II GZ 263/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1431/21 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2021 r., nr SKO.K/41.3/545/2021/10552/EŚ w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1431/21, oddalił skargę H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2021 r., w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Pismem z dnia 10 sierpnia 2023 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego orzeczenia wraz z wnioskiem o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej i udzielenie mu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt II SPP/Gl 204/23, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt II SPP/Gl 204/23. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1431/21, wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem przymusowego ściągnięcia. Na powyższe zarządzenie skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w wysokości 100 zł należnych za opłatę kancelaryjną oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Kosztami postępowania są m.in. koszty związane z dokonywaniem czynności procesowych w konkretnej sprawie, do których zalicza się koszty sądowe, obejmujące opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Opłatami sądowymi są natomiast, stosownie do treści art. 212 § 1 p.p.s.a., wpis i opłata kancelaryjna. W myśl art. 234 § 2 p.p.s.a. opłatę kancelaryjną pobiera się między innymi za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia. Opłatę tę pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący obowiązany jest zarządzić jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek. Obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej obciąża zatem stronę w sytuacji, gdy odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie podlega doręczeniu z urzędu (art. 234 § 3 p.p.s.a.). Dotyczy to spraw, w których Sąd I instancji wydał orzeczenie o oddaleniu skargi na zakwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w sprawach w których Sąd I instancji uwzględnił skargę strony i uchylił wadliwy akt administracyjny, odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym w terminie 14 dni od daty jego ogłoszenia, Sąd doręcza stronom z urzędu. Odnosząc się zatem do powyższych regulacji prawnych, stwierdzić należy, że opłatę kancelaryjną pobiera się od każdej strony, która wnioskowała o sporządzenie uzasadnienia od wyroku oddalającego. Nie ma przy tym znaczenia, czy wnioskującym o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który oddalał skargę jest organ administracji publicznej, czy też strona skarżąca w pierwszej instancji, bowiem uzasadnienia w wyrokach oddalających sporządzane są przez wojewódzkie sądy administracyjne wyłącznie na wniosek, który zawsze podlega opłacie kancelaryjnej, jeżeli nie zachodzi sytuacja przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych. Wolne od opłaty kancelaryjnej czyli od opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak wskazano powyżej, są zaś tylko te uzasadnienia, które sąd ma obowiązek sporządzić z urzędu, czyli uzasadnienia od wyroków uwzględniających skargę strony. Wówczas żadna ze stron (ani organ, ani skarżący) nie ma obowiązku uiszczania opłaty kancelaryjnej. Kwotę należnej opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, precyzuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090), które w § 2 wskazuje, że opłata ta wynosi 100 zł. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę na decyzję organu, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa, nie został on zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Postępowanie w tym zakresie zakończyło się prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt II SPP/Gl 204/23, utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2023 r. oddalające wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Przewodniczący Wydziału II WSA w Gliwicach zasadnie zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1431/21, wezwał stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, z tytułu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy za prawidłową NSA uznał zarówno podstawę prawną wezwania do uiszczenia żądanej opłaty, jak i jej wysokość. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.