II GZ 370/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2023 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2996/23 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 stycznia 2023 r. nr BP.502.360.2021.2065.ML6.353484 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA" lub "Sądem pierwszej instancji"), postanowieniem z 24 maja 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2996/23, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej zwanej "p.p.s.a."), odrzucił skargę K. J. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 24 stycznia 2023 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oraz postanowił o zwrocie stronie skarżącej kwoty 400 zł uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie, zarządzeniem z 4 kwietnia 2023 r., wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania do jego usunięcia pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zostały doręczone skarżącemu 20 kwietnia 2023 r. W wyznaczonym terminie siedmiu dni, który upłynął 27 kwietnia 2023 r., skarżący nie wskazał nr PESEL, dlatego Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zaskarżył je w całości i wniósł o jego uchylenie. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 57 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż strona będąca osobą fizyczną prowadząca działalność gospodarczą legitymująca się w skardze numerem REGON lub numerem identyfikacji podatkowej, narusza art. 46 § 1 p.p.s.a. oraz uznanie, iż takiej skardze nie można nadać prawidłowego biegu. Dodatkowo podniósł, że niepodanie numeru PESEL w skardze, nie powinno stanowić braku formalnego uniemożliwiającego nadanie skardze prawidłowego biegu. Wskazał, że sądowi znany był nr PESEL skarżącego ponieważ znajdował się w aktach administracyjnych sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem nie podważa prawidłowości orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd skargę odrzuca gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie natomiast z treścią art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo strony, poza wymogami określonymi w § 1 pkt 1 – 5, gdy jest pierwszym pismem w sprawie powinno ponadto zawierać numer PESEL strony wnoszącej takie pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W przypadku zaś strony niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania, obowiązek ten dotyczy podania numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numeru identyfikacyjnego REGON albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numeru identyfikacji podatkowej (art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Jak wynika z analizy akt przedmiotowej sprawy, w związku ze stwierdzonym brakiem formalnym skargi wniesionej przez stronę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 24 stycznia 2023 r., skarżący wezwany został na podstawie zarządzenia z 4 kwietnia 2023 r. do usunięcia tegoż braku poprzez podania swojego numeru PESEL. Wezwanie to, jak wynika z informacji zawartych na zwrotnym poświadczeniu odbioru (k. 19 akt sądowych), doręczone zostało skarżącemu 20 kwietnia 2023 r. W związku z tym termin do skutecznego uzupełnienia braków skargi mijał 27 kwietnia 2023 r. Co również wynika z analizy akt sprawy, skarżący w terminie otwartym do skutecznego usunięcia braku skargi nie wskazał swojego numeru PESEL. Odnosząc się do wskazywanej przez skarżącego w motywach zażalenia okoliczności, iż jego numer PESEL znajdował się w aktach administracyjnych sprawy, wobec czego brak ten nie powinien stanowić barku formalnego uniemożliwiającego nadanie skardze prawidłowego biegu, podkreślić należy, że art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. nakłada obligatoryjny obowiązek wskazania tego numeru na każdego kto po raz pierwszy składa pismo do sądu administracyjnego. Obowiązek ten nie podlega wyłączeniu w sytuacji gdy w składanych w toku postępowania administracyjnego pismach strona skarżąca podawała już swój numer PESEL. Zauważyć należy, że kwestia konieczności wskazania numeru PESEL przez wnoszącego pismo do sądu stała się przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, który orzekł, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Ponadto stwierdzono, że ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W szczególności nie zastrzegł, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie jest wymagane, tylko wtedy, gdy tego numeru nie można ustalić na podstawie akt administracyjnych. Natomiast odnosząc się do zarzutu postawionego w petitum zażalenia i jego motywacji zawartej w uzasadnieniu, że WSA zobowiązał skarżącego do podania swojego numeru PESEL, choć wystarczył, zdaniem skarżącego, wskazany w toku postępowania administracyjnego i w skardze numer NIP i REGON nadany w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez stronę, stwierdzić należy, że nie ma on uzasadnionych podstaw. Jak wynika z treść przepisu art. 46 § 2 pkt 1 lit. c obowiązek wskazania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) nałożono na podmioty, które nie są osobami fizycznymi, a więc dotyczy on przede wszystkim osób prawnych – spółek prawa handlowego lub organizacji i jednostek organizacyjnych niebędących osobą prawną, którym odrębne przepisy prawa przyznają zdolność prawną, a także organom administracji publicznej. W odniesieniu do osób fizycznych, obowiązek określony w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., jest jasny i nie pozostawia żadnych wątpliwości. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący w toku postępowania administracyjnego określany był jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] i z tego tytułu nadany mu był nr NIP i REGON. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza jest jednak działalnością prowadzoną przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną. W konsekwencji powyższego skarżący, w wywiedzionej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 24 stycznia 2023 r. skardze, powinien był podać jako osoba fizyczna swój numer PESEL, stosownie do przywołanego już wymogu wynikającego z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Wskazanie wyłącznie numeru NIP oraz numeru REGON przedsiębiorstwa nie mogło być uznane za wskazanie koniecznych do identyfikacji strony danych. Numery wymienionych rejestrów mogły mieć jedynie walor dodatkowy i to w zakresie dotyczącym prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej – przedsiębiorstwa, nie zaś, jak stara się to wykazać skarżący w zażaleniu, do identyfikacji samej strony, jako podmiotu wnoszącego skargę (pierwsze pismo w postępowaniu przed sądem administracyjnym). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący zasadnie został wezwany do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego skargi, przez podanie swojego numeru PESEL. Wobec niespornej, jak i nie kwestionowanej okoliczność, że wezwanie do uzupełnienia tego braku w wyznaczonym terminie pozostało bez odpowiedzi strony. Sąd pierwszej instancji miał zarówno podstawy jak i obowiązek do odrzucenia wniesionej w sprawie skargi, albowiem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.