II GZ 309/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 778/22 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi S. N. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 sierpnia 2022 r. nr KO.445.2.2022, KO.445.3.2022, KO.445.4.2022, KO.445.5.2022, KO.445.6.2022 w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 778/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną S. N. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lutego 2023 r. w przedmiocie potwierdzenia prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, którym to oddalono skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 sierpnia 2022 r. nr KO.445.2.2022, KO.445.3.2022, KO.445.4.2022, KO.445.5.2022, KO.445.6.2022. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, podpisując się pod nią swoim imieniem i nazwiskiem. Dokonując oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej postanowieniem z dnia 25 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił ją. Zasadniczym powodem rozstrzygnięcia, jak wskazał to Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia, było wniesienie skargi kasacyjnej z niezastosowaniem art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), tj. sporządzenia jej przez osobę niewymienioną w ww. przepisie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wskazując, że wniosek o wyłączenie sędzi A. K. nie został rozpatrzony, a postanowienie z dnia 25 maja 2023 r. należy uchylić w całości. Wskazał, że sędzia NSA J. N. brał czynny udział w czynności z dnia 23 lutego 2023 r. i nie ma prawa orzekać w przedmiocie wniosku o jego wyłączenie. Żadne z wniosków o wyłączenie sędziów nie jest do tej pory rozpatrzony. Skarżący stwierdził, że "zgodnie z ustawą, będący stroną, może sporządzić skargę kasacyjną, komuna wciąż twierdzi, że jest inaczej". W związki z nowymi okolicznościami, w zażaleniu wniesiono także o wyłączenie sędziego J. N. Dokonując oceny dopuszczalności zażalenia postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił je podnosząc, że została sporządzona przez osobę niewymienioną w art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wskazując, że dnia 6 lutego 2023 r. wysłał wniosek o wyłączenie sędziów, który do dnia dzisiejszego (zażalenie datowano na 14 lipca 2023 r.) nie został w ogóle rozpatrzony. Dnia 23 lutego 2023 r. żadne orzeczenie nie mogło być wydane, a sędziowie z pełną premedytacją wydali wyrok podlegający uchyleniu z mocy prawa. Sąd zaczął dywagacje na temat rzekomego przymusu adwokackiego i miał obowiązek z urzędu zbadać, czy sędziowie wydający wyrok w dniu 23 lutego 2023 r. byli uprawnieni. Brak uprawnień sędziów winien poskutkować bezzwłocznym uchyleniem wyroku. Skarżący stwierdził, że sędzia Monika Krzyżaniak z pełną premedytacją wydała postanowienie podlegające uchyleniu z mocy prawa. Wnioski o wyłączenie sędziów są rozpatrywane dwuinstancyjnie. Orzeczenie z dnia 19 maja 2023 r. nie jest prawomocne, co powinno być zweryfikowane z urzędu. Skarżący uznaje, że sędzia M. K. miała obowiązek z urzędu wyłączyć się od orzeczenia z dnia 29 czerwca 2023 r. Skarżący stwierdził, że "zgodnie z ustawą, będący stroną, może sporządzić skargę kasacyjną, komuna wciąż twierdzi, że jest inaczej". Dodał, że dostęp do sądu nie ma charakteru uznaniowego, a sędziowie nie mają nic do powiedzenia w tej kwestii. Na koniec, skarżący wskazał, że postanowienie z dnia 29 czerwca 2023 r. i wyrok z dnia 23 lutego 2023 r. będą uchylone z mocy prawa, a także w związku z nowymi okolicznościami dodał wniosek o wyłączenie sędzi WSA M. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zaskarżone postanowienie z dnia 29 czerwca 2023 r. zostało wydane w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W tym też kontekście przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący był osobą, o której mowa w przywołanym przepisie prawa, a mianowicie, aby legitymował się uprawnieniami umożliwiającymi samodzielne sporządzenie zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem było odrzucenie skargi kasacyjnej. Sąd I instancji dokonując oceny dopuszczalności zażalenia odrzucił je. W uzasadnieniu podniósł, że wniesienie zażalenia od postanowienia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej podlega wymogom zawartym w art. 194 § 4 p.p.s.a., które nie zostały zachowane. Zażalenie to nie zostało bowiem sporządzone – jak wymaga tego przywołany przepis prawa – przez adwokata lub radcę prawnego. Z powyższych względów, postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023 r. Sąd I instancji zasadnie odrzucił zażalenie, gdyż było ono niedopuszczalna w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., tj. nie zostało wniesione z zachowaniem wymagań tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.