II GZ 208/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "U." Sp. z o.o. we W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4505/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "U." Sp. z o.o. we W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 maja 2023 r., nr 584/2023/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 19 października 2023 r., odmówił wstrzymania wykonania objętej skargą U. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: "Skarżący") decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 maja 2023 r. (dalej: "decyzja Prezesa NFZ"), w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W piśmie z dnia 12 lipca 2023 r., strona wniosła o wstrzymanie zaskarżonej decyzji podnosząc, że obciążenie strony składkami znacznej wysokości wstecznie, za kilka lat wraz z odsetkami, może zaburzyć płynność finansową skarżącego i doprowadzić do jej upadłości. Sąd I instancji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 r., poz.1634 t.j.; dalej "p.p.s.a."), uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa NFZ dotycząca stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego ze względu na swój charakter nie mieści się w katalogu aktów, które nadają się do wykonania i tego wykonania wymagają. W konsekwencji, zdaniem Sądu, skoro decyzja nie może zostać wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania należało uznać za bezzasadny. Skarżący zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, poprzedzone wadliwym przyjęciem, że objęta skargą decyzja Prezesa NFZ nie podlega wykonaniu, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie powołanej normy powinno prowadzić do wniosku przeciwnego. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonalności decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 30 maja 2023 r., oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania wywołanego zażaleniem, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonej decyzji (odpowiednio zaskarżonego postanowienia), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie panuje ugruntowany pogląd, że nie każdej decyzji może być udzielona ochrona tymczasowa przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć jedynie takich aktów lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1376/14). Instytucja tymczasowej ochrony sądowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji odnosi się do takich aktów, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji. Przymiotu wykonalności, zgodnie z orzecznictwem i doktryną, nie mają decyzje stwierdzające istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, które mają charakter deklaratoryjny, a więc potwierdzają istnienie określonego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2022 r., sygn. II GZ 474/22). Podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wynika bowiem z ustawy (po spełnieniu warunków określonych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej), a nie z decyzji właściwego organu Narodowego Funduszu Zdrowia, która może jedynie potwierdzić podleganie przez daną osobę obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu. Potwierdzenia dokonane przez organ NFZ nie nadaje się do wykonania w tym znaczeniu, że nie wymaga dla swojej skuteczności podjęcia jakichkolwiek czynności przez stronę czy organ administracyjny (por. postanowienie NSA z 25 listopada 2022 r., sygn. II GZ 429/22). Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, iż zaskarżona decyzja nie określa kwoty, którą Skarżący powinien uiścić, a jedynie potwierdza, że uczestnik podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o tym, że zaskarżona decyzja nie ma przymiotu wykonalności, a tym samym niemożliwe jest wstrzymanie jej wykonania, a zażalenie strony należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.