II GZ 318/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 298/23 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie zawarte w punkcie II wyroku WSA w Szczecinie z 25 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 298/23 w sprawie ze skargi H. G. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gryfinie w przedmiocie objęcia kwarantanną postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 25 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 298/23, po rozpoznaniu skargi na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gryfinie w przedmiocie objęcia kwarantanną - stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności oraz zasądził od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gryfinie na rzecz H. G. kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. H. G. (dalej: skarżąca) pismem z 6 lipca 2023 r. złożyła zażalenie na zawarte w tym wyroku postanowienie o zwrocie kosztów postępowania. Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z 11 lipca 2023 r. na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 poz. 259; dalej: p.p.s.a.) wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w kwocie 100 zł – stosowanie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej: rozporządzenie) w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżąca pismem z 14 lipca 2023 r. wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z 11 lipca 2023 r., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że błąd w postanowieniu o zasądzeniu zwrotu kosztów polegał na nieuwzględnieniu kosztów uprzedniego wygranego przez skarżącą postępowania kasacyjnego. Zdaniem skarżącej od wniesionego zażalenia nie należało pobierać wpisu sądowego, albowiem korzystało ono ze zwolnienia z art. 227 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 227 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia kwestionującego zawarte w wyroku postanowienie o zwrocie kosztów postępowania - nie zasługuje na uwzględnienie. W tej sprawie skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie w przedmiocie orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 wyroku z 25 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 298/23, zarzucając brak uwzględnienia w nim poniesionych przez nią kosztów uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej – 100 zł, jak również kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w kwocie odpowiadającej stawce minimalnej (240 zł). Zażalenie to wniesione zostało w trybie art. 194 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.), który przewiduje, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Do tego zażalenia nie ma zastosowania określone w art. 227 § 2 p.p.s.a. wyłączenie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego przewidujące, że opłat sądowych nie pobiera się od zażaleń na zarządzenia przewodniczącego oraz postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa wskazują, że art. 227 § 2 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w przypadku zażalenia na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania. Zażalenie takie nie jest bowiem zażaleniem wniesionym na podstawie art. 227 § 1 p.p.s.a. (do którego odnosi się zwolnienie z art. 227 § 2), lecz na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie wyodrębnia dwa środki zaskarżenia - przewidziane w art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie na zarządzenie lub postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych i wskazane w art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania. Nie mogą one być ze sobą utożsamiane, gdyż nie jest tożsame pojęcie kosztów postępowania, o których mowa w art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. i kosztów sądowych, do których odwołuje się art. 227 p.p.s.a. Kategoria kosztów postępowania jest pojęciem szerszym, obejmującym swym zakresem nie tylko koszty sądowe (opłaty sądowe i zwrot wydatków – art. 211 p.p.s.a.), ale również inne należności wymienione w art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. (np. wynagrodzenie pełnomocnika, koszty przejazdów). Przepis art. 227 § 2 p.p.s.a. jest wyjątkiem od zasady, że strony są zobowiązane ponosić koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Dlatego powinien być interpretowany wąsko. Potwierdza to również umiejscowienie tego przepisu w Rozdziale 2 p.p.s.a. zatytułowanym "Koszty sądowe", stanowiącym wyróżnioną część Działu V Koszty postępowania. Wyłączenie na podstawie tego przepisu obowiązku uiszczenia opłaty sądowej (wpisu) od zażaleń na postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania pozostawałoby w sprzeczności z literalnym brzmieniem tej regulacji i systematyką ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prowadząc tym samym do zakwestionowania racjonalności rozwiązań prawnych przyjętych przez ustawodawcę (por. m.in. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 227, teza 1). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela w tej kwestii analogiczne stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach z: 26 sierpnia 2016 r. I OZ 889/16; 10 lipca 2008 r. II FZ 284/08; 23 kwietnia 2010 r., II OZ 374/10; 19 sierpnia 2011 r., I FZ 170/11; 26 maja 2011 r. I FZ 129/11 z glosą R. Kubik, ZNSA 2011/6/191 i n.; 26 kwietnia 2011 r. II GZ 159/11, cbosa), a także w doktrynie (M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 937-938 nb 7). W świetle powyższego uznać należy, że zwolnienie przewidziane w art. 227 § 2 p.p.s.a. dotyczy jedynie postanowień (zarządzeń) wydanych w przedmiocie kosztów sądowych tj. opłat sądowych i zwrotów wydatków (art. 211 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca zaskarżyła zaś postanowienie wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a. dotyczące obowiązku zwrotu kosztów postępowania w zakresie poniesionych przez skarżącą kosztów sądowych. Przewodniczący zasadnie zatem wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od złożonego przez nią zażalenia. Wysokość wpisu określona została zgodnie z obowiązującymi przepisami - wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych - 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia). W tym stanie rzeczy wniesione przez skarżącą zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego nie jest zasadne. Przedstawionej powyżej oceny prawnej NSA nie może zmienić przytoczona w skardze kasacyjnej argumentacja dotycząca braku w p.p.s.a. podstawy prawnej do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.