II GZ 372/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2497/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie za skargi T.L. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2497/16 na podstawie art. 61 § 3 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), odmówił T.L. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych. Sąd I instancji stwierdził w uzasadnieniu, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący powołał się na znaczącą stratę poniesioną w bieżącym roku obrotowym i podniósł, że uiszczenie nałożonej kary może doprowadzić do konieczności zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej. Do skargi załączył dokument obrazujący narastające zestawienie przychodów i osiągniętej straty za rok 2016. W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący winien był załączyć do wniosku dokumenty źródłowe obrazujące w sposób pełny i wiarygodny jego sytuację finansową, czego nie uczynił. Przedłożony dokument obrazujący zestawienie przychodu oraz kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r. oraz wykazaną stratą nie jest wystarczający. Nie zawiera bowiem informacji na temat zgromadzonych przez skarżącego oszczędności, a także innych składnikach majątku, np. posiadanych nieruchomościach oraz majątku ruchomym, które mogą mieć znaczną wartość i umożliwić skarżącemu uiszczenie kary. Ponadto, skarżący nadal prowadzi działalność, a zatem uzasadniony jest wniosek, że posiada majątek i środki umożliwiające jej prowadzenie. Powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej, a tym samym konieczności zakończenia prowadzenia działalności, a zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, bowiem w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację na rynku przetworów mięsnych i stwierdził, że podejmuje wszelkie możliwe kroki w celu ratowania przedsiębiorstwa, w tym sprzedaje nieruchomości i zaciąga kredyty – dwa z nich w 2016 r. na kwotę 500.000 zł. Do zażalenia załączył wymienione w nim dokumenty: kopie aktu notarialnego z dnia 17 maja 2016 r. i z dnia 18 listopada 2016 r. oraz umów udzielonych mu przez banki kredytów i pożyczek, w tym z 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powołanego przepisu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych w kwocie 10.000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżący nie załączył dokumentacji, która pozwalałaby na ocenę, czy - w kontekście całokształtu jego sytuacji majątkowej - wykonanie wydanych w sprawie decyzji może spowodować wyrządzenie mu szkody, która byłaby znaczna, albo doprowadzić do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia. W ocenie NSA, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. Przywołanych we wniosku okoliczności, mających wskazywać na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania wydanych w sprawie decyzji, nie sposób zweryfikować. Skarżący nie uprawdopodobnił, że egzekucja nałożonej na niego kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych zagraża płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie zawarte we wniosku musiały być więc uznane za gołosłowne. Skarżący nie zobrazował bowiem swojej sytuacji majątkowej, co jest konieczne dla oceny, czy zapłata kwoty objętej zaskarżoną decyzją może prowadzić do wyrządzenia szkody, która byłaby znaczna, czy do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi. Załączony przez skarżącego do skargi dokument obrazujący narastające zestawienie przychodów i osiągniętej straty za rok 2016 na dokonanie takiej oceny nie pozwalały, wobec czego Sąd I instancji trafnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki udzielenia mu ochrony tymczasowej również na obecnym etapie postępowania. Nie przedstawił bowiem okoliczności, czy też dokumentów mogących potwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Załączone do zażalenia dokumenty w postaci kopii aktu notarialnego z dnia 17 maja 2016 r. i z dnia 18 listopada 2016 r. oraz umów udzielonych skarżącemu przez banki kredytów i pożyczek, w tym dwóch w 2016 r. w kwocie 500.000 zł każdy, dodatkowo wskazują na brak spełnienia przez stronę przesłanek zastosowania nadzwyczajnej instytucji, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Należy przy tym podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki w tym zakresie są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których w sytuacji ewentualnego wygrania sporu sądowego nie można by było naprawić. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest też to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczona należność będzie podlegać zwrotowi, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.