II GZ 331/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia U. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 5195/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi U. w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 21 lipca 2023 r., nr 842/2023/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 listopada 2023 r. odmówił wstrzymał wykonania zaskarżonej przez U. w W. (dalej: "skarżąca", "Spółka") decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 21 lipca 2023 r. w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd I instancji uznał, że żądaniem wstrzymania wykonania objęta została decyzja, która ze względu na swój charakter, potwierdzający jedynie istnienie określonego stanu, nie mieści się w katalogu aktów, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Skoro nie nosi ona znamion wykonalności, to wniosek o jej wstrzymanie uznał za bezzasadny. Na powyższe postanowienie WSA w Warszawie zażalenie złożył skarżący, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania wywołanego zażaleniem, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie, poprzedzone wadliwym przyjęciem, że objęta skargą decyzja Prezesa NFZ nie podlega wykonaniu, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie powołanej normy winno prowadzić do wniosku przeciwnego. W uzasadnieniu zażalenia skarżący rozwinął podniesiony zarzut wskazując m.in., że Sąd pierwszej instancji pominął fakt, że na skutek wykonalności zaskarżonej decyzji, organ rentowy będzie mógł dokonać ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne - a więc fakt ostateczności i wykonalności zaskarżonej decyzji zrodzi dla skarżącej realne (i negatywne) skutki. Zważywszy na skalę i wymiar grożących skarżącej kwot z tytułu składek, tylko wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi uniemożliwi ustalenie wymiaru składek przez organ rentowy, które to ustalenie jest właśnie emanacją wykonalności zaskarżonego aktu. Wyrokiem z 15 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 5195/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki na ww. decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od tego wyroku – pismem z 8 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Stosownie do treści art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji przez wydanie wyroku lub postanowienia powoduje, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (por. np. postanowienia NSA z: 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II GZ 467/23; 3 października 2018 r., sygn. akt II GZ 325/18; 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GZ 414/21, te i kolejne cytowane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzecznia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że po wydaniu przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a postępowanie wszczęte zażaleniem podlega umorzeniu (por. postanowienia NSA z: 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 770/18;17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 363/18; 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1514/17). W przypadku bowiem zasadności takiego zażalenia sąd pierwszej instancji nie miałby podstawy do ponownego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FZ 461/19). Jednocześnie, mając na względzie możliwość ponownego złożenia wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na obecnym etapie postępowania nie przesądza, czy stanowisko Sądu pierwszej instancji, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jest prawidłowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 oraz art. 197 §1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.