn. akt VI SA/Wa 1431/20) ma bezpośredni związek z problematyką prawną sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1300/19, z uwagi na objęcie przedmiotem zaskarżenia tej samej decyzji Prezesa UKE. WSA podkreślił, że sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 1300/19, na dzień wydania tego postanowienia nie została prawomocnie zakończona, gdyż od tego wyroku wniesiona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie WSA nie jest pewne, czy zaskarżona decyzja pozostanie w obrocie prawnym – to stanie się wiadomym dopiero po zakończeniu kontroli instancyjnej wyroku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1300/19, a zatem mając na uwadze, że wynik niniejszej sprawy zależy od rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1300/19, sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, polegającą na błędnym przyjęciu, że: - rozstrzygnięcie skarg kasacyjnych w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1300/19 stanowi zagadnienie wstępne dla niniejszej sprawy; - zawieszenie postępowania jest uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej; czego skutkiem było błędne zawieszenie postępowania zaskarżonym postanowieniem. Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zawieszenie postępowania jest niezasadne, gdyż wynik sprawy zawisłej przed WSA w Warszawie nie zależy od rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1300/19. W ocenie skarżącej, nie może być mowy o tym, aby sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 1300/19 stanowiła odrębną sprawę sądowoadministracyjną od niniejszej sprawy. Wprawdzie oba postępowania są prowadzone odrębnie, jednakże przedmiot kontroli w obu tych postępowaniach jest taki sam. Tym samym, zdaniem spółki, w sensie materialnym i merytorycznym jest to ta sama sprawa. Nie ma zatem podstaw, aby odróżniać tamto postępowanie od niniejszego z uwagi na treść skarg lub podmioty skarżące. Rzekome zagadnienie wstępne jest identyczne jak przedmiot niniejszego postępowania. Spółka stwierdziła również, że zawieszeniu postępowania wręcz sprzeciwiają się względy celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej. W ocenie skarżącej, z zaskarżonego postanowienia nie wynika, dlaczego zawieszenie niniejszego postępowania jest celowe. Sam fakt rozpatrywania środków odwoławczych od tej samej decyzji administracyjnej nie stanowi, jej zdaniem, przesłanki do zawieszenia postępowania. Powołując się na orzecznictwo skarżąca wskazała, że rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, która ma być zawieszona. Tymczasem ewentualne oddalenie skarg kasacyjnych wniesionych w sprawie VI SA/Wa 1300/19 nie ma takiego charakteru. Przeciwny pogląd pozbawiałby Spółkę jej uprawnień procesowych. W odpowiedzi na zażalenie Prezes UKE wniósł o jego oddalenie w całości. Pozostali uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powołana regulacja dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz bezpośrednio wpływać na wynik tego postępowania. Natomiast zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303). Zastosowanie przez sąd art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Nie oznacza to jednak dowolności działania w tej mierze, bowiem dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do stwierdzenia czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 8 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 694/06, LEX nr 338509 i z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05, LEX nr 212145). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał, że zachodzi konieczność zawieszenia postępowania przed WSA w Warszawie ze względu na występujące w niej zagadnienie wstępne. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji, skargi na decyzję Prezesa UKE z [...] kwietnia 2019 r. wniosły: B., Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji, Polska Izba Komunikacji Elektronicznej oraz skarżąca. WSA w Warszawie, nieprawomocnym wyrokiem z 2 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1300/19, oddalił skargi B., Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji oraz Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej. Od tego wyroku Polska Izba Komunikacji Elektronicznej (uczestnik postępowania) oraz B. wniosły skargi kasacyjne, które zostały zarejestrowane pod sygn. akt II GSK 112/20 i oczekują na wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ma na celu ocenę zgodności z prawem wyroku sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1300/19, którym WSA oddalił skargi na decyzję Prezesa UKE z [...] kwietnia 2019 r. Okolicznością bezsporną jest również fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie, wszczęte na skutek skargi A. S.A. w G. ma na celu dokonanie oceny zgodności z prawem tej samej decyzji organu administracji publicznej, bowiem skargę na decyzję z [...] kwietnia 2019 r. złożyła również skarżąca, której interes prawny w zaskarżeniu tej decyzji został przesądzony postanowieniem NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 74/20. W tych okolicznościach – wbrew stanowisku autora zażalenia – nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1300/19 wyprzedza niniejsze postępowanie i w jego toku zostanie dokonana ocena pozwalająca na ustalenie, czy zaskarżona decyzja Prezesa UKE jest zgodna z prawem materialnym, albo czy przed jej wydaniem nie doszło do uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jej treść. Zwrócić przy tym należy uwagę, że WSA w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołał się nie tylko na względy ekonomii procesowej, ale także na względy sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego, które – jak wynika z powyższego – uzasadniają wydane przez WSA rozstrzygnięcie. Nie można się przy tym zgodzić, że wskutek zawieszenia postępowania w tej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1300/19 skarżąca została pozbawiona swych praw, bowiem postanowienie NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 74/20 potwierdza interes prawny skarżącej legitymujący ją do udziału w tym postępowaniu dotyczącym decyzji Prezesa UKE z [...] kwietnia 2019 r. W tym stanie rzeczy, zasadnie sąd pierwszej instancji uznał, uwzględniając treść decyzji oraz zakres jej zaskarżenia, że postępowanie ze skarg kasacyjnych wniesionych od wyroku WSA w sprawie VI SA/Wa 1300/19, toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II GSK 112/20 będzie miało znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.