II GZ 326/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2716/20 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R.P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia 1 października 2020 r., nr DZP-II.604.132.2020 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 stycznia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2716/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji), oddalił wniosek R.P. o wyłączenie sędziego Jakuba Linkowskiego w sprawie ze skargi R.P. (dalej: skarżący) na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z 1 października 2020 r. znak DZP-II.604.132.2020 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący zwrócił się o wyłączenie sędziego WSA Jakuba Linkowskiego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2716/20 z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. W związku ze złożonym wnioskiem sędzia WSA Jakub Linkowski złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności przewidziane w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie skarżącego. W ocenie sądu pierwszej instancji skarżący nie wskazał we wniosku na przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz ponownie wniósł o wyłączenie sędziego Jakuba Linkowskiego. Ponadto wniósł o wyłączenie autorów zaskarżonego uzasadnienia z powodu szykanowania skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.) jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że brak jest podstaw by przyjąć, że w przypadku wymienionego we wniosku sędziego zachodziła którakolwiek z okoliczności uzasadniających jego wyłączenie. Przepis art. 19 p.p.s.a., który skarżący wymienił wraz z art. 18 p.p.s.a. jako podstawę wniosku, zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności. W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku o wyłączenie, jak zasadnie stwierdził sąd pierwszej instancji, nie wykazał okoliczności podważających prawdziwość złożonego przez sędziego w tej sprawie oświadczenia i tym samym nie uzasadnił zastosowania instytucji wyłączenia sędziego. Należy przy tym podzielić stanowisko WSA, zgodnie z którym liczne wnioski składane przez skarżącego stanowią próbę wykorzystania instytucji wyłączenia sędziego jako możliwości eliminowania w postępowaniu sędziów, których uznaje on za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jego interesów, nie zaś jako wyraz zajścia obiektywnych i uprawdopodobnionych we wniosku zdarzeń, które godziłyby w bezstronność sędziego. Zauważyć również należy, że samo zażalenie, poza powołanym żądaniem uchylenia objętego nim postanowienia, nie wskazywało w jakikolwiek sposób na jego niezgodność ze stanem faktycznym lub prawnym sprawy. Skarżący zarzucając wadliwość zaskarżonego postanowienia ograniczył się wyłącznie do sformułowania pod adresem sędziego zarzutu braku godności, wstydu i honoru. Tego rodzaju oceny, niepoparte jakąkolwiek argumentacją odnoszącą się do okoliczności konkretnie rozpoznawanej sprawy, nie świadczą o zaistnieniu przesłanek z art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, uznając że jest ono zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również pozbawione jest wad w zakresie oceny zasadności wniosku skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.