II GZ 292/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Po 219/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 14 lutego 2023 r. nr 3001-IOA.4246.36.2022.MRa w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Po 219/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej zwany "WSA" lub "Sądem pierwszej instancji"), działając na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej zwanej "p.p.s.a.") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. w L. (dalej zwanej "skarżącą") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 14 lutego 2023 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez zezwolenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła, że pozostaje w na tyle trudnej sytuacji materialnej, aby zapłata wyżej wskazanej kwoty spowodowała wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie uprawdopodobniono, że wykonanie zaskarżonej decyzji może przekraczać możliwości finansowe spółki. Wprawdzie strona skarżąca argumentowała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje straty finansowe spółki, co w konsekwencji doprowadzi do utraty płynności finansowej strony skarżącej, jednakże powyższe twierdzenia nie zostały uprawdopodobnione. Nie można natomiast uznać za uprawdopodobnienie wniosku samej subiektywnej obawy strony, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę jej płynności finansowej. To w interesie strony leżało takie umotywowanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie w jej przypadku przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem strona nie zobrazowała opisanej we wniosku sytuacji finansowej poprzez przedłożenie odpowiednich dowodów. Dołączona do skargi dokumentacja dotyczy analizy kosztów, wynagrodzeń, składek ZUS, bilansu finansowego wraz z rachunkiem zysków i strat za 2020 r. Spółka nie załączyła natomiast dokumentów, aktualnych na dzień złożenia skargi, które w sposób całościowy zobrazowałyby obecną sytuację finansową skarżącej ze wskazaniem przychodów, dochodów spółki pozwalających na ich porównanie z ponoszonymi kosztami i dokonanie właściwej oceny przez Sąd. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Spółka zarzuciła orzeczeniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania, mimo iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy ziściły się przesłanki, by zastosować względem skarżącej dobrodziejstwo wstrzymania wykonalności decyzji, o co skarżąca wystąpiła w skardze. Nadto, wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, spółka wykazała dokumentami swoją aktualną (na datę skargi) sytuację finansową, uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, zatem twierdzenia o braku wymaganego uzasadnienia tego żądania nie mogą zyskać aprobaty. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia wskazując, że mają zasadnicze znaczenie dla wydania prawidłowego orzeczenia w sprawie albowiem dokumentują aktualną sytuację finansową spółki, obejmującą I kwartał 2023 r. oraz przedstawiają stan skarżącej na zakończenie 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem prawidłowa była ocena wniosku strony o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji. Wskazania wymaga, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślenia wymaga również, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż skarżąca spółka nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. w zakresie wykazania swojej aktualnej sytuacji finansowej pozwalającej na ocenę jej żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w aspekcie możliwości wystąpienia jednej bądź obu przesłanek określonych w tym przepisie, warunkujących jego zastosowanie. Jednakże, jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji mając na uwadze datę wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi, wniosek tak w zakresie podniesionego w nim uzasadnienia, jak i przedłożonej dokumentacji finansowej i rachunkowej nie przedstawiał aktualnej, najbliższej dacie skargi, sytuacji finansowej strony. Niewątpliwie informacje takie pozwoliłyby na ocenę bieżącej sytuacji spółki, z uwzględnieniem lat poprzednich, w zakresie możliwości wywołania wykonaniem zaskarżonej decyzji jednej bądź obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia również obszerna dokumentacja finansowa przedłożona przez stronę wraz z zażaleniem, gdyż jakkolwiek odnosi się ona do trzeciego kwartału 2023 r. to strona wskazuje wyłącznie na ponoszone koszty prowadzonej działalności – składki ZUS, koszty wynagrodzeń pracowników, podatek dochodowy i podatek VAT. Brak jest natomiast jakichkolwiek informacji i potwierdzających je dokumentów wskazujących na uzyskane w tym okresie przez stronę dochody. Taki stan nie pozwala na dokonanie oceny realnych możliwości finansowych spółki w aspekcie konieczności zapłaty kary nałożonej na stronę decyzją Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Co przy tym nie mniej istotne z punktu widzenia oceny zasadności stanowiska Sądu pierwszej instancji, a co za tym idzie skuteczności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, zarówno w tymże wniosku jak i wniesionym zażaleniu sama spółka podnosi, że jej kondycja finansowa poprawia się po uprzedniej, kilkuletniej zapaści związanej z epidemią COVID-19, a wobec zniesienia większości ograniczeń i obostrzeń związanych z epidemią spółka powoli powraca do swojej poprzedniej aktywności. Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że postanowienie Sądu pierwszej instancji było wadliwe oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. Na marginesie wskazać należy, że brak uwzględnienia żądania strony odnośnie do wstrzymania wykonania decyzji nie sprzeciwia się ponownemu wystąpieniu z wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej, o ile zaktualizują się przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w z w. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.