II GZ 224/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1403/15 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyjaśnienia uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego postanawia: oddalić zażalenie.

W dniu [...] czerwca 2017 r. wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA) następujące pisma R. P.: zażalenie na postanowienie WSA z dnia [...] czerwca 2017 r., żalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu zażalenia z dnia [...] czerwca 2017 r., żalenie na zarządzenie WSA z dnia [...] czerwca 2017 r. zawierające wnioski o wyłączenie autora zaskarżonego orzeczenia i jego wspólników, gdyż są wątpliwości co do jego bezstronności i rzetelności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wnioski te potraktował jako kolejne wnioski o wyłączenie sędziego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z [...] lipca 2017 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziego w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez wskazanie z imienia i nazwiska sędziego, którego wyłączenia się domaga oraz uprawdopodobnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziego zostało doręczone skarżącemu [...] lipca 2017 r. i pomimo upływu terminu skarżący nie dopełnił czynności określonych w wezwaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 września 2017 r. na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie z wniosku i skargi R. P. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że wniosek, który sąd obecnie bada jest kolejnym wnioskiem zgłoszonym przez R. P.. Skarżący formułuje wniosek następująco: "o wyłączenie autora zaskarżonego orzeczenia i jego wspólników, gdyż są wątpliwości co do jego bezstronności i rzetelności" nie precyzując osoby, która miałaby zostać wyłączona jak i powodów tego wyłączenia. Warunkami koniecznymi dla rozpoznania przedmiotowego wniosku jest jednoczesne wskazanie w nim z imienia i nazwiska osoby sędziego, o wyłączenie którego się wnioskuje oraz podanie konkretnej/konkretnych okoliczności, która/które w ocenie strony wnioskującej mogłaby/mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego konkretnego sędziego w danej sprawie. Brak któregoś z tych elementów powoduje obiektywną niemożność rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości jako niezgodnego z stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 49 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA w rozpoznawanej sprawie trafnie ocenił, że wniosek o wyłączenie sędziego obarczony jest brakami formalnymi podlegającymi uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Art. 18 § 1 p.p.s.a. wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego powinien zatem zawierać: oznaczenie sędziego poprzez wskazanie jego imienia i nazwiska, a także podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie jako istnienie okoliczności, która w odniesieniu do konkretnej osoby mogłaby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Brak tych danych niewątpliwie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego nie odpowiadał wskazanym powyżej wymogom. Skarżący nie wskazał z imienia i nazwiska sędziego, którego wniosek dotyczy, nie podał również konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia w stosunku do tego sędziego, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił. W tych okolicznościach zasadnie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez sprecyzowanie, wyłączenia którego sędziego – z imienia i nazwiska – domaga się, a także do podania powodów żądania. Skarżący, mimo wezwania i prawidłowego pouczenia o skutkach niezastosowania się do niego, w wyznaczonym terminie nie uzupełnił wskazanych w wezwaniu braków formalnych wniosku. W takiej sytuacji należało pozostawić wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które uznać należy za wydane prawidłowo. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.