II GZ 333/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. Sp. z o. o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 268/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. Sp. z o. o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 15 marca 2021 r. nr 0201-IOA.4246.4.2021 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 268/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu wniosku R. Sp. z o.o. we W. w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 15 marca 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z 30 listopada 2020 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie przywołała konkretnych okoliczności, które świadczyłyby o zasadności wniosku odnośnie do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niemożliwym było zatem dokonanie merytorycznej oceny tego wniosku w kierunku zasadności wstrzymania wykonania decyzji, także w tym zakresie, w jakim sąd administracyjny miał z urzędu obowiązek uwzględnienia okoliczności przemawiających za ich wstrzymaniem lub odmową wstrzymania. Pełnomocnik skarżącej wskazał jedynie, że wobec oczywistej zasadności podniesionych zarzutów, charakteru sprawy i sporej wysokości wymierzonej kary pieniężnej, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody w przypadku wykonania zaskarżonych decyzji lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powtórzył również, że okoliczności opisane w skardze wskazują, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody w razie wykonania zaskarżonych decyzji lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu argument ten nie stanowił uprawdopodobnienia okoliczności z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. mające wpływ na treść tego orzeczenia poprzez dowolne przyjęcie, że skarżąca spółka nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub wywołania trudnych do odwrócenia skutków – grożących stronie skarżącej w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy swobodna, szczegółowa i wnikliwa analiza sytuacji materialnej skarżącej prowadzi do wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazała, że od 16 maja 2018 r. zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej i od tego czasu nie osiąga żadnych dochodów. Tym samym odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, która może mieć charakter nieodwracalny, bowiem spółce grozi egzekucja wymierzonej kary pieniężnej w kwocie 48.000 zł Może to doprowadzić do upadłości likwidacyjnej spółki. Tymczasem, wobec oczywistej zasadności podniesionych w skardze zarzutów, charakteru sprawy oraz sporej wysokości wymierzonej kary pieniężnej, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody w przypadku wykonania zaskarżonych decyzji lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Jak wskazuje się w orzecznictwie i w doktrynie, art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Użyte w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte zostały m.in. akty wydane w pierwszej instancji (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61; J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 61). Wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji możliwe jest pod warunkiem, że wywołuje ona skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje zaś decyzja nieostateczna, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności lub która nie podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 61 i powołane tam orzecznictwo). Wobec tego złożone przez skarżącą żądanie wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji byłoby dopuszczalne, jeżeli decyzja ta posiadała przymiot wykonalności, którego powołana decyzja nie posiada. Nie został jej bowiem nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Na gruncie niniejszej sprawy wykonalna jest jedynie decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, jednak skarżąca nie wniosła o udzielenie ochrony tymczasowej w stosunku do tej decyzji. Ponadto, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca w żaden sposób nie wykazała zaistnienia przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak wynika zaś ze stanowiska orzecznictwa i doktryny, to na skarżącym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku musi w sposób przekonywający pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona we wniosku powinna więc odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających stwierdzić, czy są podstawy do jego uwzględnienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 375 i powołane w nim orzecznictwo). Do złożonego wniosku skarżąca nie nadesłała żadnej dokumentacji na potwierdzenie twierdzeń o tym, że zapłacenie kary pieniężnej doprowadzi do znacznej szkody. Z tego powodu Sąd pierwszej instancji nie miał możliwości udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji