II GZ 325/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 222/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2021 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego postanawia: oddalić zażalenie.

P. B. w dniu 8 lutego 2022 roku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 20 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 222/22 odrzucił skargę uznając, że została ona złożona po terminie. Sąd wskazał, ze przesyłka zawierająca decyzję była dwukrotnie awizowana, tj. w dniach 18 i 26 sierpnia 2021 r. Nadto, na dołączonym do koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki (k. 100 odwr. akt administracyjnych) podano przyczynę zwrotu pisma do nadawcy - adresat przesyłki nie podjął awizowanego pisma w terminie. Przesyłkę doręczono zatem z zachowaniem trybu przewidzianego w art. 44 k.p.a. Sąd uznał, że skoro zaś skarżący, mimo dwukrotnego awizowania, nie odebrał przesyłki, należało uznać ją za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od daty pierwszego awiza, tj. z dniem 1 września 2021 r. Biorąc pod uwagę trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na decyzję z dnia 29 lipca 2021, w niniejszej sprawie ostatnim dniem do jej złożenia był 1 października 2021 r. (piątek). Natomiast P. B. wniósł skargę na decyzję GITD w dniu 8 lutego 2022 r., a zatem nie zachowując trzydziestodniowego terminu. Zażalenie na postanowienie z dnia 20 maja 2022 r. złożył skarżący, w którym wniósł o przyjęcie skargi, przywrócenie terminu do jej wniesienia oraz przeprowadzenie dowodu z ksiąg poczty polskiej stanowiącej załącznik do zażalenia. Zdaniem skarżącego dane umieszczone na przesyłce są nieczytelne, w szczególności nazwisko oraz nazwa ulicy nie stanowią odzwierciedlenia jego danych adresowych. Dlatego też uznał, że decyzja wysłana na jego adres nie została skutecznie doręczona. W jego ocenie, termin do skargi nie tylko nie upłynął, ale nawet nie rozpoczął jeszcze biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z powyższego wynika, że skuteczne złożenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu (rozstrzygnięcie w sprawie) nastąpi jeżeli skarga zostanie złożona przez stronę postępowania administracyjnego do właściwego miejscowo sądu wojewódzkiego za pośrednictwem tego organu, który wydał decyzję w terminie 30 dni od doręczenia stronie tej decyzji. Ustawodawca połączył określone skutki prawne (możliwość wniesienia skargi -rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a.) ze skutecznym doręczeniem stronie rozstrzygnięcia w sprawie (decyzji). Zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 2 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego - operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a. W takiej sytuacji zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - art. 44 § 4 k.p.a. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja zaadresowana do skarżącego na adres: P. B., [...] została doręczona właśnie w trybie zastępczym wobec niezastania adresata pod wskazanym adresem. Aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów z art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (por. podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt II RN 70/00, publ. OSNAPiUS 2001/19/574). O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. W niniejszej sprawie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja o pozostawieniu przesyłki w dniu 18 sierpnia 2021 r. w placówce pocztowej UP [...]. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 k.p.a. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję jest odpowiednia adnotacja o umieszczeniu zawiadomienia w skrzynce listowej. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że z adnotacji poczty na przesyłce, która zawierała decyzję wynika, iż po raz pierwszy awizowano ją w dniu 18 sierpnia 2021 r., drugie awizo nastąpiło w dniu 26 sierpnia 2021 r., a zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 2 września 2021 r. Stwierdzić należy, iż przesyłka doręczona w trybie zastępczym w niniejszej sprawie spełnia wszelkie wymogi ustawowe. Podkreślić również należy, że powtórne zawiadomienie pozostawiono w terminie 7 dni od zawiadomienia pierwszego, przez co zachowano wymóg określony w treści art. 44 § 2 k.p.a. Zatem kwestionowanie w zażaleniu doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję jest bezpodstawne. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. organ uznał, że decyzja została doręczona w trybie doręczenia zastępczego w dniu 1 września 2021 r., co odpowiadało upływowi 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki z placówki pocztowej (18 sierpnia 2021 r.). Odnosząc się do zarzutu zażalenia, a mianowicie wysłania zaskarżonej decyzji na nieprawidłowy adres, to w ocenie NSA, odręcznie wypełniona koperta w zakresie nazwiska i nazwy ulicy skarżącego jest bez wpływu na prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że Poczta Polska wskazuje przyczyny z jakich nie doręczono przesyłki. Jedną z takich przyczyn jest m.in. "adresat nie podjął przesyłki w terminie", "niedostateczny adres", lub też "inne przyczyny" które winien opisać wydający przesyłkę. W niniejszej sprawie na kopercie widnieje opatrzona pieczęcią Urzędu Pocztowego [...] i podpisana przez pracownika tego Urzędu informacja "Zwrot do nadawcy. Nie podjęto w terminie.". Z tych przyczyn Sąd uznał za niezasadną argumentację skargi, co do wadliwości doręczenia zaskarżonej decyzji. Ponadto, w aktach administracyjnych znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru pism kierowanych do skarżącego, które również były wypełniane przez pracowników organów w podobny, nieczytelny sposób. Nie stanowiło to przeszkody w doręczaniu ich i odbieraniu przez skarżącego. Podkreślenia wymaga, że składający zażalenie nie wykazał, iż nie dotarło do niego ani pierwsze, ani też drugie awizo, a zatem nie obalił fikcji doręczenia zastępczego dokonanego na postawie art. 44 § 4 k.p.a. W ocenie sądu kasacyjnego załączone do zażalenia pismo Poczty Polskiej z dnia 24 stycznia 2022 r. stanowiące odpowiedź na przeprowadzone na wniosek skarżącego postępowanie reklamacyjne, nie podważa w żaden sposób poczynionych ustaleń w zakresie prawidłowości zastosowania instytucji doręczenia zastępczego. Wynika z niego jedynie, że skarżący przekazał Poczcie Polskiej niepełne dane reklamowanej korespondencji. Z przekazanych przez skarżącego informacji nie wynika również, by skarżący wniósł do Poczty Polskiej ponownie o przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego. Tym samym należy uznać, że złożenie skargi w dniu 8 lutego 2022 r. nastąpiło po upływie terminu z art. 53 § 1 p.p.s.a., tj. 30 dni od dnia doręczenia decyzji i należało odrzucić skargę stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.