II GZ 36/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w B. na rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zawarte w punkcie 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1119/18 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Ministra Energii z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości opłaty zapasowej postanawia: uchylić rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 zaskarżonego postanowienia i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Postanowieniem z 19 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1119/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (1) umorzył postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Ministra Energii z [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty zapasowej, a także (2) zasądził od Ministra Energii na rzecz A. Sp. z o.o. w B. 12.143 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd stwierdził, że w oparciu o poczynione w postępowaniu mediacyjnym ustalenia Minister Energii uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję. Wobec tego Sąd podał, że postępowanie administracyjne w sprawie stało się bezprzedmiotowe i umorzył je na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "p.p.s.a."). Sąd wskazał, że: "Na podstawie art. 201 § 2 w związku z art. 206 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 sentencji". Skarżąca spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie w zakresie odmowy przyznania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – w części, w jakiej nie przyznano spółce zwrotu kosztów poniesionych kosztów zastępstwa procesowego. Spółka wskazała, że w pozostałym zakresie nie kwestionuje rozstrzygnięć zawartych w postanowieniu. Zarzuciła naruszenie: - art. 206 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do miarkowania kosztów zastępstwa procesowego oraz niewskazanie, jaka okoliczność stała się podstawą miarkowania kosztów; - art. 205 § 2 p.p.s.a. przez niczym nieuzasadnione pozbawienie spółki należnych jej kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia sprawy, tj. pełnej wysokości kosztów zastępstwa procesowego. Spółka uznała, że postanowienie w zakresie odmowy przyznania kosztów zastępstwa procesowego narusza przepisy i w tym zakresie powinno być zmienione. W związku z tym zaskarżyła postanowienie jedynie w tej części, która odmawia przyznania kosztów zastępstwa procesowego. W pozostałym zakresie, tj. umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego oraz zasądzenia od Ministra Energii kwoty 12.143 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania spółka wniosła o utrzymanie w mocy postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało uwzględnić, choć z powodów innych niż w nim wskazane. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do NSA przysługuje na postanowienie sądu I instancji, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Oznacza to, że jeżeli strona kwestionuje orzeczenie jedynie w zakresie zwrotu kosztów postępowania, powinna zaskarżyć to rozstrzygnięcie zażaleniem, co też prawidłowo zrobiła skarżąca w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie kwestionowana jest przez skarżącą wysokość kosztów postępowania zasądzona od organu na podstawie art. 201 § 2 p.p.s.a., to jest w przypadku umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek niezaskarżenia aktu wydanego na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym. Należy stwierdzić, że – jak wynika z zaskarżonego postanowienia – o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 2 w związku z art. 206 p.p.s.a. Sąd I instancji nie uzasadnił tego rozstrzygnięcia w żaden sposób, to znaczy nie wyjaśnił, jakie wydatki składają się na zasądzoną kwotę, a jakie zostały przez niego pominięte na skutek miarkowania kosztów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak uzasadnione rozstrzygnięcie nie pozwala na kontrolę instancyjną zaskarżonego postanowienia. NSA nie jest bowiem w stanie ocenić prawidłowości zastosowania ww. przepisów, jeżeli z zaskarżonego postanowienia nie wynika, jakie koszty zostały zwrócone, a jakie nie, i nie zna powodów takiego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy NSA uznał, że zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów stawianych przez art. 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 166 p.p.s.a. i nie pozwala na kontrolę instancyjną. Wobec tego należało uchylić rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim zaskarżonego postanowienia i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Sąd I instancji, ponownie orzekając w zakresie kosztów postępowania, uwzględni po pierwsze to, że w postępowaniu mediacyjnym strony ustaliły, że skarżąca powinna otrzymać zwrot całości wpisu sądowego od skargi na decyzję. Natomiast kwestię zwrotu kosztów zastępstwa procesowego strony pozostawiły do rozstrzygnięcia przez WSA w Warszawie (por. 75 akt sądowych). Z powyższego wynika, że spółka powinna otrzymać zwrot wpisu sądowego od wniesionej skargi. WSA powinien zaś rozważyć, czy należne jest zwrócenie jej kosztów zastępstwa procesowego i należycie uzasadnić to stanowisko, powołując nie tylko podstawę prawną, lecz również okoliczności przemawiające za podjętym rozstrzygnięciem. Z uwagi na niedostatki uzasadnienia w tym zakresie wypowiedź NSA w zakresie zasadności zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego była przedwczesna. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.