II GZ 364/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 426/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 8 marca 2024 r., nr 24/2024/KL w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 2 lipca 2024 r. odmówił A. L. (wnioskodawca, skarżący, strona skarżąca) wstrzymania wykonania objętej jego skargą decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z dnia 8 marca 2024 r. w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd Wojewódzki wskazał, że w wywiedzionym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ strona podała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niej zbyt ciężkie skutki w postaci braku środków na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 3.088,32 zł oraz wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia w kwocie 610 zł miesięcznie, a natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci braków środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem. Sąd I instancji wskazując na przepis art. 61 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uznał, że argumentacja przedstawiona przez skarżącego była niewystarczająca do uznania, iż w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak było jakichkolwiek dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci braków środków finansowych na pokrycie kosztów związanych bieżącym utrzymaniem. W ocenie Sądu, skarżący w uzasadnieniu wniosku ograniczył się jedynie do wskazania wysokości świadczenia emerytalnego i wynagrodzenia z tytułu zawartej umowy zlecenia. Ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim w sposób pełny, rzetelny i konkretny okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, które stanowiłyby podstawy do uznania, że w przypadku egzekucji świadczenia dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący zaskarżył ww. postanowienie Sądu I instancji w całości w drodze zażalenia, podnosząc zarzuty naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadne uznanie, że w realiach sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podnosząc ten zarzut, wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, podlegając oddaleniu. Odnosząc się do podniesionych zarzutów zażalenia oraz uwzględniając z urzędu przesłanki nieobjęte jego granicami, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej, jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli strona skarżąca wykaże, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym (nieproporcjonalnym) nakładzie sił i środków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest zatem wykazanie przez stronę skarżącą, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Jeżeli więc sąd orzeka w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając na uwadze przywołane powyżej przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej, należy podzielić ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonym orzeczeniu. Istotnie bowiem wniosek zamieszczony we wniesionej skardze ogranicza się do wskazania uzyskiwanego miesięcznie przez skarżącego dochodu oraz stwierdzenia, że: "natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla skarżącego trudne do odwrócenia skutki w postaci braku możliwości ponoszenia kosztów swojego bieżącego utrzymania". Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, twierdzenia strony były twierdzeniami zbyt ogólnymi i niepopartymi szerszą argumentacją oraz jakimkolwiek materiałem źródłowym, na podstawie którego możliwa byłaby ocena podnoszonych twierdzeń oraz ocena możliwości realnego zaistnienia w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji przesłanki lub przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących możliwość wstrzymania wykonania przez sąd rozstrzygnięcia organu. Oceny tej nie zmienia podniesiona w zażaleniu argumentacja, w ramach której strona w sposób odmienny (szerszy) od pierwotnie złożonego wniosku przedstawiła swoją sytuację materialną. Skarżący wskazał bowiem na źródła i wysokość uzyskiwanych przez niego i członków jego rodziny dochodów oraz ponoszone miesięcznie wydatki. Załączył również dokumenty na poparcie podnoszonej w motywach zażalenia argumentacji związanej z jego sytuacją finansową i materialną. Rzecz jednak w tym, że skarżący powinien był co najmniej uprawdopodobnić nie swoją aktualną sytuację majątkową i finansową, lecz realne niebezpieczeństwo realizacji przesłanek wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu wyżej przedstawionym. Analiza przedłożonych z zażaleniem dokumentów (w tym dotyczących dość wysokich w stosunku do osiąganych dochodów wydatków skarżącego na utrzymanie; niekompletnych danych dotyczących przepływów pieniężnych na rachunkach bankowych, ograniczonych do konta małżonki skarżącego) nie stanowi podstawy do wiarygodnego uprawdopodobnienia możliwości zaistnienia powyższych przesłanek. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do wzruszenia zaskarżonego postanowienia, orzeczono na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji.