II GZ 205/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2489/13 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia w części postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Z. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2014 r., którym oddalono skargę A. Z. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 12 sierpnia 2014 r., natomiast skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 12 września 2014 r., a więc 1 dzień po upływie terminu i z tego powodu skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem z dnia 9 października 2014 r., które doręczono pełnomocnikowi skarżącej. W dniu 16 grudnia 2014 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, podnosząc, że od chwili powierzenia prowadzenia sprawy pełnomocnikowi nie miała z nim żadnego kontaktu, a więc za uchybienie terminu ponosi winę wyłącznie jej pełnomocnik. W ocenie Sądu pierwszej instancji strona ponosi konsekwencje wynikające z działania jej pełnomocnika, co oznacza, że nie ma znaczenia to, że skarżąca miała trudności w kontaktowaniu się z pełnomocnikiem. Bezsporne jest, że pełnomocnik skarżącej (radca prawny) wnosił skargę kasacyjną po upływie terminu do jej wniesienia, a skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącej wadliwe działania pełnomocnika nie mogą powodować negatywnych skutków dla strony, a w szczególności zamknięcia skarżącej drogi sądowej. Skoro samej skarżącej nie można przypisać winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to zasadne było przywrócenie terminu. Wskazując takie podstawy zażalenia, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz ewentualnie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Jakkolwiek do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 p.p.s.a.), to przytoczenie podstaw zażalenia i ich uzasadnienie, zwłaszcza w przypadku gdy zażalenie wnosi strona, a nie potencjalny pełnomocnik, musi uwzględnić przepis art. 194 § 3 p.p.s.a., który jako wymóg zażalenia określa zwięzłe uzasadnienie zażalenia. W zażaleniu wskazano jedynie art. 86 § 3 p.p.s.a., który stanowi o tym, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu przysługuje zażalenie, brak jest natomiast wskazania przepisu, który zdaniem skarżącej został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Z zażalenia wynika jednak, że skarżąca kwestionuje stanowisko Sądu pierwszej instancji, co do braku podstaw przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu sąd wojewódzki prawidłowo ocenił, że nie można mówić, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy, w sytuacji gdy uchybienie terminu jest skutkiem działania jej pełnomocnika. Czynności dokonywane przez pełnomocnika wywołują skutek wobec strony, gdyż podejmowane są przez pełnomocnika za stronę. Jeżeli skarżąca udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu do złożenia skargi kasacyjnej, to wniesienie skargi kasacyjnej w terminie obciążało pełnomocnika ze skutkiem odnoszącym się także do skarżącej. Nie zostały wskazane takie okoliczności, które mogłyby uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej tak po stronie skarżącej, jak i po stronie jej pełnomocnika. W każdym razie taką okolicznością nie może być tylko to, że skarżąca nie miała wiedzy co do działań podejmowanych przez jej pełnomocnika i nie miała z nim kontaktu. Wadliwe działanie pełnomocnika polegające na wniesieniu środka odwoławczego z uchybieniem terminu, nie może być uznane za brak winy strony w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Dochowanie terminów procesowych jest obowiązkiem strony i jej pełnomocnika, a konsekwencje naruszeń tego obowiązku nie mogą być postrzegane jako pozbawienie prawa do sądu z naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.