II GZ 259/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 8327/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V. I. Sp. z o.o., Sp. j. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 4 października 2022 r., nr DPK.WUP.6060.95.2022.23 w przedmiocie ustalenia kwoty podziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2023 r., odmówił wstrzymania wykonania objętej skargą V. I. Sp. z o.o., Sp. j. w W. decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 4 października 2022 r., w przedmiocie ustalenia kwoty podziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej. Sąd I instancji wskazał, że we wniesionej przez stronę skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania powołanej decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Strona w argumentacji żądania podniosła, że wobec nieprawidłowości zaskarżonej decyzji oraz konieczności stwierdzenia jej nieważności, wstrzymanie jej natychmiastowego wykonania jest w niniejszej sprawie niezbędne. Skarżąca podniosła, że ewentualne jej wykonanie wywoła trudne do usunięcia skutki gdyż egzekucja kwoty 54.682,10 zł spowoduje niewątpliwie sama w sobie znaczną szkodę. W zakresie trudnych do odwrócenia skutków skarżąca podniosłą, że ewentualne odzyskanie przez stronę wyegzekwowanej szkody wymagać będzie pełnego trybu skargowego związanego z rozpoznaniem sprawy, co już samo w sobie wskazuje na wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków zarówno w sensie prawnym jak i faktycznym. Strona wskazała ponadto na szkodę w postaci utraconych korzyści i spadku wartości nabywczej kwot nominalnych. Sąd I instancji wskazując na art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że w ramach wniosku brak było szerszego uzasadnienia wskazującego na istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja wskazująca na niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, była zdaniem Sądu, bardzo ogólnikowa i nie pozwalała na obiektywne określenie sytuacji skarżącej spółki względem orzeczonej kwoty dopłaty. Sąd stwierdził przy tym, że strona nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację finansową spółki. Sąd I instancji stwierdził ponadto, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, odnoszące się do oczywistych faktów takich jak utrata wartości pieniądza czy potrzeba rozpoznania sprawy w toku postępowania sądowego obejmującego pełny tryb skargowy z uwagi na charakter przedmiotowej sprawy, nie mogły stanowić wyłącznej podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. M. P. Sp. z o.o. w G., jako spółka z którą spółka V. I. dokonała połączenia przenosząc cały majątek na spółkę M. P., wniosła zażalenia na postanowienie Sądu I instancji zaskarżając je w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że badanie przesłanki niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków stronie musi się odbywać "z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach", podczas gdy kategoria trudnych do odwrócenia skutków ma charakter obiektywny i nie musi odnosić się wyłącznie do sytuacji majątkowej strony, czego skutkiem było błędne przyjęcie, że brak podstaw do wstrzymania wykonania decyzji; 2. naruszenie art. 106 § 4 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na przyjęciu, że fakty powszechnie znane takie jak stopień inflacji czy terminy oczekiwania na rozpoznanie spraw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym powinny zostać udowodnione przez skarżącego, czego skutkiem było błędne przyjęcie, że brak podstaw do wstrzymania wykonania decyzji; 3. naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art 166 i art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na zaniechaniu przez WSA dokonania pełnej i prawidłowej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w kontekście całości sprawy, w tym treści akt i obowiązujących przepisów, a w efekcie przyjęcie, że brak podstaw do wstrzymania wykonania decyzji. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji wobec faktu, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem nie podważa ono prawidłowości postanowienia Sądu I instancji. Zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy - zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślenia wymaga, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku skarżącej, jakiej dokonał Sąd I instancji. Żądanie skarżącej zastosowania ochrony tymczasowej w związku z decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, w swojej istocie nie zawiera wystarczającej argumentacji która pozwalałaby na ocenę, czy wykonanie powołanego rozstrzygnięcia rzeczywiście może spowodować wystąpienie jednej bądź obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkujących zastosowanie tejże regulacji. W ramach przesłanki trudnych do usunięcia skutków, strona swoje uzasadnienie ograniczyła wyłącznie do wskazania kwoty, jaka w związku z decyzją będzie egzekwowana od spółki, wskazując przy tym, że "Jest to niewątpliwie sama w sobie znaczna szkoda". Wbrew przywołanemu twierdzeniu, wobec braku wskazania jakichkolwiek danych dotyczących stanu majątkowego spółki oraz jej płynności finansowej oraz zdolności płatniczych, brak jest obiektywnych i racjonalnych podstaw do stwierdzenia, że sama wysokość nałożonego na spółkę zobowiązania stanowi znaczną szkodę. Wspomniany brak przedstawienia jakichkolwiek danych finansowych i majątkowych strony, w tym nieprzedłożenie jakichkolwiek dokumentów źródłowych, nie pozwala na jakąkolwiek ocenę wpływu wykonania zaskarżonej decyzji, w tym w drodze egzekucji, na faktyczną czy choćby potencjalną sytuację strony skarżącej, w tym przede wszystkim w aspekcie powołanej przesłanki znacznej szkody z art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołany brak wniosku, stanowiący niewykonanie przez stronę opisanego obowiązku, jaki nakłada na wnioskodawcę art. 61 § 3 p.p.s.a., czyni również niemożliwym do oceny tą cześć żądania strony, która oparta została na przesłance trudnych do odwrócenia skutków. Wadliwość wniosku w zakresie wykazania kondycji finansowej spółki czyni bowiem niemożliwym dokonanie jakiejkolwiek oceny możliwości zaistnienia rzeczonej przesłanki nawet przy hipotetycznym założeniu pozytywnego dla strony zakończenia sądowej kontroli wydanego przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia kwoty podziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej. Niewątpliwie, w takiej sytuacji, proces odzyskania wyegzekwowanej kwoty będzie podlegał rozłożeniu w czasie, jednakże samo to założenie nie pozwala na jakąkolwiek ocenę, bez wskazania przez stronę na powoływaną kondycję majątkową, możliwości zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków faktycznego wykonania decyzji z dnia 4 października 2022 r. Podsumowując, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że wniosek strony skarżącej z uwagi na swoją ogólnikowość argumentacji oraz brak wskazania jakichkolwiek informacji odnośnie sytuacji skarżącej spółki, w tym dokumentów mogących taką sytuację nakreślić, czynił niemożliwym obiektywną ocenę żądania strony, w konsekwencji uwzględnienia wniosku. Oceny tej nie zmienia argumentacja przedstawiona w zażaleniu, albowiem w swojej istocie nie usuwała ona istniejącego, opisanego braku wniosku, a jedynie poszerzała przedstawioną już w motywach wniosku argumentację o charakterze czysto hipotetycznym w zakresie szkody, jaką spółka może ponieść w związku z wykonaniem decyzji, istniejącą inflacją i rozciągłością czasową trawiących procesów sądowoadministracyjnych i administracyjnych. Nawet tak poszerzone stanowisko strony nie uczyniło możliwym oceny możliwości wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w stosunku do strony w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji wobec braku przedstawienia kluczowej dla sprawy – wniosku – sytuacji finansowo-materialnej spółki. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.