II GZ 243/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1170/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2022 r. nr SKO.K.41.3/723/2022/8551/AW w przedmiocie uchylenia uprawnień do kierowania pojazdami po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt. II SA/Gl 1170/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2022 r., nr SKO.K.41.3/723/2022/8551/AW, w przedmiocie uchylenia uprawnień do kierowania pojazdami po wznowieniu postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący A. P. oraz Rzecznik Praw Obywatelskich. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 8 listopada 2023 r. pełnomocnik Skarżącego został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 14 listopada 2023 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej upływał z dniem 21 listopada 2023 r. Brak formalny skargi kasacyjnej nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną oraz zasądził zwrot wpisu od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 12 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Wcześniej natomiast, to jest pismem z dnia 5 grudnia 2023 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wykonania zobowiązania Sądu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej. Jednocześnie skarżący usunął brak formalny skargi kasacyjnej poprzez podanie, że wnosi o jej rozpoznanie na rozprawie. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, że wnosi o przywrócenie terminu w związku z doręczeniem korespondencji adresowanej z Sądu na osobę pełnomocnika skarżącego – nie na adres pełnomocnika skarżącego, tj. M. ul. [...] 30, a V. C. legitymującej się adresem do korespondencji: M. ul. [...] 24. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że otrzymał korespondencję z Sądu w dniu 1 grudnia 2023 r. i w związku z podanymi okolicznościami nie zawinił w przekroczeniu terminu, a zobowiązanie wykonał niezwłocznie po przekazaniu mu wezwania. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Sąd I instancji podniósł, że rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu jest zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia przede wszystkim na podstawie treści wniosku (podniesionych tam okoliczności faktycznych i racji prawnych) oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Podmiot wnioskujący o przywrócenie terminu powinien zatem tak uzasadnić wniosek, aby uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu. Zdaniem Sądu I instancji wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera argumentów uprawdopodobniających brak zawinienia Skarżącego w uchybieniu terminu. Uznał, że wyjaśnienia pełnomocnika Skarżącego są sprzeczne ze stanem faktycznym. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej została nadana na podany przez pełnomocnika w skardze kasacyjnej adres kancelarii radcy prawnego, tj. [...] 30 w M., a nie na adres [...] 24. Z adnotacji operatora pocztowego widniejących na potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika, że przesyłka została awizowana i pozostawiona w placówce pocztowej, a następnie odebrana w tej placówce przez pełnomocnika pocztowego V. C. dnia 14 listopada 2023 r. Sąd I instancji wskazał, że zawodowy charakter działalności radcy prawnego powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Oznacza to, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. obejmuje swym zakresem nie tylko działania bądź zaniechania pełnomocnika, ale również działania osób trzecich upoważnionych przez pełnomocnika do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. Tym samym błędy i zaniedbania osoby, którą posłużył się pełnomocnik skarżącego obciążają jego samego i zarazem nie uwalniają go od winy w niezachowaniu terminu. Skutki zaniedbania, polegającego na niewywiązaniu się z obowiązku terminowego przekazania korespondencji przez osobę upoważnioną przez pełnomocnika skarżącego do odbioru korespondencji obciążają tym samym adresata przesyłki. Zatem zdaniem Sądu I instancji pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w nieterminowym usunięciu braku formalnego skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości, dopuszczenie dowodu z dokumentów, orzeczenie o przywrócenie terminu i uznanie uzupełnienia braków formalnych zarządzenia w wyznaczonym terminie w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 5 grudnia 2023 r. o przywrócenie terminu złożonego niezwłocznie po ustaleniu potencjalnej możliwości spóźnienia się z wykonaniem zobowiązania, utrzymanie – na podstawie art. 89 p.p.s.a. – wstrzymania/orzeczenie wstrzymania wykonalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2022 r. w związku z treścią skarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2023 r. jak i treścią złożonego wniosku z dnia 5 grudnia 2023 r. – albowiem okoliczności związane z zatrudnieniem skarżącego nie uległy zmianie oraz nadanie sprawie wymaganego biegu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 87 § 2 i 3 p.p.s.a. albowiem pełnomocnik w należy sposób wykazał brak umocowania do odbioru korespondencji przez V. C. (żonę radcy prawnego M. C.), a przez to brak zawinienia po jej stronie w niedochowaniu terminu. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący rozwinął podniesiony zarzut. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej - "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jak stanowi przepis art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji odnośnie do braku zaktualizowania się przesłanek do przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący nie uprawdopodobnił, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Z adnotacji operatora pocztowego widniejących na potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej wynika, że przesyłka ta została awizowana i pozostawiona w placówce pocztowej, a następnie odebrana w tej placówce przez pełnomocnika pocztowego – V. C. dnia 14 listopada 2023 r. W odpowiedzi na argument dotyczący wypowiedzenia V. C. pełnomocnictwa pocztowego, co według Skarżącego nastąpiło dnia 1 września 2023 r. (odpis wypowiedzenia pełnomocnictwa w karcie 151 akt sprawy), wobec odebrania przez wymienionego pełnomocnika w placówce pocztowej korespondencji w dniu 14 listopada 2023 r. trzeba podkreślić, że strona nie notyfikowała operatorowi pocztowemu aktu woli o wypowiedzenia pełnomocnictwa, albowiem z akt sprawy nic takiego nie wynika. Skuteczność czynności wypowiedzenia pełnomocnictwa pocztowego uzależniona jest bowiem od skierowania jej do operatora pocztowego, co w przeciwnym wypadku powoduje, że pełnomocnik pocztowy nie traci możliwości do dalszego odbierania przesyłek w imieniu mocodawcy (zob. A. Sylwestrzak [w:] Komentarz do niektórych przepisów ustawy - Prawo pocztowe [w:] Pełnomocnictwo. Komentarz, Warszawa 2020, art. 38). W rekapitulacji należy podnieść, że Skarżący kwestionując prawidłowość doręczenia przesyłki powinien zwrócić się w pierwszej kolejności do operatora pocztowego, aby wyjaśnić zaistniałą sytuację i złożyć ewentualnie reklamację na prawidłowość doręczenia (wydania) przesyłki. Za prawidłowe zatem należy uznać stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. W odpowiedzi na enigmatyczny wniosek postawiony w punkcie czwartym zażalenia, z którego najprawdopodobniej wynika, że Skarżący wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, trzeba stwierdzić, że decyzja ta, jak wynika z akt sprawy uzyskała walor prawomocności (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. II SA/Gl 1170/22, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. II SA/Gl 1170/22 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2024 r. sygn. II GZ 24/24). To zaś oznacza, że wniosek ten należy uznać za bezprzedmiotowy i nieskuteczny (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 30 czerwca 2022 r., sygn. II GZ 151/22, 10 czerwca 2016 r., sygn. II GZ 268/15 oraz zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.