II GZ 204/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "T." Sp. z.o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Po 63/24 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "T." Sp. z.o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2023 r. nr 3001-IOA.4246.79.2022.MRa w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia postanawia: oddalić zażalenie.

I Postanowieniem z dnia 8 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Po 63/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w L. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2023 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez zezwolenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca w skardze na opisaną powyżej decyzję wniosła także o wstrzymanie jej wykonania. Okolicznością, która, zdaniem skarżącej, przemawiać miała za uwzględnieniem wniosku, jest zagrożenie płynności finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, która spowodować miałaby brak możliwości dalszego prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, a w konsekwencji doprowadziłaby do upadłości skarżącej. Jednak, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, do wniosku załączono wybiórczą dokumentację finansową oraz podatkowo-pracowniczą. W ocenie Sądu zabrakło pełnej informacji na temat aktualnej sytuacji skarżącej, w jakiej znajduje się na dzień wniesienia skargi, tj. na dzień [...] stycznia 2024 r. Podane we wniosku publicznoprawne obciążenia skarżącej (z tytułu podatków i składek ZUS) oraz liczby zatrudnianych pracowników, zdaniem Sądu, nie odzwierciedlają stanu zagrożenia wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jakie mogłyby nastąpić w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Według WSA w Poznaniu przedstawiony w załączonej do wniosku dokumentacji przez skarżącą stan faktyczny, przy równoczesnym nieujawnieniu aktualnej sytuacji dochodowej i majątkowej skarżącej, nie daje pełnego i realnego obrazu kondycji finansowej skarżącej. Podana we wniosku informacja, że spółka znajduje się aktualnie w lepszej sytuacji, zatrudnia nowych pracowników oraz prowadzi inwestycje, ponosząc koszty inwestycyjne na kwotę 800 000 zł, pozwala uznać, zdaniem Sądu pierwszej instancji, że we wniosku skarżąca intencjonalnie nie przedstawiła w pełnym świetle (aktywów i pasywów) oraz jak przedstawia się sytuacja finansowa skarżącej. Niedopełnienie obowiązku przedstawienia aktualnych i pełnych informacji oraz dokumentów dotyczących sytuacji skarżącej uniemożliwiło, zdaniem WSA w Poznaniu, poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca zaskarżając je w całości. Przedmiotowemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., a to poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania, mimo iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy ziściły się przesłanki, by zastosować względem skarżącej dobrodziejstwo wstrzymania wykonalności decyzji, o co spółka wystąpiła w skardze. Nadto, jak wskazała w zażaleniu skarżąca, wbrew ocenie sądu pierwszej instancji, spółka wykazała dokumentami swoją aktualną (na datę skargi) sytuację finansową, uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, zatem twierdzenia o braku wymaganego uzasadnienia tego żądania nie mogą zyskać aprobaty. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem prawidłowa była ocena wniosku skarżącej o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji. Wskazania wymaga, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej, jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić trzeba, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż skarżąca spółka nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a., w zakresie wykazania swojej aktualnej sytuacji finansowej, co pozwoliłoby na ocenę jej żądania w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w aspekcie możliwości wystąpienia jednej bądź obu przesłanek określonych w tym przepisie, warunkujących jego zastosowanie. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji mając na uwadze datę wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi, wniosek, tak w zakresie podniesionego w nim uzasadnienia, jak i przedłożonej dokumentacji finansowej oraz rachunkowej, nie przedstawiał aktualnej, najbliższej dacie skargi, sytuacji finansowej strony. Przedstawione przez skarżącą okoliczności są wybiórcze i nie dają pełnego obrazu zdolności płatniczych skarżącej. Niemożliwa zatem była ocena spełnienia przez skarżącą przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca przedłożyła jedynie dokumenty świadczące o ciążących na wnioskującej zobowiązaniach, w tym zestawienia zbiorczej listy płac, rachunek zysków i strat, bilans oraz zestawienie ponoszonych kosztów, a także dokumenty dotyczące uiszczania zobowiązań publicznoprawnych. Jednocześnie skarżąca nie przedłożyła dokumentów obrazujących ogólny wynik finansowy spółki. Brak jest również dokumentów bankowych obrazujących obrót środkami finansowymi. Tym samym nie sposób ustalić, jakimi dochodami rzeczywiście dysponuje skarżąca spółka. Skarżąca nie uprawdopodobniła więc, że pozostaje w na tyle trudnej sytuacji materialnej, aby zapłata w przedmiotowej sprawie kwoty spowodowała wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zmienia również obszerna dokumentacja finansowa przedłożona przez stronę wraz z zażaleniem, gdyż, podobnie jak dokumentacja dołączona do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, wskazuje ona wyłącznie na ponoszone koszty prowadzonej działalności – składki ZUS, koszty wynagrodzeń pracowników, podatek dochodowy i podatek VAT. Brak jest natomiast nadal jakichkolwiek informacji i potwierdzających je dokumentów wskazujących na uzyskane w tym okresie przez stronę dochody. Taki stan nie pozwala na dokonanie oceny realnych możliwości finansowych spółki w aspekcie konieczności zapłaty kary nałożonej na stronę decyzją Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Uzupełniając powyższe Sąd zwraca uwagę, że argumentem przemawiającym za udzieleniem skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowym nie może być wskazana przez skarżącą w zażaleniu okoliczność, że nałożona zaskarżoną w tej sprawie decyzją kara jest jedną z wielu orzeczonych wobec skarżącej. Łączna wysokość kar, która, jak podała sama skarżąca, sięga wielu milionów złotych, nie jest samoistną podstawą przemawiającą za uwzględnieniem wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji. Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. Na marginesie wskazać należy, że negatywnie rozpoznane żądanie strony nie neguje możliwość ponownego ubiegania się o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej z uwzględnieniem wypełnienia wymogów stawianych przez art. 61 § 3 p.p.s.a., omówionych na wstępie rozważań. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.