II GZ 256/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Gl 94/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie solidarnej podwyższonej opłaty za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r. o sygn. akt III SA/Gl 94/18, orzekając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił J. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie solidarnej podwyższonej opłaty (w wysokości 81334 zł) za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w skardze na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania, argumentując, iż opłata stanowi nadmierne obciążanie, a tym samym wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki i wyrządzić znaczną szkodę. Wskazał, że nie dysponuje środkami pieniężnymi na pokrycie kwoty podanej w decyzji, nie ma stałych dochodów, zawiesił działalność gospodarczą, natomiast rodzina utrzymuje się jedynie z dochodów żony. Konsekwencje przeprowadzenia egzekucji ww. kwoty mogą być trudne do odwrócenia, a późniejszy zwrot może nie przywrócić stanu poprzedniego. Zdaniem wnioskodawcy, z uwagi na sytuację materialną i rodzinną oraz konieczność utrzymania gospodarstwa domowego, wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne. Poza tym skarżący podkreślił, że organy nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie, więc nie powinien ponosić konsekwencji ich błędów, które skutkowały nałożeniem obowiązku uiszczenia podwyższonej opłaty. Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił możliwości wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie poparł wniosku dokumentacją przedstawiającą posiadany majątek ani aktualną sytuację majątkową, więc nie dało się ustalić, jakie konkretnie skutki będą się wiązały z ich utratą w wyniku wykonania decyzji. W ocenie Sądu, uszczuplenie dochodów stanowi normalne następstwo wykonania decyzji, która zobowiązuje do uiszczenia określonej kwoty pieniężnej, zaś świadczenie pieniężne jest, jak uznał WSA, odwracalne. Ponadto WSA stwierdził, że zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można upatrywać w tym, iż, zdaniem skarżącego, decyzja narusza prawo, ponieważ nie jest to ustawowa przesłanka wstrzymania wykonania decyzji. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, reprezentowany przez radcę prawnego, J. B. domagał się zmiany postanowienia Sądu z dnia 26 lutego 2018 r. i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niewstrzymanie decyzji. Skarżący argumentował podobnie jak we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podkreślając, że przy ocenie wniosku Sąd powinien wziąć pod uwagę argument w zakresie wadliwości zaskarżonej decyzji i jej niezgodności z prawem. Zaznaczył również, że nie powinien być obciążony skutkami wydania decyzji do momentu, w którym właściwy sąd nie dokona weryfikacji decyzji właśnie w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa więc obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności {por. M. Jagielska pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo}. Poza tym – jak wskazywano to już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z dnia 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, objęte kontrolą postanowienie Sądu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem i nie podważa go w całości nietrafna argumentacja zażalenia. Przede wszystkim zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu, że wnioskodawca nie wykazał sytuacji majątkowej i materialnej, gdyż nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] listopada 2017 r. na skarżącego (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.) okazało się niemożliwe. Oznacza to, że pozytywna ocena, gołosłownego w istocie wniosku, była wykluczona. Zażalenie, powołujące analogiczne co wniosek, jak też niczym niepoparte twierdzenia, nie pozwala na podważenie prawidłowej oceny Sądu w tym zakresie. Akta sprawy także nie dają podstaw do konfrontacji niejasnej sytuacji majątkowej i materialnej skarżącego z kwotą podwyższonej opłaty nałożonej zaskarżoną decyzją i przeprowadzenia analizy, czy w stosunku do skarżącego mogą się ziścić przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że nietrafność zażalenia wyraża się również w błędnym uzależnieniu wydania przez sąd orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji od uprzedniego dokonania sądowej oceny w zakresie niezgodności tej decyzji z prawem. Taka zależność przy rozpatrywaniu wniosku złożonego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie występuje, zatem kontrolowane postanowienie nie narusza prawa także w tej części. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący tak we wniosku, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobnił przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie zauważyć wypada, że kontrola zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem ma zostać dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który rozpozna skargę J. B. Z wymienionych powodów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.